Εκλογες στη Βραζιλια και Movimento Sem Terra

Συνέντευξη του Joao Pedro Stedile,ηγετη του κινήματος Movimento Sem Terra(κίνημα των <<δίχως γη>>) της Βραζιλίας για τις Βραζιλιάνικες εκλογές και τη νίκη του ηγέτη του Pt,Lula.Η συνέντευξη δόθηκε στην μεγαλύτερη καθημερινή εφημερίδα του Sao Paulo και εκτενή απόσπασμα της βρίσκεται μεταφρασμένο από τα πορτογαλλικά στα ιταλικά,στο site :carta.org.Απο εκεί το <<ψαρεψα>> και το μεταφέρω μεταφρασμένο στα ελληνικά.

Η αναγγελθείσα νίκη του Lula προκαλεί νευρική κρίση στις αγορές:ένα μεγάλο μέρος των βραζιλιάνων βιομηχάνων βρίσκεται στο πλευρό του πρώην συνδικαλιστη,αλλά οι ξένοι επενδυτές φοβούνται πως η συμπαγής έκφραση των λαϊκών στρωμάτων και των βραζιλιάνων εργαζόμενων θα αποτελέσει ένα αξεπέραστο εμπόδιο για τα συμφέροντα τους.Εχτες το ρεαλ(το εθνικό νόμισμα της Βραζιλίας) ξεκίνησε μ’ένα αρνητικό ρεκόρ(1,9 προς 3,95 δολάρια) και από την αρχή του χρόνου έχει χάσει το 41% της αξίας του. Ο Lula από την πλευρά του,αφου διαχειρίστηκε το κεντρικό μέρος της προεκλογικής του εκστρατείας κάνοντας ένα ξεκάθαρο άνοιγμα στην βραζιλιάνικη αστική τάξη-με συνέπεια την συμμαχία με το φιλελεύθερο κόμμα, ο αρχηγός του οποίου θα είναι ο αντιπροεδρος,σε περίπτωση νίκης –εξισορροπεί τώρα το εκλογικό του μήνυμα στρεφόμενος προς τα αριστερα.Ειναι πρόσφατη η επίθεση που ο Lula έκανε στην εξωτερική πολιτική του Μπους και στην στρατιωτική στρατηγική των ΗΠΑ:<>,ενώ η δέκατη είναι ασήμαντη>> Η σχέση του Lula με τους παραδοσιακούς αριστερούς ψηφοφόρους του θα είναι το κεντρικό στοιχείο του εκλογικού αγωνα.Για να δώσουμε την εικόνα αυτής της σχεσης,δημοσιευουμε ένα ευρύ απόσπασμα της συνέντευξης που έδωσε ο Joao Stedile, ηγέτης του Movimento Sem Terra-μια από τις πιο ισχυρές και ριζοσπαστικές αγροτικές οργανώσεις στο κόσμο-στη σημαντικότεροι εφημερίδα την Folha de Sao Paulo. EΡΩΤΗΣΗ:Ποια είναι η γνώμη σας για τις προτάσεις που κάνουν οι υποψήφιοι για την προεδρια,που αφορούν την αγροτική μεταρρύθμιση ; Ποιος κάνει την καλλίτερη και ποιος τη χειρότερη; ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Στη πραγματικότητα δεν έχουν μεγάλες διαφορες.Και η ομοιότητα οφείλεται στο ότι το κλίμα της εκλογικής αναμέτρησης δεν έκανε δυνατή τη σύγκριση των πραγματικών αιτίων των προβλημάτων στη Βραζιλια.Ετσι,οσον αφορά την αγροτική μεταρυθμιση,ολοι προτίμησαν να προτείνουν λύσεις που είναι σα να προσπαθείς να λύσεις με ασπιρίνες το πρόβλημα της φτωχειας,χωρίς ν’αντιμετωπιζουν ξεκάθαρα το ότι,αν η βραζιλιάνικη κοινωνία θέλει να γίνει δημοκρατικη,πρεπει να καταργήσει την μεγάλη γαιοκτησια..Δεν μπορεί να γίνει λόγος για δημοκρατία αν μόνο το 1%των ιδιοκτητών κατέχουν το 46% της γης,η εάν μια οποιαδήποτε πολυεθνική έχει το δικαίωμα να κατέχει 20-30 χιλ.στρεμματα,η εάν μια επιχείρηση σαν την Cr κατέχει περισσότερα από 2 εκατομμύρια στρεμματα.Γιαυτο το βραζιλιάνικο Φόρουμ για την αγροτική μεταρρύθμιση υποστηρίζει σταθερά ότι πρέπει να συζητήσουμε σαν κοινωνία το δικαίωμα να περιορίσουμε την μέγιστη έκταση της ιδιοκτησίας στη γη,οριζοντας ένα μάξιμουμ γύρω στα 1.500 στρεμματα.Εξ αλλου,ο οποιοσδήποτε παραγωγικός αγρότης μπορεί να συνεχίσει να είναι πλούσιος έχοντας στη κατοχή του μια επιχείρηση 1500 στρεμμάτων. ΕΡΩΤΗΣΗ: Tι γνώμη έχετε για τον διάλογο γύρω από την αγροτική μεταρρύθμιση που έχουν κάνει μέχρι σήμερα οι υποψηφιοι;Το ότι έχει τεθεί το θέμα στην ημερήσια διάταξη αποτελεί μια νίκη των κοινωνικών κινημάτων η θεωρείτε ότι το χειρίζονται μόνο για να κερδίσουν ψήφους; ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Ο λαός έχει συνειδητοποιήσει ότι η μεγάλη γαιοκτησία είναι αντικοινωνικη.Γιαυτο όλοι υποστηρίζουν την αγροτική μεταρρύθμιση και δεσμεύονται να μιλούν για αυτή,χωρίς όμως μέχρι τώρα να δεσμεύονται για το περιεχόμενο της.Η αγροτική μεταρρύθμιση βρίσκεται πάντα στην ημερήσια διάταξη γιατί είναι ένα κοινωνικό πρόβλημα και όλες οι δυνάμεις αναφέρονται σαυτο,συνεπως όχι για προεκλογικούς λογους.Οσο υπάρχει η μεγάλη γαιοκτησία τόσο θα υπάρχουν ακτήμονες και φτωχειαστις αγροτικές περιοχες.Ειναι ένα κοινωνικό πρόβλημα που δεν μπορείς να μη το πάρεις υπ’οψη.Ομως αυτό που μας απασχολεί δεν είναι τα λόγια των υποψηφιων,αλλά οι κοινωνικές δυνάμεις που καθένας από αυτούς εκπροσωπει.