Το παράδειγμα της Βολιβίας και η πολιτική

Το παράδειγμα της Βολιβίας και η πολιτική

Τo κείμενο που ακολουθεί προσπαθεί να περιγράψει με πιο τρόπο οργανώνεται το λαϊκο κίνημα στην Βολιβίβια στον αγώνα όχι μονο για τις επείγουσες ανάγκες αλλά και στην πάλη για να υπάρξει μια ριζική αλλαγή. Αναφέρεται στο ότι θεωρίες για την υπάρξη ενώς γενικώς αμορφου πλήθους και για την οικοδόμηση του κινήματος μακρια από την διεκδίκηση της εξουσίας αποτελούν μια κατασκευή στα μυαλά ορισμένων διανοητών και των οπαδών τους. Η πολιτική Αριστερα (τα κόμματα) προσπαθει να μάθει, όχι όλη ούτε χωρίς πισθογυρίσματα και γκρίνιες, από τα λάθη και τις αδυναμίες της πολτικής της (κυρίως της υποταγής όλων των κινημάτων στην πρωτοκαθεδρία του κόμματος). Πότε θα φθάσει η ώρα για να κάνουν την αυτοκριτική τους όσοι βιάστικαν να προφητέυσουν την εξαφάνιση της Αριστεράς και προχώρησαν στην αναγωγή των κινήσεων των «από τα κάτω» (ιθαγενεις, άνεργοι, χωρις γή, λκπ) σαν ένα επαναστατικό υποκείμενο ξένο και ανταγωνιστικό με τους αγώνες των κομμάτων της Αριστεράς; Οσο κακό κάνουν όλοι όσοι επιμένουν στις σεκταριστικες ιδεές για το σωτηριολογικό ρόλο του επαναστατικόυ κόμματος σαν μοναδικό εκπροσώπου του κυριότερου επαναστατικού υποκείμενου, το βομηχανικό προλεταριάτο, άλλο τόσο επίσης κάνουν κακό όσοι προχωρούν σε μια άναγνωση με βάση τις επιθυμίες τους και όχι την αντικειμενική ανάλυση των ιδεων κυριώς των Ζαπατίστας για το θέμα της σχέσης του κινήματος με την εξουσία και για τις σχέσεις των κοινωνικών κινήμάτων με τα κόμματα της Αριστερας. Unidos Venceremos 20-03-2005 Το παράδειγμα της Βολιβίας και η πολιτική Guillermo Almeyra La jornada Στην Βιολιβια υπάρχει ένα ευρύ μέτωπο λαϊκών οργανώσεων, με τα κόμματα ad hoc δημιουργημένα από αυτές, το οποίο βρίσκεται σε αντιπαράθεση στο μέτωπο των εμπορικών οργανώσεων και των πολιτικών κομμάτων της κεντροδεξιάς και της δεξιάς που στηρίζεται στην βοήθεια της πρεσβείας των ΕΠΑ Παρόλες τις υπάρχουσες αντιθέσεις ανάμεσα στους aymaras που ακολουθουν τον Felipe Quispe και στους cocaleros και στις λαϊκες ομάδες που στηρίζουν Evo Morales, παρόλα τα κατα καιρούς αντιτιθέμα συμφέροντα του κόμματος-όργανου του πρώτου (Pachakuti) και το κόμμα-μέτωπο του δεύτερου ( Movimiento al socialismo, MAS), quechuas, aymaras, guaraníes από διάφορα έθνη, εργάτες, μιγάδες των φτωχών μεσαίων στρωμάτων, ο σύνδεσμος γειτονιάς του El Alto, η εργατική συνοσμοσπονδία (COB), έχουν συμμαχίσει σταθερά για να δεικδικήσουν για την χώρα τα έσοδα από το πετρέλαιο και το γκάζι, όπως πριν το έκαναν με το νερό, και για να δικδικήσουν μια Συνταγματική Συνέλευση που θα αποφασίσει πια χώρα θέλει ο λαός και για να αρχίσει το κτισιμό της. Τα κοινωνικά κινήματα κάνουν πολιτική και νομοθετούν από τους δρόμους, τις γειτονιές και από την ύπαιθρο. Δημιουργούν μια λαϊκή δύναμη βάσης απέναντι στην αποδιάρθρωση της κεντρικής εξουσίας, του κρατικού μηχανισμού. Αντιπαραθέτουν την πλειοψηφία της κοινωνία των πολιτων στην πολιτική κοινωνία, επιβάλουν την πολτιτιστική τους ηγεμονία ( εθνικίστική και κοινωνική) πάνω στις κυρίαρχες τάξεις. Δεν αποφεύγουν το επίπεδο τουν θεσμών: αντιθέτως, δημιουργούν κόμματα για να καταλλαβουν εκολογικές θέσεις και