Η Ζωντανή Μνήμη των Κοινωνικών Φόρουμ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: Η Ζωντανή Μνήμη των Κοινωνικών Φόρουμ (La Memoire Vivante des Forums Sociaux) Παρίσι, 10 – 12 Σεπτεμβρίου 2004 ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΕΛ.ΚΟΙΝ. ΦΟΡΟΥΜ. ΘΑ ΕΠΑΝΑΛΗΦΘΕΙ ΩΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΣΤΟ ΛΟΝΔΙΝΟ (ΘΑ ΕΧΕΙ ΕΛΛΗΝ. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ) Καθώς αυξάνονται τα τεκμήρια που συγκεντρώνονται, έστω και αποσπασματικά, από τις διάφορες διοργανώσεις του Κοινωνικού Φόρουμ (λίστες συμμετεχόντων, ομιλίες, πρακτικά ή περιλήψεις συζητήσεων κλπ) έχει ανοίξει σε διεθνές επίπεδο η συζήτηση για την ανάγκη αξιοποίησης τους τόσο για την ίδια τη λειτουργία των Φόρουμ, όσο και σε όφελος του κινήματος εν γένει, επιτρέποντάς στα Φόρουμ να έχουν μια εξακολουθητική και συνεχή επίδραση στις κοινωνικές εξελίξεις. Στην προσπάθεια αυτή εντοπίζονται μια σειρά από προβλήματα, όπως η αποσπασματικότητα στην καταγραφή, τι είδους δεδομένα καταγράφονται, πώς διακινείται αυτό το υλικό, πώς διασφαλίζεται η συμβατότητα μεταξύ των διαφορετικών μεθόδων που χρησιμοποιούνται κατά περίπτωση και τέλος η έλλειψη μιας ενιαίας πολιτικής για το ζήτημα. Ο στόχος, λοιπόν, της συνάντησης αυτής ήταν να ανοίξει πιο συστηματικά η κουβέντα, να αρχίσουν να διαμορφώνονται απαντήσεις, να έρθουν σε επαφή οι διάφορες ομάδες που έχουν εργαστεί σε όλο τον κόσμο πάνω στο ζήτημα. Γι’ αυτό το σκοπό πραγματοποιήθηκε μια παρουσίαση των σημαντικότερων προσπαθειών συστηματοποίησης που έχουν γίνει σε παγκόσμιο επίπεδο. Τις αναφέρω επιγραμματικά: § Σύστημα NOMAD: τεχνικό σύστημα που έχει τη δυνατότητα να καταγράφει σε ψηφιακή μορφή τις ομιλίες, να τις ταξινομεί και να τις μεταδίδει απευθείας στο Ίντερνετ. Χρησιμοποιήθηκε στο ΠΚΦ της Βομβάης. Η μετάδοση στο διαδίκτυο δεν λειτούργησε § Πρόγραμμα “Scriba Manent”: γραπτή καταγραφή των βασικών σημείων των συζητήσεων του ΕΚΦ της Φλωρεντίας και του Φόρουμ για το Νερό (Ιταλία) με τη βοήθεια εθελοντών από το πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας § Παρίσι 2003: καταγραφή «περιλήψεων» και «συνθέσεων» των συζητήσεων του ΕΚΦ του Παρισιού από τους συντονιστές και τους ομιλητές των συζητήσεων § Θεματικό Φόρουμ Αργεντινής για τον νεοφιλελευθερισμό: βιντεοσκόπηση των συζητήσεων § Πρωτοβουλία στο πλαίσιο του Κοινωνικού Φόρουμ της Αμερικής (των Αμερικών κανονικά, αλλά δεν μου φαίνεται πολύ δόκιμη η μετάφραση): συγκέντρωση υλικού μέσω ενός δικτύου εναλλακτικών πρακτορείων ειδήσεων, ΜΜΕ, δημοσιογράφων κλπ § IPS: ένα είδος «εναλλακτικού ειδησεογραφικού πρακτορείου» που τροφοδοτεί με το υλικό του άλλα ΜΜΕ (κανονικά