Ετσι,είναι φανερό ότι ο Serra (υποψήφιος του κυβερνώντος κόμματος) εκπροσωπεί την συνέχεια του διεστραμμένου μοντέλου που κυριαρχεί σ’εμας.Ο Ciro Gomes,υποψήφιος του Εργατικού Μετωπου,τις δυνάμεις που θέλουν να κάνουν μικροδιορθώσεις αφήνοντας στην ουσία τα πράγματα ως εχουν.Ο Garotinho,υποψήφιος των κοινοτήτων των Ευαγγελιστών και του Σοσιαλιστικού κομματος,δεν κατόρθωσε να συσπειρώσει γύρω του σημαντικές κοινωνικές δυναμεις.Ο μόνος υποψήφιος που εκπροσωπεί τις κοινωνικές δυν;αμεις που ζητούν ριζικές αλλαγές στη χωρα,ειναι ο Lula. EΡΩΤΗΣΗ:Τον Ιουνη,το Pt(το κόμμα του Lula) δημοσίευσε μια απόφαση που έβαζε σαν στόχο την εγκατάσταση σε αγροτικές περιοχες,500.000 οικογενειών μέσα σένα διάστημα 4 χρονων.Για να αποφύγετε αντιπαραθεσεις,δεν επιμείνατε στον ακριβή αριθμο.Το 1994,ο Lula είχε υποσχεθεί να εγκαταστήσει 800.000 οικογενειες.Το 1998,ένα εκατομυριο.Τι σκεφτόσαστε γιαυτες τις διακυμανσεις; ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Δεν πρόκειται για διακυμανσεις.Προκειται απλώς για διαφορετικό τρόπο ποσόστωσης των στόχων του προγραμματος.Εμας,λιγο μας ενδιαφέρει τι γράφεται στα προγραμματα.Στη Βραζιλια,τα εκλογικά προγράμματα είναι απλές ασκήσεις ρητορικής πολιτικης.Συγκρινατε τα όσα γράφονται στο πρόγραμμα του Cardoso με τα όσα έκανε στο διάστημα 8 χρονων.Κατα την προεκλογική περίοδο οι πολιτικοί διασκεδάζουν όταν κοροϊδεύουν το λαό με προγράμματα η δηλωσεις.Εμεις ποτέ δεν δώσαμε σε κανένα υποψηφιο,ποσο μάλλον σ’ένα υποψήφιο του Pt,αιτηματα με τον αριθμό των υπό εγκατάσταση οικογενειων.Δεν μας ενδιαφέρει να συζητήσουμε για αριθμους.Θελουμε να συζητήσουμε για το ότι πρέπει να αλλάξει δημοκρατικά η ιδιοκτησία της γης στη Βραζιλία και ότι πρέπει ν’αλλαξει το ισχύον αγροτικό μοντελλο,που ευνοεί αποκλειστικά ένα μέρος των μεγάλων γαιοκτημόνων και ένα τμήμα που στρέφεται προς τις εξαγωγες.Τα τελευταία 10 χρόνια εξ αιτίας του μοντέλου της κυβέρνησης Cardoso,αυξηθηκε η συγκέντρωση της ιδιοκτησιας.Οι μεγάλοι γαιοκτήμονες με πάνω από 2000 στρέμματα ιδιοκτησία αύξησαν την ιδιοκτησία τους από τα 121 στα 178 εκατομμύρια στρεμματα.Την ίδια περιοδο,χρεωκοπησαν περίπου 900.000 μικροϊδιοκτήτες με λιγότερο από 100 στρέμματα ενώ 2 εκατομμύρια απασχολούμενοι στην γεωργία έχασαν τη θέση εργασίας τους.Και στις αγροτικές περιοχές η φτώχεια και η μιζέρια αυξηθηκαν.Το αγροτικό μοντέλο πρέπει ν’αλλαξει και η γεωργία να αναδιοργανωθεί για να διατεθούν τα προϊόντα της στην εσωτερική αγορα,για ν’αναδιανεμηθουν γη και κερδη.Μονο έτσι μπορούμε να εξαλείψουμε τη φτώχεια και την ανισοτητα.Και γιαυτο θα πρέπει να συζευχθούνε δυο βασικά στοιχεία:μια κυβέρνηση λαϊκή που θα ενώσει κοινωνικές δυνάμεις και αυτή την πολιτική θέση με αγροτικά κινήματα οργανωμένα και ισχυρά που θα μπορούν ν’ασκησουν μια κοινωνική πιεση.Οι κοινωνικές αλλαγές στον αγροτικό χώρο σε όλο τον κοσμο,πραγματοποιηθηκαν όταν ενοποιήθηκαν αυτοί οι δυο παράγοντες. ΕΡΩΤΗΣΗ:Τι σκέφτεστε τώρα για όσα λέει ο LULA;Ειστε απογοητευμένος; ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Ο Lula μιλάει στα πλαίσια της προεκλογικής καμπανιας.Ειναι σαφές ότι δεν είναι μια συζήτηση που υποστηρίζει ένα αριστερό πρόγραμμα η που αντιμετωπίζει τις απαραίτητες ριζικές αλλαγές τις οποίες έχει ανάγκη η κοινωνία μας.Οι απόψεις του ιδεολογικά κινούνται στο χώρο του κεντρου.Αλλα,όπως είπα και προηγουμενως,το σημαντικότερο δεν είναι οι αποψεις,αλλά οι κοινωνικές δυνάμεις που συσπειρώνονται γύρω από εκείνον η τον άλλο υποψηφιο.Και η υποψηφιότητα του Lula έχει την άξια της αλλαγης.Ολαος γνωρίζει καλά πως αν νικήσει ο Lula θα γίνουν αλλαγές και γνωρίζει επισης ότι,από τους 4 υποψηφιους,ο Lula είναι ο μόνος που μπορεί να συσπειρώσει δυνάμεις για την επίτευξη αλλαγών. ΕΡΩΤΗΣΗ:Ποια είναι η γνώμη σας για τις συμμαχίες του Pt με το Pl (φιλελεύθερο κόμμα) και με πολιτικούς σαν τον Sarney,τον Quercia, τον Luiz Antonio de Medeiros;Έγινε μια συμφωνία για να σταματήσουν οι καταλήψεις γης,για να μη βλαφτεί η υποψηφιότητα του Pt; ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Κατ’αρχας,σε κάθε προεκλογική περιοδο,στην κοινωνία δημιουργείται για το οποίο στο επίκεντρο βρίσκονται οι εκλογες.