Mapuche: Ανυπάκουοι και Εξεγερμένοι

Οι Mapuche είναι ενας ιθαγενικος λαος της Νοτιου Αμερικης που ζει στην οροσειρα των Ανδεων στις διοικητικες περιφερειες της Αργεντινης και της Χιλης. Απο την πρωτη εισβολη των Ισπανων conquistadores μεχρι σημερα δεν εχει σταματησει να αντιστεκεται και να παλευει για τα δικαιωματα του, διεκδικωντας καταρχας την κλεμμενη γη του αλλα και την αυτονομια του.

Η Χιλή των mapuche

Το χιλιανό κράτος, με μια σειρά αντιφατικών νόμων, αρνείται την πολιτισμική ιδιαιτερότητα των mapuche προσπαθώντας να τους αφανίσουν ως ξεχωριστή εθνότητα και υποχρεώνοντάς τους να αφομοιωθούν μέσα στη μάζα των χιλιανών πολιτών. Η πρόθεση να αποκόψουν τους mapuche από την ταυτότητά τους διαπράττοντας μια εθνοκτονία, γίνεται καθαρή από την Εθνική Απογραφή του 1982, που εξομοιώνει τα μέλη αυτού του λαού και των άλλων εθνοτικών μειονοτήτων με τους υπόλοιπους χιλιανούς πολίτες.

Τα τελευταία χρόνια σημειώνονται συνεχείς κινητοποιήσεις και μαχητικές ενέργειες των Μαπούτσε στη Χιλή, αλλά και στην Αργεντινή, κυρίως γύρω από το ζήτημα της κλεμμένης γης τους και της εκμετάλλευσής της από υλοτομικές, κτηνοτροφικές, τουριστικές κ.α. επιχειρήσεις. Οι περιοχές των Μαπούτσε αστυνομοκρατούνται, ξεσπούν συγκρούσεις και δεκάδες είναι οι ιθαγενείς αγωνιστές που συλλαμβάνονται και κρατούνται σε φυλακές. Οι νόμοι καταπατούνται ή παραβλέπονται από τις ίδιες τις αρχές με στόχο την παρενόχληση, την τρομοκράτηση και τις μαζικές συλλήψεις. Αυτή είναι η περίπτωση ενός φοιτητή δημοσιογραφίας και ενός δικηγόρου που συνελλήφθησαν αλλά τελικά αφέθηκαν ελεύθεροι αφού στην πραγματικότητα δεν υπήρχε καμιά κατηγορία σε βάρος τους. Ο αριθμός των πολιτών Mapuche για τους οποίους εκκρεμούν δίκες σήμερα, υπολογίζεται να είναι ίσως και πάνω από 400, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι αγρότες που αγωνίζονται να ανακτήσουν τα εδάφη που στο παρελθόν σφετερίστηκε ο Χιλιανός στρατός και τώρα βρίσκονται στα χέρια πολυεθνικών επιχειρήσεων ξυλείας και ενέργειας. Τελικά σήμερα, 16 Mapuche εκτίουν ποινές σε διάφορες φυλακές μόνο στις επαρχίες 8 και 9 στη Νότια Χιλή, η πλειοψηφία των οποίων είναι κατηγορούμενοι για τρομοκρατικές ενέργειες, που οι Mapuche διεκδικούν να θεωρηθούν «πολιτικοί κρατούμενοι». Στους παραπάνω πρέπει να προστεθούν πάνω από 100 Mapuche με ποινές από την Χιλιανή δικαιοσύνη τα τελευταία 3 χρόνια. Πολιτικοί κρατούμενοι mapuche στη Χιλή, συμμετείχαν στην απεργία πείνας που ξεκίνησαν χιλιανοί πολιτικοί κρατούμενοι και που έληξε μετά από 74 μέρες, αφού ψηφίστηκε ο νόμος για απονομή χάρης.

Όμως οι προκλήσεις, οι αυθαιρεσίες και η καταστολή εναντίον τους δεν σταματούν με τις φυλακίσεις και τις κατηγορίες. Ακόμα και "ελεύθεροι" δέχονται απειλές για τη ζωή τους, ενώ κυκλοφορούν στους δρόμους της πόλης. Η κατάσταση αυτή, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί διαφορετικά παρά μόνο με συνεχή αγώνα και οργάνωση. Έτσι πρόσφατα, η οργάνωση "Κοινότητες Mapuche σε Σύγκρουση" , ανέλαβε το κάψιμο δύο αποθηκών με ξυλεια αντιδρωντας στην εκμεταλευση των δασων απο τους μεγαλοκτηματιες και τις εταιρειες. Οι ηγέτες τους αποφασίζουν να μην παρουσιαστούν στο δικαστήριο, θεωρώντας ότι η δίκη που τους επιφυλάσσούν δεν θα είναι δίκαιη. Περνάνε έτσι στην παρανομία, αρνούμενοι να γίνουν "αναλώσιμοι" για το χιλιανό κράτος.

