Τι πήγε στραβά στην Βενεζουέλα;

Αρνητικό ήταν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της Κυριακής 1 Δεκέμβρη στη Βενεζουέλα. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, είναι μια ευκαιρία για να συνειδητοποιήσει κανείς τις αντιφάσεις που υπάρχουν στις εξελίξεις στη Βενεζουέλα.

Αρνητικό ήταν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της Κυριακής 1 Δεκέμβρη στη Βενεζουέλα. Οι προτεινόμενες από τον Τσάβες συνταγματικές αλλαγές συγκέντρωσαν το 49% περίπου των ψήφων, ενώ το Οχι συγκέντρωσε το 51%. Οι καπιταλιστές της Βενεζουέλας, αλλά και οι Αμερικάνοι δηλώνουν ανοιχτά τη χαρά τους για το αποτέλεσμα. Κανείς δεν ξέρει αν και πώς θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν αυτή την αποτυχία του Τσάβες, για να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνηση. Ενα έγγραφο της αμερικάνικης πρεσβείας στο Καράκας, που ήρθε πρόσφατα στη δημοσιότητα, έκανε λόγο για προσπάθεια πραξικοπήματος σε συνεργασία με αντι-τσαβίστες αξιωματικούς, ακόμη και αν κέρδιζε ο Τσάβες το δημοψήφισμα. Στο ίδιο έγγραφο αναφερόταν ένα ποσό τουλάχιστον 8 εκατομμυρίων δολαρίων που έστειλαν οι ΗΠΑ για βοήθεια στην προπαγάνδα του Οχι. Το τελευταίο διάστημα είχαν κάνει την εμφάνισή τους και τεχνητές ελλείψεις αγαθών στην αγορά.

Τα αποτελέσματα, ωστόσο, είναι μια ευκαιρία για να συνειδητοποιήσει κανείς τις αντιφάσεις που υπάρχουν στις εξελίξεις στη Βενεζουέλα. Οι συνταγματικές αλλαγές για τις οποίες κλήθηκε ο κόσμος να ψηφίσει ήταν συνολικά 69, οργανωμένες σε δύο “μπλοκ”, των 33 και των 36, όχι με βάση το περιεχόμενό τους, αλλά με το ποιος τις είχε σχεδιάσει. Οι μεν έρχονταν από τον Τσάβες και οι δε από την Εθνοσυνέλευση. Κοιτώντας όμως στην ουσία τους, οι προτάσεις ήταν δύο κατηγοριών. Υπήρχαν προτάσεις που κατοχύρωναν ή διεύρυναν κοινωνικά δικαιώματα, όπως η ψήφος από τα 16 χρόνια, η 6ωρη εργασία, οι δυνατότητες για καλύτερο αναδασμό της γης.

Από την άλλη υπήρχαν προτάσεις για τη συγκέντρωση της εξουσίας στο κράτος γενικά και στα χέρια του Προέδρου ειδικότερα. Για παράδειγμα, η αύξηση της θητείας από τα 6 στα 7 χρόνια, το δικαίωμα απεριόριστων επανεκλογών στο ίδιο πρόσωπο, το δικαίωμα του διορισμού δημάρχων σε νέες διοικητικές περιφέρειες κλπ. Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι όσοι ψήφιζαν Ναι, το έκαναν για την πρώτη κατηγορία και παρέβλεπαν τη δεύτερη. Η αντιπολίτευση, όμως, έριξε όλο της το βάρος στην υποτιθέμενη “δικτατορία” που θα οικοδομούσε ο Τσάβες. Είναι σίγουρο ότι η υποκρισία αυτών που οργάνωσαν πραγματικό πραξικόπημα ενάντια στον Τσάβες το 2002 είναι τεράστια. Αλλά από την άλλη, ο κόσμος που ήθελε να πει Ναι στις κοινωνικές κατακτήσεις, έπρεπε να πει Ναι σε ολόκληρο το “πακέτο” των αλλαγών.