Τοτε,κάθε δυο χρόνια,κατά την προεκλογική περίοδο παγώνουν όλοι οι κοινωνικοί αγώνες όχι μόνο στις αγροτικές περιοχές αλλά και στις πόλεις. Συνεπώς η μείωση των καταλήψεων γης σε αυτή τη φάση δεν είναι ένα χαρακτηριστικό του 2002 ούτε και αποτέλεσμα οποιασδήποτε συμφωνίας. Και οι καταλήψεις γης δε γίνονται επειδή το θέλουν οι ηγέτες αλλά είναι ζήτημα συγκυρίας και συγκεκριμένου συσχετισμού δυναμεων.Θα ψηφίσω τον Lula κι αν ακόμα δεν έχουμε πάρει συνεδριακή συλλογική απόφαση.Eεμείς συμμετέχουμε στον προεκλογικό αγώνα και για τη νίκη του Lula, για τους λόγους που προανέφερα. Ο Lula είναι η μόνη υποψηφιότητα που μαζεύει κοινωνικές δυνάμεις που μπορούν να πετύχουν την αλλαγή σε αυτή τη χωρα.Αλλαγη του οικονομικού μοντέλου που είναι και το πιο σημαντικό , και ειδικότερα του αγροτικού μοντέλου, για την αγροτική μεταρρύθμιση. Η νίκη του Lula θα δώσει μεγάλο κουράγιο σε όλο το βραζιλιάνικο λαό ευνοώντας μια ανανεωμένη διαδικασία ανόδου του μαζικού κινήματος. Και μια κυβέρνηση Lula θα έχει ανάγκη από οργανωμένα μαζικά κινήματα που θα στηρίξουν τις απαραίτητες αλλαγές. ΕΡΩΤΗΣΗ: Ο Lula δήλωσε: « Αν ο σύντροφος Joao Pedro Stedile επαναλάβει κατά την προεκλογική περίοδο του 2002 όσα είπε το 1998 δε θα με βοηθούσε. Τότε είπε «Αν ο σύντροφος Lula νικήσει στις εκλογες,δε θα είμαι μαζί του αλλά θα πήγαινα να καταλάβω όλες τις εκτάσεις της Βραζιλίας.» Αυτό δε με βοήθησε.» Αν οLula κερδίσει τις εκλογές εσείς που θα είστε την 1 Ιανουαρίου ΆΠΑΝΤΗΣΗ: Εκφράστηκα με αυτό τον τρόπο όχι τόσο για να κάνω τον καλό η για να προκαλέσω μια μελλοντική κυβέρνηση Lula όσο για λόγους παιδαγωγικούς, για να υποστηρίξω και να κάνω σαφές στους οπαδούς μας και σε όλο τον δοκιμαζόμενο λαό ότι δεν είναι αρκετό να εκλέξουμε μια καινούργια κυβέρνηση αλλά ο λαός θα πρέπει να οργανωθεί και να αγωνιστεί για να κερδίσει κοινωνικές αλλαγές. Καμία κυβέρνηση δε θα πραγματοποιήσει από μόνη της κοινωνικές αλλαγές. Όλες οι κοινωνικές αλλαγές που έχουν γίνει μέχρι τώρα στον κόσμο ήταν καρπός κοινωνικών κινητοποιήσεων. Και οι Sem-Terra γνωρίζουν ότι θα συνεχίσουμε να οργανωνόμαστε ακόμη καλλιτερα,ότι θα μαζέψουμε ακόμη περισσότερο κόσμο ,για να δώσουμε πνοή σε μεγάλες κοινωνικές κινητοποιησεις,για να ανατρεψουμετην μεγάλη γαιοκτησία στη χώρα μας. ΕΡΩΤΗΣΗ:Δηλώσατε στην <>την επιθεώρηση της αγγλικής αριστερας,ότι η αριστερά της Βραζιλίας δεν έχει ένα σαφές σχέδιο για την Βραζιλια,οπότε πέφτει σε απλοποιήσεις στο ζήτημα του περάσματος από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμο,αφου δεν υποδεικνύει τα στάδια που θα πρέπει να ακολουθηθουν.Μπορειτε να μας υποδείξετε ποιος πρέπει ,κατά τη γνώμη σας, να είναι ο δρόμος που πρέπει ν’ακολουθησει η αριστερά; ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Aαντιμετωπίσαμε αυτές τις πλευρές σε χώρους ευρύτερους του Movimento Sem-Terra,μαζί με άλλα λαϊκά κινηματα.Ετσι, είδαμε πως η Βραζιλία χρειάζεται ένα λαϊκό σχεδιο.Πρεπει δηλαδή να αναδιοργανώσουμε την οικονομια,να εκμεταλλευθούμε τις διαθέσιμες οικονομικές πηγες,τις φυσικές και τεχνολογικες,έτσι ώστε ο κάθε βραζιλιάνος και όλοι οι βραζιλιάνοι ,να μπορέσουν να έχουν μια εγγυημένη εργασια,γη για να τη δουλευουν,αξιοπρεπη κατοικια,ποιοτικη διατροφη,εκπαιδευση και πολιτισμο.Δεν πρόκειται για μια δήλωση δικαιωματων,αλλά για μέτρα συγκεκριμενα,τα μόνα που θα μπορούσαν να τα εγγυηθεί κάποιος αν μια λαϊκή κυβέρνηση χρησιμοποιούσε το Κράτος και τις οργανωμένες δυνάμεις της κοινωνίας για να στοχεύσει στις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων και ν’αλλαξει μια κοινωνία τόσο άδικη και άνιση σαν τη δική μας.Αλλα ποιες είναι αυτές οι αιτιες;Είναι ανάγκη να χτυπήσουμε την μεγάλη ιδιοκτησια.Ειναι ανάγκη να επέμβουμε δημοκρατικά στα συσσωρευθεντα πλουτη,επιβαλλοντας βαριές κυρώσεις σε ιδιοκτησίες και κληρονομιες.Να σπάσουμε την εξάρτηση μας από το εξωτερικό που μας επιβάλλει να στέλνουμε κάθε εβδομάδα στο εξωτερικό 1 δις δολλαρια.Να αντιμετωπίσουμε το τραπεζικό κεφάλαιο που σήμερα είναι το βασικό κέντρο συσσώρευσης και εκμεταλλευσης.Να χτυπήσουμε το μονοπώλιο των ΜΜΕ,για να τα χρησιμοποιήσουμε με στόχο την διαπαιδαγώγηση του λαού και όχι την χειραγώγηση του,όπως γίνεται σήμερα.Τελος,η Βραζιλία πρέπει να επανακτήσει την εθνική κυριαρχία της:στην οικονομία της,στις πλουτοπαραγωγικές πηγές της,στην κουλτούρα μας.Η χώρα μας έχει αρχίσει να γίνεται μια βορειοαμερικανική αποικία νέου τύπου. ΕΡΩΤΗΣΗ:Στο δημοψήφισμα του 2000 εσείς υποστηρίξατε την άρνηση της πληρωμής του εξωτερικού χρέους και ταχθήκατε υπέρ της μείωσης των τόκων του εξωτερικού χρεους.