συμμετέχουν επίσης σε ένα εχθρικό θεσμό, το κοινοβούλιο, και ευελπιστούν να κερδίσουν με τις κινητοποιήσεις , καθώς και με τους ψήφους, την Συντακτική. Με αυτόν τον τρόπο πετυχαίνουν συμμαχίες με ομάδες από την καθολική εκλησία, από τα μεσαία στρώματα των πόλεων ( φοιτητές από την La Paz, Cochabamba, Sucre και άλλες της περιοχής altiplano). Δεν είναι μια μάζα άμορφη όπως θεωρεί ο Negri αλλά μια καθαρή έκφραση των εκμεταλευόμενων και καταπιεσμένων τάξεων. Δεν απορρίπουν την εξουσία όπως κηρύσει ο Holloway αλλά την κατασκευάζουν, στην ζωή και στα κεφάλια τους, και ελπίζουν να κερδίσουν την κυβέρνηση, ενώνοντας τον δημοκρατικό αγωνά για μια Συντακτική με την ένωση όλων όσων θέλουν μια Βολιβία ανεξάρτητη. Δεν ακολουθούν έναν αρχηγό, υποτιθέμενο σωτήρα των καταπιεσμένων, αλλά δημιουργούν οργανώσεις, τις δοκιμάζουν στην αυτοοργάνωση και στον αγώνα, στην δημιουργία χώρων αυτονομίας και αυτοδιαχείρησης στο el Alto και στους αγρούς. Ενοποιούν τους διαφορετικές ομάδες του μετώπου ή του μπλόκ των καταπεισμένων σε σχέση με κοινές ιδέες και στόχους. Οι ιθαγενεις βολιβιάνοι, μη διαχωρισμένοι ούτε μεταξύ τους λόγο των διαφορετικών εθνικών καταγωγων τους ούτε με τους μιγάδες, αλλά ενωμένοι σε ένα εθνικό μέτωπο, είναι το πιο ψηλό σημείο του αγώνα των λαών την Λατινικής Αμερικής και μασ δίνουν ένα καθαρό μάθημα και ένα φωτισμένο παράδειγμα.Υποτάσσουν τις διαφορές τους, που είναι μεγάλες, και αφήνουν στο πλάι τις σκληρές κριτικές που παλιότερα αντάλλασαν οι ηγέτες τους, γαι να αντιμετωπίσουν το ουσιαστικό: τον αγώνα για μια Βολιβία ανεξάρτητη, μη υποταγμένη, δίκαια, μη λεηλατημένη, ενωμένοι με τους άλλους λαούς της περιοχής με ένα συμβόλαιο μεταξύ ίσων. Στο Μεχικό, αντί να ψάχνουμε τα ελλατώματα ( μεγάλα και πολυάριθμα) αυτών που φιλοδοξούν να οργανώσουν εν αγνοιά τους τις υποτελείς ομάδες, μετατρεποντάς τους σε απλούς ψηφοφόρους, θα πρέπει να αντιγράψουμε το βολιβιανό παράδειγμα και, απορρίπτωντας την μικροπολτική και τον αρχηγισμό που μολύνουν την εθνική πολιτική ζωή και αφήνουν τον λαό σε μία παιδική πνευματική κατάσταση, θα πρέπει να κάνουμε πολιτική όπως στην Βολιβία. Δηλαδή, ξεκινώντας από τις λαϊκες ανάγκες να παλέψουμε για ένα άλλο σχέδιο για την χώρα μη υποταγένο στο διεθνή χρηματοδοτικό κεφάλαιο ούτε στα κέρδη των μεγάλων εταιριών, και στηρίζοντας αυτό το κίνημα στην ενότητα των κοινωνικών κινημάτων σε ένα μεγάλο μέτωπο κοινωνικό και πολιτικό. Αυτό δεν αποκλείει τις κριτικές στους συμμάχους αλλά επιβάλει τα τις υποτάσσουμε στο κοινό αγώνα. Δεν καλούμε σε μια έλλειψη μνήμης: « το να ξέρεις να λησμονείς το άσχημο είναι επίσης να έχεις μνήμη» (ειδικά εαν η λήθη δεν είναι μόνιμη). Καλούμε να γίνει αισθητή η κρίσιμη κατάσταση που ζεί η χώρα με την πιθανότητα της παραχώρησης του πετρελαίου, της ηλεκτρικής ενέργεις και του νερού ( που στην Βολιβία έχει αποτρέψει η «λαική λύσσα»), και με την αιμορραγία της μετανάστευση των νέων που είναι μια φυγή από εθνικές λύσεις λόγο της έλλειψης ελπίδας. Καλούμε να τους δώσουμε μια ελπίδα με μερικές ιδέες-δύναμη κοινές στους αγώνες των εργατών, των αγροτών, των φοιτητών και στον «λαό της αριστεράς» τόσο ασαφή, διάχυτο και ετερογενή, που ο EZLN ονομάζει κοινωνία των πολιτών