και εναλλακτικά). Στη Βομβάη εξέδωσαν την καθημερινή εφημερίδα Terra Viva, σε 5000 αντίτυπα § Πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός δικτύου αριστερών και εναλλακτικών ΜΜΕ: Λονδίνο 2004 με τη συμμετοχή από την Ελλάδα της Εποχής § Παγκόσμιο Κοινωνικό Δίκτυο (Βραζιλία – Λατινική Αμερική): προσπάθεια για τη δημιουργία World Social Radio and ΤV κατά τη διάρκεια των ΠΚΦ, αλλά όχι μόνο. Οπτικοακουστική καταγραφή των συζητήσεων. § Αφρικανικό Κοινωνικό Φόρουμ: Ιστοσελίδα που ενημερώνει για τις δραστηριότητες και παρέχει αρχεία από τις συνεδριάσεις του ΑΚΦ και των εθνικών φόρουμ. Εξέδωσαν καθημερινή εφημερίδα στη Βομβάη (African flame) [τυπικά η εφημερίδα δεν εκδόθηκε από το ΑΚΦ, αλλά από κάποιες οργανώσεις του] § Ινστιτούτο CETRI: Ινστιτούτο τεκμηρίωσης με στόχο, όμως, όχι στενά ακαδημαϊκό, αλλά την ανάπτυξη χρήσιμών εργαλείων για το κίνημα. Έχει δημιουργήσει βάσεις δεδομένων για τα κοινωνικά κινήματα ιδίως της Ασίας, εκδίδει κάθε 2 χρόνια ένα βιβλίο ανασκόπησης των εξελίξεων («Η κατάσταση του αγώνα» 2002, 2004 κλπ), διατηρεί site με τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στα διάφορα αντιπαγκοσμιοποιητικά φόρουμ (www.cetri.be, www.social-movement.org) § «Χρήσιμος οδηγός για τον κοινωνικό μετασχηματισμό στην Ευρώπη»: πρόγραμμα που διενεργεί ένα δίκτυο ινστιτούτων (Transform! Ιταλίας, Πουλαντζάς, CETRI κ.α.) με στόχο τη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων των οργανώσεων που συμμετείχαν στα ΕΚΦ ως σήμερα, τη χαρτογράφηση των δικτύων που έχουν διαμορφωθεί μέσα και γύρω από το φόρουμ (π.χ. GLAD), τη χαρτογράφηση των ομάδων και των ινστιτούτων που διεξάγουν «ακτιβιστικά ερευνητικά προγράμματα» κ.α. § Ομάδα του ΕΚΦ για την συστηματοποίηση: ομάδα που λειτουργεί στο πλαίσιο του συντονιστικού του ΕΚΦ, με στόχο τη διαμόρφωση μια κοινής πολιτικής για τα ζητήματα αυτά Κατά τη συζήτηση αποκαλύφθηκαν, όμως, και οι διαφορετικές προσεγγίσεις των θεμάτων που σχετίζονται με τη «μνήμη του φόρουμ»: § Διαφορές μεταξύ μνήμης και ιστορίας και διαφορές στην εννοιολόγηση αυτών των όρων § Πώς θα δημιουργηθούν κοινά τεχνολογικά πρότυπα για την καταγραφή, χωρίς να περιοριστεί η αυτονομία των Φόρουμ; § Τι υλικό καλείται να συλλέξει ένα φόρουμ; § Ποιος συλλέγει το υλικό και με τι στόχο; § Πώς θα διασφαλιστεί ο βασικός στόχος που είναι η ενίσχυση του Φόρουμ και των κοινωνικών κινημάτων και δεν θα μετατραπούν κάποιοι σε «αρχειοθέτες» του κινήματος Τα περισσότερα από αυτά τα ερωτήματα αναδείχθηκαν, αλλά δεν απαντήθηκαν. Υπήρξε, όμως, εκτενής ζύμωση και μια κοινή συμφωνία να συνεχιστεί η δουλειά σ’ αυτό τον τομέα με στόχο να διαμορφωθεί μια πολιτική και να σχεδιαστούν