Σαν οικονομολογος,μπορειτε να εξηγήσετε τη θέση σας σε αυτά τα θέματα,λαμβανοντας υπ’οψη την οικονομοπολιτικη επίδραση που έχουν για τη χώρα; ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Το εξωτερικό χρέος δεν είναι ζήτημα ηθικής:<<Όποιος χρωσταει,πληρωνει>>Το δε εσωτερικο,είναι ένας μηχανισμός που δημιουργήθηκε από το διεθνές κεφάλαιο για να εκμεταλλεύεται τις χώρες του Τρίτου Κόσμου. Κατά την αποικιακή περίοδο μας εκμεταλλευόντουσαν κλέβοντας τους φυσικούς πόρους μας.Τον 20ο αιώνα το έκαναν φέρνοντας εδώ τα εργοστάσια τους για να εκμεταλλεύονται την φθηνή εργατική δύναμη μας.Σημερα,μας εκμεταλλεύονται με δάνεια και τοκους.Εχουμε όλες τις αποδειξεις.Οταν στην κυβέρνηση ήταν ο Cardoso,το εξωτερικό μας χρέος έφθανε τα 128 δις δολλαρια.Σε 8 χρόνια στείλαμε στο εξωτερικό 200 δις δολάρια περισσότερα απ’οσα είχαμε πάρει και το χρέος μας ανέβηκε επιπλέον στα 258 δις.δολλαρια!Αυτο σημαίνει ότι η χώρα μας δεν θα μπορέσει να αναπτυχθει,να βάλλει τέρμα στη φτώχεια κι ότι είναι αδύνατο να διαχειριστεί κάποιος μια κοινωνία πιο δίκαιη και δημοκρατική αν δεν σταματήσει αυτή η άνιση μεταφορά πλουτου,στο εξωτερικό.Μπορουμε να συζητήσουμε για το πώς θα το κανουμε,αλλά πάνω απ’ολλα πρέπει να διακόψουμε την πληρωμή του χρέους και να ζητήσουμε την συμβουλή του λαου,όπως προβλέπεται από το Συνταγμα,για ν’αποφασισουμε τι οφείλουμε και τι έχουμε πληρωσει.Πρεπει να βάλλουμε όρια στην εξαγωγή των κερδών των πολυεθνικων.Με την κρίση που περνάμε ,αυτό το πρώτο εξάμηνο μετεφέρθησαν 4,5 δις δολάρια αποταμιεύσεων της μεσαίας ταξης,σε ιδιωτικές καταθέσεις στο εξωτερικό,ενώ πρόκειται για αποταμιεύσεις που θα έπρεπε να επενδυθούν εδώ,στη βιομηχανια,στην εσωτερική παραγωγη.Κι όμως καταλήγουν στο Μαιαμι,στο Παρισι,στη Νέα Υορκη.Δεν ξέρω γιατί τα ΜΜΕ ΕΧΟΥΝ τόσο πολύ φοβηθεί την διακοπή της πληρωμής του εξωτερικού χρεους,αν και αυτή την υποστηρίζουν οι Εκκλησιες,ο Παπας,συντηρητικοι οικονομολογοι.Οσον αφορά το εσωτερικό χρέος είναι πάνω-κάτω το ίδιο πραγμα.Ο κρατικός προϋπολογισμός έχει γίνει όμηρος των τραπεζών καυτό καθορίζει την πιο μεγάλη συγκέντρωση πλούτου και εισοδημάτων που μπορεί κάποιος να διανοηθεί. Σήμερα,η κυβέρνηση δίνει 140 εκατομμύρια ρεαλ το χρόνο μόνο για πληρωμή των τοκων,το οποίο σημαίνει ότι τα λεφτά που παίρνει από όλους μας,μεσω της φορολογίας τα δίνει στις τράπεζες. Αυτό πρέπει να σταματησει.Πως;Οι τρόποι μπορεί να είναι πολλοι,αλλαπρεπει να τους συζητησουμε.Γιατι,για παραδειγμα,τα επιτόκια δανεισμού για μας να είναι 19,75% ενώ αυτά τις διεθνούς χρηματοδοτικής αγοράς να κυμαίνεται από 0,2% της Ιαπωνίας στο 2,5%της Νέας Υορκης;Αυτό που υποστηρίζουν σοβαροί οικονομολόγοι είναι ότι,αν δεν λύσουμε αυτά τα δυο προβληματα,η Βραζιλία σε λίγο θα γίνει σαν την Αργεντινη,το πρώτο εξάμηνο του 2003.Θα δούμε. ΕΡΩΤΗΣΗ: Αν οι εκλογές γινόντουσαν σήμερα ο Lula θα τις κερδιζε.Θα ξαναδίνατε το μήνυμα που δώσατε σ’ένα διεθνές συνεδριο,σε ξένους επενδυτές:<<Μην ερχόσαστε στη Βραζιλια,γιατι θα χάνατε τα λεφτά σας.Αργα η γρήγορα θα επανακτήσουμε την εθνική μας κυριαρχία>>; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δεν πρόκειται για μηνυμα,αλλα για μια θέση αρχης.Η Βραζιλία πρέπει να έχει μια κυβέρνηση που να εμποδίζει την είσοδο του κερδοσκοπικού ξένου κεφαλαίου(αυτό είπα στη Βιέννη) που έρχεται εδώ μόνο για να αγοράσει τις επιχειρήσεις μας(για να βγάλει κέρδη),να παίξει στο χρηματιστήριο και να ζει από τους τοκους.Μπορουμε να δεχθούμε ξένο κεφάλαιο αν έλθει εδώ για να στήσει ένα εργοστάσιο,αν έλθει να κάνει παραγωγικές επενδύσεις και μας εγγυηθεί ότι θα επενδύσει τα κέρδη του στη Βραζιλια.Δεν ωφελεί να απειλούμε το κερδοσκοπικό κεφάλαιο ότι θα χάσει τα λεφτά του,γιατι το ξέρει ηδη,από την ίδια τη λογική της αγορας.Εξ αλλου,στη περίπτωση της Βραζιλίας έχει ήδη χάσει λεφτά και πήρε δρομο.Ηδη μπορούμε να δούμε πως διαπραγματεύονται στη μισή τους αξία τους τίτλους του εξωτερικού χρεους,επειδη όλοι γνωρίζουν πως σαυτο το οικον.περιβαλλον ούτε ο Χριστός ο ίδιος δε μπορεί να σώσει τη βραζιλιάνικη οικονομία από την κρίση και να διατηρήσει το επίπεδο με το οποίο θα μπορούσε να συνεχιστεί η εξαγωγή ενός δις δολαρίων την εβδομάδα προς όφελος του ξένου κεφαλαίου.