αν και είναι μόνο ένα μέρο της, που αρνείται να την αναγνωρίσει όταν οργανώνεται έξω από τη επιρροή του. Αλλά ένα πρόγραμμα, ένα σχέδιο για την χώρα, δεν θριαμβευει από μόνο του: χρειάζεται χέρια, οργάνωση, ωφείλει να δημιουργήσει ένα μέτωπο, ευρύ, πολύμορφο, με την προσοχή του στις λαίκες διεκδικήσεις και στο ότι η δράση θα καθαρίσει τους ανακυκλωμένους πολτικούς ή τους οπορτουνιστές, γιατί μόνο στην κοινή δράση διαμορφόνονται πολιτικά οι «από κάτω», σχηματίζονται τα υποκείμενα της αλλάγής. Ο ονομαζόμενος απόλιτικισμός σημαίνει να διατηρηθεί η σημερινή κατάσταση και στήριξη των εχθρών των τποταγμένων. Είναι παθητικότητα, φόβος στις πολιτικές διακυρήξεις, έλλειψη πολιτικής καθαρότητας. Εκεί βρίσκονται οι βολιβιανοί για να δείξουν τον δρόμο στους ιθαγενείς όλης της ηπείρου και όχι μόνο σε αυτούς. 20-03-2005 El ejemplo boliviano y la politica Guillermo Almeyra La Jornada En Bolivia un amplio frente de organizaciones populares, con los partidos ad hoc creados por las mismas, se opone a otro frente de organizaciones empresariales y partidos políticos de centroderecha y derecha que cuenta con el apoyo de la embajada de Estados Unidos. A pesar de las diferencias existentes entre los aymaras que siguen a Felipe Quispe y los cocaleros y sectores populares que apoyan a Evo Morales, a pesar de los intereses a veces opuestos del partido-instrumento del primero (Pachakuti) y del partido-frente del segundo (el Movimiento al Socialismo, MAS), quechuas, aymaras, guaraníes de diversas etnias, obreros, mestizos de las clases medias pobres, la Junta Vecinal del Alto, la Central Obrera Boliviana, se han alineado firmemente para reclamar para Bolivia el disfrute del recurso petrolero y del gas, como antes lo hicieron con el agua, y para exigir una Asamblea Constituyente que decida cuál país quieren los bolivianos y comience a construirlo. Los movimientos sociales hacen política y legislan desde las calles, los barrios, los campos. Construyen su poder popular de base frente a la disolución del poder central, del aparato político. Oponen la mayoría de la sociedad civil a la sociedad política, imponen su hegemonía cultural (nacionalista y social) sobre las de las clases dominantes. No rehúsan el campo de las instituciones: por el contrario, crean partidos para ocupar espacios electorales y participan incluso en un campo adverso -el del Parlamento- y esperan ganar con las movilizaciones, y además el voto, la Constituyente. De ese modo logran alianzas con sectores de la Iglesia católica y de las clases medias urbanas (estudiantes de La Paz, Cochabamba, Sucre y otras ciudades del altiplano). No son una multitud amorfa a la Negri sino una expresión clara de las clases explotadas y oprimidas. No rechazan el poder a la Holloway sino que lo construyen desde abajo, en la realidad y en sus cabezas, y esperan conquistar el gobierno, uniendo la lucha democrática por una Constituyente con la unión de todos los que quieren una Bolivia independiente. No siguen a un caudillo, supuesto salvador de los oprimidos, sino que construyen organizaciones, las experimentan en la autoorganización y la lucha, en la creación de espacios de