Οι φοιτητές mapuche στις 1 και 3 Ιουνιου στήνουν για άλλη μια φορά οδοφραγματα στο Πανεπιστημιο UFRO (Universidad de la Frontera) με σκοπο να εκφρασουν την δυσφορια τους και την υποστηριξη τους για τις εστιες και τις κοινοτητες των mapuche μετα την αδιαφορια της κυβερνησης για την επιλυση αυτου του ζητηματος. Συντονίζουν τη δράση τους με το κίνημα ενάντια στην APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation), και βρίσκουν συμπαράσταση και από άλλους ευαισθητοποιημένους πολίτες. Στις 14 Ιούνη, στο ίδιο πανεπιστήμιο φοιτητές mapuche διαδηλώνουν απαιτώντας την απελευθέρωση των πολιτικών κρατούμενων που βρίσκονται σε απεργία πείνας. Η πρυτανεία, καλεί τις δυνάμεις καταστολής να μπουν στο χώρο του Πανεπιστημίου και η διαδήλωση έληξε με τον τραυματισμό και σύλληψη 5 φοιτητών οι οποίοι ήταν φυλακισμένοι μέχρι και τις 23 Ιούνη. Αφέθηκαν δε ελεύθεροι με τον περιοριστικό όρο της νυκτερινής επιτήρησης, όταν κυκλοφορούν στο δρόμο.

Ενάντια στη διήμερη διάσκεψη του Apec στη Χιλή, εκατοντάδες mapuche έκαναν ειρηνικη διαδήλωση έξω από το χώρο της συνάντησης διαμαρτυρόμενοι για την παγκοσμιοποίηση στην οικονομία, σαν αποτέλεσμα του καπιταλισμού όπου παρέδωσαν μια επιστολή-ψήφισμα, με την οποία καταδικάζουν την αποικιοκρατία του Apec στα εδάφη τους και την οικονομική τους εξόντωση διεκδικώντας την αυτοδιαχείριση των λαών.

Οι Mapuche στην Αργεντινή - η αρπαγή της γης

Για τους Mapuche, όπως και για όλες τις ιθαγενείς εθνότητες, η γη είναι ένα αγαθό, ένα κοινωνικό αγαθό πάνω στο οποίο θεμελιώνεται και δομείται η παραγωγική βάση σύμφωνα με τις αρχές της συνεργασίας και της αμοιβαιότητας, που καθορίζουν τη σύμπραξη και τη συμμετοχή των διαφορετικών ομάδων που υποστηρίζουν την ύπαρξη μας ως Λαού.

Μετά την εισβολή και την αρπαγή των εδαφών των τους από τον αργεντίνικο στρατό η γη τους πέρασε στα χέρια μιας αγγλικής εταιρείας. Άλλωστε, τα αγγλικά κεφάλαια είχαν εξοπλίσει και χρηματοδοτήσει τους «ήρωες» πατριώτες που διεύθυναν την εισβολή και τη σφαγή. Με τις απαλλοτριώσεις του Περόν σχετικά με τα εδάφη και τις επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονταν οι εταιρείες αγγλικών συμφερόντων, το Pulmari (110.000 στρέμματα γης στην επαρχία Neuquen της Παταγονίας) μετατράπηκε το 1948 από αγγλικό τσιφλίκι σε περιοχή του αργεντίνικου στρατού. Οι Μapuche ήταν πια ξένοι στη δική τους γη...