από "Α" 18/10/2002 10:24 πμ.


ΜΠΡΑΒΟ ΣΥΝΤΡΟΦΕ ΦΡΕΣΚΑΡΙΣΕΣ ΛΙΓΟ ΤΟΝ ΑΕΡΑ. Η ΜΙΚΡΟΑΣΤΙΚΗ ΜΠΟΧΑ ΕΔΩ ΜΕΣΑ ΚΟΝΤΕΥΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΠΝΙΞΕΙ. ΣΥΝΕΧΙΣΕ......

από Ζηλιάρης 18/10/2002 11:01 πμ.


Το δικό μας το χάλι και η από 20ετίας οπισθοδρόμηση της πολιτικής προβάλονται ανάγλυφα διαβάζοντας τη συνέντευξη αυτή που δείχνει τόσους "δρόμους", ενώ στην Ελλάδα ξαναστήσαμε, όπως φάνηκε πλατιά τον τελευταίο καιρό, σύστημα-χούντα...

...στη New Left Review βρίκσεται σ' αυτό το λινκ. Ελπίζω να τη μεταφράσω μέσα στο Σ/Κ αλλά είναι κτηνώδης (11.000 λέξεις!), υπομονή, λοιπόν! Περιττό να πω ότι ο άνθρωπος λέει τα πάντα: άπό τη θεολογία της απελευθέρωσης μέχρι για την ατομική βία.

από Ω. 18/10/2002 3:41 μμ.


....αναλαμβανεις τη μεταφραση μεχρι τη μεση της συνεντευξης,συγκεκριμενα:Απο την αρχη μεχρι την ερωτηση<> και εγω απο εκει και κατω.Τη χωριζουμε δηλαδη σε 2 μερη.Ακουω! Υ.Γ.Εγω ξεκιναω με την ερωτηση που προανεφερα.O.K.?

από Trompeur 18/10/2002 3:44 μμ.


Είσαι ωραίος! Λοιπόν, ξεκινάμε (έχω ήδη ξεκινήσει) και όποιος τελειώσει πρώτος τη δημοσιεύει στο Ιντυ, είτε ως «Στέντιλε, μέρος Ι» (εγώ) είτε ως «Στέντιλε μέρος ΙΙ» εσύ). Εγώ έχω τη δυνατότητα να την ενώσω. Δεν είναι καταπληκτικός ο μάγκας;

από Α.Γ. 18/10/2002 4 μμ.


