LE MONDE: «Δεν φταίει η φτώχεια για την τρομοκρατία»

Η φτώχεια δεν είναι υπεύθυνη για την τρομοκρατία, επισημαίνουν γάλλοι αναλυτές. Με άρθρο στη Le Monde, δύο επιστήμονες προσπαθούν να αναλύσουν τα αίτια της γέννησης της πολιτικής βίας. Τα ευρήματά τους έχουν ενδιαφέρον!

αναδημοσίευση από το ΑΠΕ Τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 υποχρέωσαν τις πλούσιες χώρες να απαντήσουν σε ένα ερώτημα που δεν τους είχε (κατ' ανάγκη) τεθεί: η φτώχεια και η υπανάπτυξη είναι υπεύθυνες για την τρομοκρατία; Δίνοντας εμμέσως δίκιο σε εκείνους απαντούν καταφατικά σε αυτό το ερώτημα, οι πλούσιες χώρες εκδηλώνουν επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες το ενδιαφέρον τους για τις φτωχές χώρες. Στη διάσκεψη του Μοντερέι, τον περασμένο Μάρτιο, υποσχέθηκαν να αυξήσουν την αναπτυξιακή βοήθεια κατά 30%. Όπως είπε ο Μπους ανοίγοντας τη διάσκεψη: «Αγωνιζόμαστε κατά της φτώχειας γιατί ελπίζουμε να δώσουμε απάντηση στην τρομοκρατία». Δεν μπορεί κανείς παρά να εκφράσει την ικανοποίησή του για αυτό το ενδιαφέρον και να χειροκροτήσει κάθε κίνηση που μπορεί να ανακόψει την πορεία μείωσης της αναπτυξιακής βοήθειας η οποία παρατηρείται από τότε που τελείωσε ο Ψυχρός Πόλεμος. Ο,τιδήποτε φέρνει στο προσκήνιο τη βοήθεια προς τις φτωχές χώρες είναι θετικό. Αναρωτιέται όμως κανείς αν αυτό το «ο,τιδήποτε» περιλαμβάνει και τον Μπιν Λάντεν. Οι πλούσιες χώρες δεν φτάνουν σε ένα λανθασμένο συμπέρασμα αποδεχόμενες, χωρίς να το λένε, ότι οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου ήταν μια κακή απάντηση σε ένα θεμιτό ερώτημα; Η σύνδεση της αναπτυξιακής βοήθειας με τον αγώνα κατά της τρομοκρατίας ενέχει ένα διπλό κίνδυνο. Αφενός να μειωθεί η βοήθεια όταν υποχωρήσει η τρομοκρατία, αφετέρου να πειστούν οι φτωχές χώρες ότι αυτή η (κατασκευασμένη) σχέση πράγματι υπάρχει. Η ιδέα ότι η αναπτυξιακή βοήθεια συμβάλλει στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας, σημειώνει ο Ντανιέλ Κοέν στη «Μοντ», επαναφέρει στο προσκήνιο την παλιά εξίσωση του 19ου αιώνα: εργατική τάξη ίσον επικίνδυνη τάξη. Δεν υπάρχει όμως καμιά απολύτως ένδειξη για κάτι τέτοιο. Σε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο τους με τίτλο «Εκπαίδευση, Φτώχεια, Πολιτική Βία και Τρομοκρατία», που δημοσιεύτηκε από το Εθνικό Γραφείο Οικονομικής Ερευνας, ο Αλαν Κρίγκερ και η Ζίτκα Μαλέτσκοβα απορρίπτουν κατηγορηματικά κάθε ιδέα μιας μηχανικής σύνδεσης ανάμεσα στην οικονομική κατάσταση και την τάση προς την «πολιτική τρομοκρατία» (δηλαδή τη βία εναντίον αμάχων με πολιτικούς σκοπούς). Ότι οι πιο φτωχοί έχουν την τάση να κλέψουν ένα αυτοκίνητο ή ένα κινητό τηλέφωνο δεν είναι περίεργο. Όπως δεν είναι περίεργο ότι στις πλούσιες χώρες κλέβονται δύο με τρεις φορές περισσότερα αυτοκίνητα απ΄όσα στις φτωχές χώρες. Άλλο να κλέβεις αυτοκίνητα, όμως, κι άλλο να βάζεις βόμβες. Περιορίζοντας την ανάλυσή τους στα λεγόμενα «εγκλήματα μίσους» που διαπράττονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Κρίγκερ και η Μαλέτσκοβα αποδεικνύουν ότι είναι δύσκολο να αποδειχθεί μια σχέση ανάμεσα στις πράξεις αυτές και στο μορφωτικό ή οικονομικό επίπεδο των δραστών τους, ή την περιοχή στην οποία κατοικούν. Κατά τον ίδιο τρόπο, μια ανάλυση των επιθέσεων εναντίον των μεταναστών στη Γερμανία δείχνει ότι η οικονομική κατάσταση στην Ανατολή και τη Δύση δεν μπορεί να συσχετιστεί με τις επιθέσεις αυτές. Το ίδιο ακριβώς παρατηρείται όταν αναλυθούν οι επιθέσεις εναντίον των μαύρων, των εβραίων, των Ασιατών ή των ομοφυλοφίλων στη Νέα Υόρκη. Είναι χαρακτηριστικό ότι το λυντσάρισμα των Μαύρων ουδόλως αυξήθηκε στη διάρκεια της κρίσης της δεκαετίας του '30. Εντυπωσιακά είναι και τα αποτελέσματα μελετών στην Παλαιστίνη. Ερευνα που διεξήγαγε το Παλαιστινιακό Κέντρο Πολιτικής και Ερευνών, που εδρεύει στη Ραμάλα, έδειξε ότι την περίοδο 1998-2000, πριν δηλαδή ξεσπάσει η ιντιφάντα, οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι ήταν αισιόδοξοι για την οικονομική τους κατάσταση. Η εκτίμηση αυτή αφορά και τους δράστες των τρομοκρατικών επιθέσεων. Μια μελέτη για τα μέλη της Χεζμπολάχ του Λιβάνου δείχνει ότι προέρχονται από στρώματα πιο εύπορα και πιο μορφωμένα από τον μέσο όρο. Μια άλλη μελέτη των Ηνωμένων Εθνών για τους δράστες των επιθέσεων αυτοκτονίας στο Ισραήλ δείχνει επίσης ότι κανείς από αυτούς δεν ήταν αμόρφωτος, φτωχός ή απλώς μανιοκαταθλιπτικός. Οι περισσότεροι προέρχονταν από τη μεσαία τάξη και, με εξαίρεση τους φυγάδες, οι περισσότεροι είχαν δουλειά. Είναι έτσι λάθος να υποστηρίζει κανείς ότι η φτώχεια των ανθρώπων ή των χωρών είναι υπεύθυνη για την πολιτική βία. Ακόμη και στις πλούσιες χώρες, μια έρευνα μεταξύ των μελών οργανώσεων όπως ο IRA, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες ή η RAF δείχνει ότι οι περισσότεροι δράστες επιθέσεων δεν είναι φτωχοί. Τα δύο τρίτα των ανθρώπων αυτών προέρχονται από εύπορα στρώματα και έχουν κάνει ανώτερες ή ανώτατες σπουδές. Η εικόνα του τρομοκράτη που στρατολογείται στις παραγκουπόλεις δεν ανταποκρίνεται έτσι στην πραγματικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει σχέση ανάμεσα στη φτώχεια και τη βία εν γένει. Μια μελέτη που έγινε στις ΗΠΑ και στον Καναδά δείχνει ότι οι ανισότητες ως προς το εισόδημα σε τοπικό επίπεδο (αλλά όχι το ίδιο το εισόδημα) εξηγούν σε μεγάλο βαθμό γιατί η εγκληματικότητα είναι διαφορετική στις δύο χώρες. Η μάχη κατά των ανισοτήτων και του αποκλεισμού παραμένει έτσι ο καλύτερος τρόπος για το ξερίζωμα της βίας. Όταν μιλάμε όμως για πολιτική βία, η οικονομική ανάπτυξη δεν είναι ο βασικός παράγων. (Πηγή: Le Monde) ΣΧΟΛΙΟ: Δεν γνωρίζω αν πρόκειται για μια πρώτη προσπάθεια απο-ιδεολογικοποίησης της πολιτικής βίας ή τρομοκρατίας (όπως θέτε, πεστε την), όμως με εντυπωσιάζει ο πλούτος των πηγών. Το (ανα)δημοσιεύω με ελπίδα να αρχίσει καμία σοβαρή συζήτηση εδώ μέσα...

από MrX 09/10/2002 3:40 μμ.