κοινά εργαλεία. Είναι λογικό, άλλωστε, για ένα καινούριο και πολύπλοκο ζήτημα που εκτός από πολιτικές απόψεις εμπλέκει και τεχνικές δυνατότητες να απαιτείται χρόνος προκειμένου να διαμορφωθούν συγκλίσεις. Πιστεύω (στη βάση και του προβληματισμού που αναπτύχθηκε κατά τη συνάντηση), ότι θα πρέπει από την πλευρά μας να είναι σαφές πως η διαδικασία του Φόρουμ δημιουργεί τεκμήρια και μνήμες/εμπειρίες οι οποίες είναι σημαντικό να μη χάνονται, αλλά να αξιοποιούνται για το ίδιο το φόρουμ και να είναι διαθέσιμες στην ιστορική και κοινωνική έρευνα. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί στη βάση των παρακάτω αξόνων: α) το Φόρουμ ως τέτοιο συλλέγει εκείνα τα στοιχεία που του είναι χρήσιμα για την λειτουργία του (λίστες, ομιλίες, ερωτηματολόγια, θέματα συζητήσεων κλπ.) β) το Φόρουμ προωθεί και ενθαρρύνει πρωτοβουλίες τρίτων (ιδίως αν αυτοί είναι μέλη του) για συλλογή και επεξεργασία δεδομένων με στόχο την κοινωνική και ιστορική έρευνα. Προϋπόθεση αποτελεί τα αποτελέσματά τους και το πρωτογενές υλικό να είναι διαθέσιμα σε όλους γ) το Φόρουμ δίνει έμφαση στη χρήση ελεύθερου λογισμικού, στον γλωσσικό πλουραλισμό, στην αντιμετώπιση ζητημάτων πνευματικών δικαιωμάτων με βάση την αρχή του copyleft, στον σεβασμό της Χάρτας του Πόρτο Αλέγκρε, στον σεβασμό της αυτονομίας των Φόρουμ, στην προστασία του πλουραλισμού στο λόγο και τη χρήση μέσων. δ) οι προσπάθειες αυτές δεν έχουν στόχο τη δημιουργία μιας επίσημης ιστορίας του φόρουμ, αλλά την ανάδειξη και τη διευκόλυνση πρόσβασης στις διαφορετικές εκδοχές της ιστορίας που καταγράφονται από ομάδες, οργανώσεις, έντυπα, ερευνητικά κέντρα κλπ Εν όψει του ΕΚΦ της Ελλάδας είναι σημαντικό να αποκτήσουμε συνεργασία με ομάδες που έχουν δουλέψει στο θέμα της καταγραφής στοιχείων των φόρουμ στο παρελθόν και από κοινού να καταλήξουμε σε κοινά πρότυπα και σε ενιαίο σχεδιασμό για την καταγραφή, την επεξεργασία και τη διάδοση αυτού του υλικού. Ίσως, προκειμένου να αποκτηθεί μια εμπειρία, να είναι σκόπιμο να δημιουργηθεί μια ομάδα που θα αναλάβει να διασώσει όποιο υλικό του Ελλ. Κοινωνικού Φόρουμ υπάρχει μέχρι σήμερα και να καταγράψει κάποια στοιχεία από την επόμενη πανελλαδική συνδιάσκεψη του Φόρουμ. Τέλος, θα πρέπει να σημειωθεί ότι σε διεθνές επίπεδο έχει συγκροτηθεί μια ομάδα ανθρώπων για τα θέματα αυτά η οποία επικοινωνεί μέσω mailing list. Είναι σκόπιμο το Ελληνικό Κοινωνικό Φόρουμ να αναθέσει σε κάποιον την παρακολούθηση εκ μέρους του αυτής της συζήτησης. ΥΓ: Αν κάποιος επιθυμεί κάποια περαιτέρω ενημέρωση για το περιεχόμενο της συζήτησης μπορεί να επικοινωνήσει στο pax@otenet.gr

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License