Και με άλλη ευκαιρία είχα εκφράσει την άποψή μου ότι το βραζιλιάνικο MST είναι από τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα που υπάρχουν παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια στο χώρο της ευρύτερης αριστεράς και του αντιεξουσιαστικού χώρου. Και ειδικά ο Στέντιλε αποτελεί ένα δείγμα αγωνιστή από αυτούς που σπανίζουν πλέον στην Ελλάδα και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Μπράβο στον Ω. που είχε -και υλοποίησε- αυτή την πολύ εύστοχη ιδέα, ενώ οι υπόλοιποι αναλωνόμαστε σε καυγάδες. Μέχρι να μεταφράσουν με τον Trompeur τη μεγάλη του συνέντευξη, "φορτώνω" παρακάτω μια παλιότερη που είχε δημοσιευθεί στην "Εποχή". Η ΔΥΝΑΜΗ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ: Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ Συνέντευξη με τον Joao Pedro Stedile που έδωσε εξ αποστάσεως στο ιταλικό «ηλεκτρονικό περιοδικό» Adista http://www.adista.it Από το Σηάτλ και μετά, στη στρατηγική του κινήματος κατά της παγκοσμιοποίησης, η άμεση δράση απέκτησε κεντρικό ρόλο. Το Κίνημα των Ακτημόνων, που χρησιμοποιεί ευρέως αυτό το εργαλείο, ποια χρησιμότητα και ποια όρια βλέπει σ’ αυτό; Πιστεύω ότι η έκφραση «άμεση δράση» είναι κάπως περιοριστική. Εμείς από το Κίνημα των Ακτημόνων προτιμάμε να χρησιμοποιούμε την έκφραση «μαζικοί αγώνες» ή «μαζικές κινητοποιήσεις», οι οποίες ανταποκρίνονται καλύτερα σε αυτό που κάνουμε. Στην ιστορία της ανθρωπότητας, καμία κοινωνική μεταβολή δεν πραγματοποιήθηκε, καμία κοινωνική πρόοδος δεν κατακτήθηκε, που να μην υπήρξε προϊόν μαζικών κινητοποιήσεων. ’ρα, η ανάγκη να οργανώσουμε το λαό και να πραγματοποιήσουμε μαζικές δράσεις είναι θεμελιώδης για οποιαδήποτε κατάκτηση. Και οι άνθρωποι, ο λαός, τα κοινωνικά κινήματα συνειδητοποιούνται, γίνονται πραγματικά πολίτες της κοινωνίας στην οποία ζουν μόνο όταν συμμετέχουν ενεργά στις κινητοποιήσεις. Οι κινητοποιήσεις και οι μαζικοί αγώνες, από μόνοι τους, προφανώς έχουν όρια, και σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να περιορίζονται απλώς σε συμφέροντα συντεχνιακά, της ομάδας. Και ίσως ο σημαντικότερος περιορισμός τους προκύπτει όταν δεν αναδεικνύουν ένα ξεκάθαρο σχέδιο για την κοινωνία. Όταν δεν έχουν ένα στρατηγικό στόχο. Και όταν δεν καταφέρνουν να οργανώσουν το λαό, αλλά μόνο να τον κινητοποιήσουν. Αυτά είναι τα όριά τους. Διότι η οργάνωση και το σχέδιο είναι που εγγυώνται τις κατακτήσεις και δίνουν μονιμότερη διάρκεια στις επιμέρους επιτυχίες. Δράσεις όπως η επίθεση σε ένα ΜακΝτόναλντ, η οποία έκανε διάσημο τον Μποβέ, ή όπως η καταστροφή μερικών εκταρίων διαγονιδιακής σόγιας της Moνσάντo που έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ, σε ποια σχέση βρίσκονται με τη διαδικασία οικοδόμησης μιας μαζικής κοινωνικής αντιπολίτευσης; Πιστεύεις ότι μπορούν να βοηθήσουν τον κόσμο να συνειδητοποιήσει καλύτερα τα επιχειρήματά μας και έτσι να συσπειρώσουν περισσότερους ανθρώπους, ή ότι, αντίθετα, φοβίζουν την κοινή γνώμη; Αυτές οι μαζικές δράσεις που γίνανε ενάντια στο ΜακΝτόναλντ ή ενάντια στις διαγονιδιακές καλλιέργειες, έχουν πριν απ’ όλα παιδαγωγική αξία. Με άλλα λόγια, μέσα από μια μαζική δράση καταφέρνουμε να προκαλέσουμε μια συζήτηση στο εσωτερικό της κοινωνίας και έτσι οι άνθρωποι σκέφτονται, συζητάνε και ευαισθητοποιούνται πάνω σε καθορισμένα κοινωνικά προβλήματα. Για παράδειγμα, στη Βραζιλία είχαμε κάνει αμέτρητα σεμινάρια και συζητήσεις, στο Πανεπιστήμιο και σε άλλα ιδρύματα, για τους διαγονιδιακούς σπόρους, αλλά το ζήτημα έγινε αντικείμενο διαλόγου στην κοινή γνώμη μόνο όταν καταστράφηκε αυτή η έκταση διαγονιδιακής σόγιας. Έτσι, όταν οι σύντροφοί μας βλάπτονται από την κατασκευή μιας υδροηλεκτρικής μονάδας και αποφασίζουν την κατάληψή της, η πράξη αυτή έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει το διάλογο στο εσωτερικό ολόκληρης της κοινωνίας. Είναι όμως προφανές ότι δεν μπορούμε να περιοριστούμε μόνο σε μαζικές δράσεις, παιδαγωγικών διαστάσεων, διότι και αυτό έχει όρια. Έχουμε ανάγκη συνειδητοποίησης και ανάπτυξης μαζικών δράσεων που οδηγούν και σε πραγματικές κατακτήσεις με όρους δικαιωμάτων του πληθυσμού, όπως είναι παράδοση των εργαζόμενων τάξεων σε όλη την πορεία της ιστορίας του καπιταλισμού. Οι εργατικές απεργίες, οι καταλήψεις γης εκ μέρους των αγροτών, οι φοιτητικές διαδηλώσεις, οι καταλήψεις δημόσιων κτιρίων και άδειων σπιτιών, όλα αυτά αποτελούν σημαντικότερες μαζικές δράσεις, διότι μεταβάλλουν το συσχετισμό δυνάμεων στο πολιτικό πεδίο και οδηγούν σε συγκεκριμένες και πραγματικές κατακτήσεις για τον πληθυσμό. Σε τελική ανάλυση, ο λαός δεν κινητοποιείται μόνο γύρω από ιδέες, από ιδανικά. Ο λαός κινητοποιείται για τα δικαιώματά του και για τις ιδέες. Στις αντιδιαδηλώσεις κατά των επίσημων συνόδων κορυφής, που φαίνεται πλέον ότι αποτελούν ένα σταθερό «ραντεβού» του κινήματος κατά της παγκοσμιοποίησης, η άμεση δράση εκδηλώθηκε ως προσπάθεια παρεμπόδισης των εργασιών της αντίστοιχης