autonomía local y de autogestión, en el Alto o en los campos y aglutinan a los diversos sectores del frente o bloque de oprimidos en torno a ideas y objetivos comunes. Los indígenas bolivianos, no separados por razones étnicas entre sí ni separados de los mestizos, sino unidos en un solo frente nacional, son el punto más alto de la lucha de los oprimidos de Latinoamérica y nos brindan una clara lección de teoría política y un ejemplo luminoso. Ellos subordinan sus diferencias -que son grandes- y dejan de lado las críticas duras que intercambiaron sus principales dirigentes, para enfrentar lo esencial: la lucha por una Bolivia independiente, no sometida, no saqueada, justa, unida a los otros pueblos latinoamericanos por un pacto de iguales. En México, en vez de buscar los defectos (que son enormes y numerosísimos) de los que aspiran a organizar detrás de sí a los sectores subalternos, transformándolos en meros electores, habría que imitar el ejemplo boliviano y, rechazando la politiquería y el caudillismo que contaminan la vida política nacional y dejan en estado de minoría de edad mental a los sectores populares, habría que hacer política a la boliviana. O sea, partiendo de las necesidades de los oprimidos y explotados para luchar por otro proyecto de país no subordinado al capital financiero internacional ni al lucro de las grandes empresas, y apoyando ese movimiento en la unión de los movimientos sociales en un gran frente social y político. Eso no excluye las críticas a los aliados en el mismo pero impone subordinarlas a la lucha común. No llamamos a la falta de memoria: “saber olvidar lo malo también es tener memoria” (sobre todo si el olvido no es permanente). Llamamos a sentir la situación de emergencia que vive el país, con la posibilidad de la entrega del petróleo y de la energía eléctrica y el agua (que en Bolivia han rechazado “a furor popular”), y con la sangría de millones de jóvenes, desde Chiapas hasta Sonora, con la emigración, que es una fuga de las soluciones nacionales por falta de esperanza. Llamamos a darles esa esperanza con algunas ideas-fuerza comunes a las direcciones obreras, campesinas, a los estudiantes y al “pueblo de izquierda” tan indefinido y difuso, tan heterogéneo, que el EZLN llama sociedad civil aunque sólo sea una parte de ella y se niega a reconocer cuando se organiza fuera de su influencia. Pero un programa, un proyecto de nación, no triunfa por sí solo: necesita brazos, organización, debe dar origen a un frente, amplio, plural, centrado en las reivindicaciones de los movimientos y en la seguridad de que la acción depurará a éstos de charros reciclados o de oportunistas, porque sólo en la acción común se forman políticamente los sectores subalternos, se construyen los sujetos del cambio. El llamado apoliticismo equivale a mantener la situación actual y a sostener a los enemigos de los explotados. Es pasividad, miedo al pronunciamiento, falta de claridad política. Ahí están los bolivianos para enseñar el camino a los indígenas de todo nuestro continente y no sólo a ellos. galmeyra@jornada.com.mx

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License