."" Όταν μιλάμε όμως για πολιτική βία, η οικονομική ανάπτυξη δεν είναι ο βασικός παράγων. "" το κλειδι εδω ειναι ο ορος οικονομικη αναπτυξη. η πολιτικη βια δεν ειναι απ ευθειας παραγωγο της οικονομικης ανεχιας, αλλα τω κοινωνικων παραγωγων αυτης. Δηλαδη: Η οικονομικη ανισσοτητα για να διατηρηθει σε εθνικο και παγκοσμιο επιπεδο, συνεπαγεται και συνοδευεται απο πληθος πολιτικων- κοινωνικων και προσωπικων ακομα "διαταραξεων" της "ηθικης" ταξεως καθε ανθρωπου - ομαδων πληθυσμου και αυτο το γεγονος και οι παρενεργιες ειναι που γεννουν την απελπισμενη δραση - αντιδραση . Τα γεννεσιουργα αιτια ειναι οι οικονομικες διαφορες και αννισοτητες αλλα η πολιτικη βια ειναι παιδι των παρενεργιων αυτων των ανισοτητων

από sab 09/10/2002 4 μμ.


όπως σχολιάζεις λόγο του πλούτου των πηγών.Ευτυχώς ακόμα μπορείς να βρεις σοβαρά άρθρα στον (ξένο κυρίως) έντυπο τύπο(παραδειγμα το άρθρο απο guardian : http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=33622 ) Ωστόσο πιστεύω πως τα κίνητρα της τρομοκρατίας δεν οφείλονται τόσο στην οικονομική κατάσταση μιας χώρας,όσο στη πολιτική κατάσταση και πολιτική κουλτούρα που έχει διαμορφωθεί απο τις ιστορικές συγκυρίες και εξελίξεις σε διαστημα 2-3 αιώνων παλαιότερα. Μετά την βιομηχανική επανάσταση κυρίως, και την ολοκληρωτική αναστροφή αξιών,κουλτούρας και ιστορικών συντελεστών,παρατηρούνται σε κάθε περιοχή και λαό ανάπτυξη πολιτικής νοοτροπίας ανάλογα με τις πλουτοπαραγωγικές-γεωγραφικές παραμέτρους.Με την πάροδο του χρόνου,την κυριάρχιση του φιλελευθερισμού και την αλματώδη ανάπτυξη της αστικής τάξης νέες κοινωνικο-πολιτικές σταθερές προβάλλουν στις διακρατικές και προσωπικες σχέσεις. Με την επιφανειακή αλλαγή των ρόλων εξουσίας-λαού νέες παράμετροι έρχονται να προστεθούν στην νοοτροπία κάθε λαού η γεωγραφικά κατανεμημένων ομάδων.Ιστορικά τέλος η άνοδος αλλά και η ουσιαστική πτώση πρόσφατα του υπαρκτού σοσιαλισμού έρχονται να ξαναλλάξουν σε μεγάλο βαθμό τις απόψεις αλλά και τον τρόπο έκφρασής τους,οδηγώντας λίγο πολύ στην σημερινή κατάσταση. Με τη σύντομη αυτή ιστορική αναδρομή ΄(πληκτική ίσως )προσπαθώ να πω πως δεν μπορούν να εξηγηθούν ή να αποδοθούν παγκόσμια φαινόμενα ,όπως λόγου χάρη η τρομοκρατία,υπολογίζοντας μονάχα συγκεκριμένους παράγοντες όπως η οικονομία και μάλιστα σε χρονικό πλαίσιο το πολύ 70-80 χρόνων.Ο τρόπος έκφρασης μερίδων λαού η ομάδων και πολύ περισσότερο η βία, είναι ένα πολυσύνθετο θέμα, απόσταγμα ιστορικών, θρησκευτικών, πολιτικών και φυσικά και οικονομικών παραγόντων που επηρέασαν και επηρεάζουν τμήματα πληθυσμού.Η μονομερής προσέγγιση ενός τόσο επίκαιρου και σύνθετου θέματος δεν μπορεί να οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα παρά μόνο σε ασάφεια και αδιέξοδο, κάτι στο οποίο φαίνεται να απορέει και από το ίδιο αρθρο καθώς και το τελικό συμπέρασμα του συγγραφέα. Είναι πάντως θετικότατο να βρίσκονται τέτοιου είδους άρθρα,τεκμηριομένα και πλούσια σε πηγές, ως αφορμή συζητήσεως και διαλόγου.

από Σωτήρης 09/10/2002 8:04 μμ.


Πολύ καλή όλη αυτή η μελέτη-ανάλυση.. Νομίζω όμως ότι αν ο τίτλος ήταν ΔΕΝ ΦΤΑΙΕΙ Μ Ο Ν Ο Ν Η ΦΤΩΧΕΙΑ θα είμαστε όλοι σύμφωνοι.. Έτσι δεν είναι; Σωτήρης

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License