συνόδου, που αναπόφευκτα μετατράπηκε σε σύγκρουση μεταξύ των δυνάμεων της τάξης και ενός μέρους των διαδηλωτών (εφοδιασμένων προς αυτό το σκοπό με κράνη και με λάστιχα αυτοκινήτων). Σε μερικές από αυτές τις αντιδιαδηλώσεις ήταν παρόντες και εκπρόσωποι του MST. Έχει μήπως γίνει κάποια αξιολόγηση, στο εσωτερικό του Κινήματος, σχετικά με τις δράσεις αυτού του τύπου; Ποια στρατηγική θα ακολουθούσε το MST σε ανάλογες περιπτώσεις; Σχεδόν σε όλες τις διεθνείς κινητοποιήσεις που έγιναν πρόσφατα, όπως στο Σηάτλ, στην Κολωνία, στην Πράγα, στην Ουάσιγκτον, βρέθηκαν κάποιοι αγωνιστές τού MST. Προφανώς πήγαμε κυρίως για να δώσουμε ένα σημάδι της αλληλεγγύης μας, και επίσης για να μάθουμε. Όλες αυτές οι αντιδιαδηλώσεις υπήρξαν πολύ σημαντικές. Το σημαντικότερο δεν ήταν τόσο ότι επηρέασαν τη λειτουργία της συνόδου κορυφής, όσο ότι μετατράπηκαν σε ένα παιδαγωγικό παράδειγμα για τον πληθυσμό όλου του κόσμου, αποδεικνύοντας ότι ευρύτατοι τομείς της κοινωνίας είναι αντίθετοι προς το κυρίαρχο οικονομικό μοντέλο. Σε όλες τις μαζικές δράσεις τού MST, υιοθετούμε πάντα ένα κριτήριο (και αυτό το αναφέρω όχι για να σας κάνω υποδείξεις, αλλά ως ανταλλαγή εμπειρίας): η δύναμή μας απέναντι στους εχθρούς έγκειται στον αριθμό των προσώπων που κατορθώνουμε να κινητοποιήσουμε. Ο αριθμός είναι που μεταβάλλει το συσχετισμό των δυνάμεων, όχι η μορφή της σύγκρουσης. Η μορφή της σύγκρουσης καθορίζεται από το συσχετισμό δυνάμεων που εγκαθιδρύεται. Και όσο μικρότερη είναι η ομάδα των ανθρώπων που κατορθώνουμε να κινητοποιήσουμε, τόσο πιο κατασταλτική θα είναι η αστυνομία και οι εχθροί μας. Αντίστροφα, όσο μεγαλύτερος ο αριθμός, τόσο μικρότερη θα είναι η έκταση της βίας –και μεγαλύτερη η νίκη. Γι’ αυτό προσπαθούμε να εφαρμόζουμε το δίδαγμα του Χo Τσι Mινχ, κατά το οποίο η στράτευση στον αγώνα δεν εξαρτάται απ’ αυτό που έχουμε στα χέρια μας, αλλά απ’ αυτό που έχουμε στο κεφάλι μας. Είναι προφανές ότι τις βιαιότητες τις προκαλεί επίτηδες η κυρίαρχη τάξη για να προβάλλει αυτές τις σκηνές και όχι τις ιδέες των διαδηλωτών, και με αυτό να προσπαθήσει να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη από τους λόγους για τους οποίους γίνεται η διαδήλωση. Μπροστά στις διαμαρτυρίες του λαού του Σηάτλ, τα μαζικά μέσα προσπαθούν να προβάλλουν όσο το δυνατόν περισσότερο τα επεισόδια που τους δίνουν έστω και το παραμικρό στήριγμα για να παρουσιάσουν ως βίαιους όλους τους διαδηλωτές, συσκοτίζοντας εντελώς το περιεχόμενο των διαμαρτυριών. Στην Ιταλία, όταν γίνεται λόγος για τις δυνάμεις κατά της παγκοσμιοποίησης (ακόμη και για τάσεις καθολικής και μη βίαιης προέλευσης), οι πολιτικές δυνάμεις της δεξιάς επικαλούνται τον κίνδυνο της τρομοκρατίας. Πώς μπορούμε να αντιταχθούμε σε αυτές τις εκστρατείες παραπληροφόρησης; Ποια μέσα πάλης να υιοθετήσουμε; Πώς να υπερασπιστούμε το δικαίωμα να αμφισβητούμε με άμεσο τρόπο τη νομιμότητα των επίσημων συνόδων κορυφής και όσων συμμετέχουν σε αυτές, χωρίς να δίνουμε στην επίσημη πληροφόρηση τη δυνατότητα να εμφανίσει τη διαμαρτυρία σαν μια απλή σύγκρουση στην πλατεία; Πρόκειται πραγματικά για ένα πολύ δύσκολο στοίχημα. Η δύναμη του μονοπωλίου των μέσων ενημέρωσης, που υπάρχει σε όλες τις χώρες του τρίτου κόσμου και σε ορισμένες χώρες της Eυρώπης, όπως η ίδια η Ιταλία, είναι ίσως ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Ωστόσο, δεν πρέπει να γινόμαστε παρανοϊκοί και να νομίζουμε ότι είναι αήττητοι. Διότι τα μέσα ενημέρωσης βιώνουν μια θεμελιώδη αντίφαση: κάθε πληροφορία που βασίζεται στη χειραγώγηση της πραγματικότητας έχει «κοντά ποδάρια» και υπονομεύει την αξιοπιστία εκείνων που την κάνουν. Εδώ στη Βραζιλία η Tv Globo έχει το σχεδόν ολοκληρωτικό μονοπώλιο της τηλεοπτικής δημοσιογραφίας και, αν ήταν στο χέρι των ιδιοκτητών της, θα ζούσαμε ακόμα υπό τη στρατιωτική δικτατορία, την οποία υπερασπίζονταν με νύχια και με δόντια. Κάποια στιγμή, όμως, φτάσαμε στο σημείο ο κόσμος στους δρόμους να επιτίθεται στις εγκαταστάσεις τής Tv Globo. Πρόσφατα, στο Ρίo Γκράντε ντο Σουλ, πάνω από 10 χιλιάδες αγωνιστές διαδήλωσαν μπροστά στα τοπικά γραφεία του καναλιού Globo και θυροκόλλησαν ψηφίσματα ενάντια στις παραποιήσεις και τα ψέματά του. Κατ’ αυτό τον τρόπο είναι δυνατό να πραγματοποιήσουμε μαζικές δράσεις, για να ξεμασκαρέψουμε τα αφεντικά των μέσων ενημέρωσης. Έχουμε επίσης ανάγκη να δημιουργήσουμε εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης, όσο το δυνατoν περισσότερα και με το υψηλότερο δυνατό επίπεδο τεχνολογίας. Η δουλειά μας πρέπει να έχει ιστορική υπομονή και πολιτική θέληση για πραγματικές αλλαγές. Και δεν πρέπει να σταματάμε, αλλά να ζούμε ολόκληρη τη ζωή, καθημερινά, προσπαθώντας να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να συνειδητοποιήσουν την κατάσταση, να κινητοποιούμε το λαό. Μέχρι να καταφέρουμε να συγκεντρώσουμε εκατομμύρια ανθρώπους γύρω από το σχέδιό μας. Οι αλλαγές έρχονται μόνο όταν τα πλήθη βγουν στους δρόμους.