Η ψηφοφορία των μεταρρυθμίσεων ως “πακέτο” ήταν μόνο μία από τις αντιπαραθέσεις που άνοιξαν στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, στο στρατόπεδο των υποστηρικτών του Τσάβες. Ο Μάικ Γκονζάλες, από το SWP, το αδελφό κόμμα του ΣΕΚ στη Βρετανία, ο οποίος βρέθηκε στη Βενεζουέλα για ένα διάστημα προεκλογικά, περιέγραφε ότι υπήρχε σύγχυση ακόμη και στις συγκεντρώσεις του PSUV, του κόμματος που φτιάχθηκε με πρωτοβουλία του Τσάβες για την ενοποίηση όλων των οργανώσεων υποστηρικτών του. Οι μεταρρυθμίσεις έρχονταν με το στόχο του “βαθέματος της επανάστασης”.

Ομως το τι σημαίνει βάθεμα έχει πολύ διαφορετικές ερμηνείες ανάλογα με τις εμπειρίες του καθενός. Για πολλούς από τους αγωνιστές της βάσης, στις γειτονιές και τα εργοστάσια, τα εμπόδια στις μάχες δεν μπαίνουν από τη δεξιά, τις οργανώσεις της εργοδοσίας και τους καπιταλιστές, αλλά από τη γραφειοκρατία που στηρίζει τον Τσάβες. Είτε πρόκειται για ανθρώπους που υποστήριξαν το πραξικόπημα ενάντια στον Τσάβες το 2002 και έπειτα μεταπήδησαν στους “Τσαβίστας”, είτε για οπαδούς του κουβανέζικου μοντέλου, ένας ολόκληρος μηχανισμός επιδιώκει την ισχυροποίηση του κρατικού μηχανισμού και την καλύτερη συνεργασία με τους καπιταλιστές που δέχονται να συνεργαστούν.

Συγκεντροποίηση του μηχανισμού σημαίνει λιγότερες δυνατότητες για οργάνωση του κόσμου από τα κάτω. Πρόσφατα ο Υπουργός Εργασίας του Τσάβες “φυλάκισε” για έξι μέρες τους συνδικαλιστές που τον επισκέφθηκαν μέσα στο γραφείο του για να “αλλάξουν γνώμη”. Μία από τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις έκανε λόγο για “εργατικό έλεγχο” στα εργοστάσια. Ομως, ο έλεγχος αναφέρεται μόνο στον “κοινωνικοποιημένο” τομέα, δηλαδή αυτόν που δεν είναι ούτε κρατικός, ούτε ιδιωτικός και αντιστοιχεί σε περίπου 5%. Οι εργάτες που έχουν καταλάβει τα εργοστάσιά τους, ζητώντας από την κυβέρνηση να τα εθνικοποιήσει έμεναν ξεκρέμαστοι.

Πραγματική ζύμωση σε κάθε ένα από αυτά τα ζητήματα δεν μπόρεσε, όμως να γίνει στην προεκλογική περίοδο, γιατί το δημοψήφισμα, λόγω της πόλωσης της δεξιάς αντιπολίτευσης, ξαναγύρισε σε ένα Ναι ή Όχι στον Τσάβες. Η πόλωση καταγράφηκε. Η διαφορά σε απόλυτα νούμερα δεν είναι μεγάλη, 130 χιλιάδες ψήφοι στα 9 εκατομμύρια ψηφοφόρους. Οι εργάτες και όλοι οι προοδευτικοί άνθρωποι στη Βενεζουέλα φυσικά δεν μπορούσαν να περάσουν στο στρατόπεδο του Οχι. Ενα μέρος τους όμως δεν έφτασε να ψηφίσει, γι' αυτό και η συμμετοχή έμεινε στο 56%. Το αποτέλεσμα είναι ένα μάθημα ότι μόνο όταν η πρωτοβουλία περνάει στα χέρια των εργατών μπορούν οι επαναστάσεις να βαθαίνουν. Ας μη χρειαστεί να στήσουν κάποιο βρόμικο παιχνίδι οι ΗΠΑ και οι ντόπιοι φίλοι τους, για να γίνει αυτό το μάθημα πικρό.

O σχολιασμός έχει απενεργοποιηθεί.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License