-

από - 19/10/2002 1:16 πμ.


Peasant movements have been quite popular during the last few decades in Latin America. The present popularity of discourse on agrarian reform is largely due to the work made by organisations like the FENOC in Ecuador, the MST in Brazil and the Paraguayan Peasant Federation. The MST is probably the most popular (and world-famous) of the ones mentioned, so for reasons of clarity in our presentation we will deal with it exclusively. The issue of ‘agrarian reform’ in Brazil has been one of the most pressing and significant problems for the past thirty years. An indication of the intensity of the problem is the fact that even today, literally millions of farm workers continue to be landless. The Rural Landless Workers Movement (MST) has become famous for the slogan “Ocupar, Resistir, Producir” (Occupy, Resist, Produce). It initiates occupations on the part of hundreds of families on uncultivated land, and then tries to find legal-constitution methods to legalise these settlements. In other words it “is both ‘legalist’ and oriented to direct-action”. [39] Its occupation tactics have won land for up to 400,000 families, something which shows that the MST is a political power that should be taken into account, since it is more than obvious that large portions of the landless families are enthusiastic supporters of the land occupations, and usually of the MST altogether. The escalating campaign of land occupations organised by the MST is accompanied by the escalating involvement of the MST in political coalitions with various political parties. Thus, as James Petras has put it: [40] Faced with State intransigence the MST turned toward building politico-social coalitions with urban movements and intellectuals, through a national political campaign, the Consulta Popular, a program of alternative development that combines nationalist, protectionist, and state-directed industrial programs with agrarian reform and mass participation in the political process. […] The national leadership of the MST is broadening its efforts in two directions: it has signaled an increasing tendency to become directly involved in electoral politics; it has increased its efforts to form national political coalitions to directly challenge the government. Let us deal with the points that come up in this paragraph one by one. [41] First, we read that the Consulta Popular is a program that aims at an ‘alternative’ development. However, given the fact that supporters of this program do not speak explicitly (or implicitly for that matter!) of a systemic change, but are obviously satisfied with the market economy, the concept itself of an ‘alternative’ development becomes problematic. Second, the Consulta Popular refers to national industrial programs, i.e. programs that try to support the welfare of the entire nation’s population. However, talk of a nation’s well-being inside the internationalised market economy, without reference to the social divisions implied by the unequal distribution of political and economic power that are unavoidable within a market economy is meaningless. Third, we find out that the campaign supported by the MST includes protectionist tactics. However, the concept of protectionism in today’s neoliberal internationalised market economy is out of date. The introduction of certain protectionist elements in a nation-state’s economic policy might have been possible during the social democratic consensus (approximately 1930s-1970s), but today cannot be implemented. The present degree of economic inter-dependence of the various market economies makes any such suggestions seem out of place and time, since the talk of ‘protectionist’ (as well as of ‘state-directed programs’) implies a form of statism which is utterly incompatible with the present neoliberal modernity and it is only feasible if Brazil breaks with the internationalised market economy. Fourth, Petras mentions ‘state-directed’ programs. But the state has in effect lost its economic sovereignty in the past quarter of a century or so. In today’s conditions the state has the role of securing a stable framework for the smooth functioning of the market economy and any serious deviation from this role, within the framewortk of neoliberal globalisation, will mean a massive ‘flight of capital’ and the collapse of the Brazilian economy. Fifth, we learn that the leadership of the MST (despite the rhetorics, the MST does have leaders) is increasingly interested in getting involved directly in electoral politics. Thus, going much further than their alliances with many dubious party officials in the past, the leaders of the MST have decided to directly enter the authoritarian machine of the state, using the parliament (a tool of heteronomy) for causes that are said to support freedom. Finally, we read that national political coalitions have as their goal the challenging of the government, not the challenging of the system of the market economy and representative ‘democracy’. It is therefore confirmed (if any confirmation was needed!) that not only the market economy but also its political complement, representative ‘democracy’, is taken for granted by the MST. This is of course in perfect agreement with the above-mentioned stand that the ‘bad’ neoliberals are to blame for all the suffering the peoples of this planet are facing. [42] At this point it may be reasonable to ask, as a well known supporter of the statist Left does, “whether it [the MST] can be as successful in organising a national political force in the murky waters of urban parliamentary and trade union clientelistic politics”. [43] All libertarians know the answer to this question: it cannot be as successful in electoral politics as it is in ‘movement politics’ at the local level; electoral politics is in itself a degradation of a movement and an invitation for heteronomy. The famous cry of past revolutionaries “Land and Liberty” is adhered to only in part: the MST helps many families (only as many as the ruling elites allow of course) to get a piece of land of their own; it does nothing however to enlarge the degree of liberty / freedom they enjoy (freedom defined as individual and social autonomy). In closing, a very common description of the work done by the MST is the following: “a radical communist movement using capitalist tools to change people's lives all over Brazil”. [44] However, if one takes into account the points we mentioned above on the inseparability of means and ends it is obvious that it is meaningless to talk of “a radical communist movement” that uses “capitalist tools”. Means and ends are inseparable, they are made up of the same ingredients: “neither of these two sets can exist without the other, and they, therefore, both partake of the same, are the parts of a single set”. [45] A movement that uses capitalist tools is a capitalist movement (which may no doubt have some positive goals and some positive – but easily reversible – influence on the livelihood of thousands of people, among other things). [39] Petras, ‘Latin America: The Resurgence of the Left’, p. 23. [40] Petras, ‘The Rural Landless Workers Movement’, Z Magazine, March 2000. [41] It should be noted that the quote does not simply represent Petras’ views of the MST, since the text containing it is also published in the www.mstbrazil.org website. [42] The MST could not have stated it more clearly than this: “We need to defeat this government and the rich in the next elections, and to elect progressive candidates, which are truly committed to a Popular Project.” The MST's manifesto to the Brazilian people, Delegates of the 4th National Congress of the MST, Brasília - DF, August 11th, 2000. [43] Petras, ‘The Rural Landless Workers Movement’. [44] Alex Bellos, ‘Making a life from the ground up’, The Guardian, 20 May 1999. [45] Cornelius Castoriadis, The Imaginary Institution of Society, (MIT Press, Massachusetts, 1998), p. 183.

από Ω. 18/11/2002 12:55 μμ.


Στην απαντηση της 5ης ερωτησης η παρ.:"Κατ'αρχας,σε καθε προεκλογικη περιοδο...οι εκλογες.",να αντικατασταθει απο την:"Κατ'αρχας, σε καθε προεκλογικη περιοδο,στην κοινωνια, δημιουργειται ενα κλιμα συζητησεων στο κεντρο του οποιου βρισκονται οι εκλογες."

O σχολιασμός έχει απενεργοποιηθεί.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License