Το 1985, ο πρόεδρος Ραούλ Αλφονσίν υποσχέθηκε να δώσει το Pulmari πίσω στους Mapuche. Έτσι το 1987 δημιουργήθηκε η C.I.P., μια κρατική οργάνωση με σκοπό να διαχειριστεί στο ενδιάμεσο τη γη του Pulmari. Το 1995, το «Συντονιστικό των οργανώσεων Mαπούτσε» κατήγγειλε για διαφθορά την C.I.P., η οποία είχε ήδη αναγορεύσει σε «τουριστική περιοχή» τις ιερές τοποθεσίες των Mapuche και είχε εκχωρήσει αυθαίρετα τη γη σε όποιον πλήρωνε καλύτερα. Με αυτό τον τρόπο οι Mapuche έμεναν για άλλη μια φορά αποκλεισμένοι από τη γη τους. Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, αποφάσισαν να ανακαταλάβουν τα εδάφη τους. Η C.I.P. τους κατηγόρησε σαν «σφετεριστές γης» και ζήτησε τη δίωξη της ηγεσίας τους και την εκκένωση των ανακατειλημμένων εδαφών.

Tο Συμβούλιο Ανάπτυξης Ιθαγενικών Κοινοτήτων και το Κοινοβούλιο των Mapuche στο Rio Negro οργανώνουν κινητοποίηση διαμαρτυρίας ενάντια στις πολυεθνικές των μεταλλείων. Οι ίδιοι αναφέρουν: "Βλέπουμε ότι τα εδάφη μας πρόκειται να υποστούν μια νέα λεηλασία κι αυτό σημαίνει περισσότερες εκδιώξεις των κοινοτήτων μας, μεγαλύτερη καταστολή και μεγαλύτερη εγκληματοποίηση της αντίστασης"

Το 1991 η Benetton πληρώνει 50 εκατομμύρια δολάρια στην θρυλική πια "Εταιρία". Το σύνολο των έξι εγκαταστάσεων που κατέχει (οι οποίες βρίσκονται στις επαρχίες Neuquen, Rio Negro, Chubut και Santa Cruz) καταλαμβάνουν μια έκταση 900.000 εκταρίων. Με το εννεα τοις εκατο του πιο καλλιεργησιμου εδαφους της περιοχης, εχουν στην κατοχη τους 40 φορες το μεγεθος της πολης, του Μπουενος Αιρες, τη δευτερη μεγαλυτερη πολη στη Λατινικη Αμερικη. Αυτός είναι ο "Νέος βασιλιάς της Παταγωνίας". Το Γενάρη του 1996 εκχωρείται η περιφέρεια της λίμνης Pulmari στον Ιταλό επιχειρηματία ο οποίος σε συνεργασία με ελβετικό και ιταλικό τουριστικό γραφείο την προορίζει για διεθνή οικοτουρισμό. Αυτή η περιοχή είναι τελετουργικό και φιλοσοφικό κέντρο των Mαπούτσε.

Λίγο αργότερα μια οικογένεια mapuche, εγκαθίσταται σ΄ ένα ελεύθερο κτήμα προσπαθώντας να ξεπεράσει τα προβλήματα της ανεργίας από την οικονομικής κρίσης του 2001. Βρίσκεται όμως αντιμέτωπη με την πολυεθνική Benetton που με κάθε τρόπο προσπαθεί όχι μόνο να της πάρει το κτήμα αλλά και να κατηγορηθούν σαν σφετεριστές. Ωστόσο, υπάρχει εξήγηση για τον παράλογο και λυσσαλέο αγώνα της εταιρίας που βρίσκει συμπαραστάτες διάφορες οργανώσεις αλλά και ολόκληρο τον κρατικό μηχανισμό της Αργεντινής. Η επιστροφή και εγκατάσταση έστω και ένος Mapuche στη γη των προγόνων του, θα σημάνει την μαζική επιστροφή πολλών ακόμα ιθαγενών, από αυτούς που ζουν στοιβαγμένοι και παραπεταμένοι στις παραγκούπολεις των μεγάλων πόλεων.

Μετά από δικαστικούς αγώνες δύο χρόνων, η Benetton παίρνει τελικά την γη παύει όμως η δίωξη για την οικογένεια Curinanco οι οποίοι αν και δεν κατηγορούνται πια, ωστόσο παραμένουν χωρίς περιουσία. Μετά την ανάγνωση της απόφασης, ο Atilio Curinanco δηλώνει "αυτή είναι μια πληγή πολύ μεγάλη για μένα σαν ανθρώπινο ον, για την κατηγορία που αυτό το άτομο μας έκανε. Γιατί μας κατέστρεψε μέρος της ζωής μας, μας πλήγωσε ηθικά και υλικά, αλλά δεν χάσαμε την δύναμη για να συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε. Για να είναι αυτό ένα παράδειγμα για τον λαό μας, για τα αδέρφια μας. Ο αγώνας δεν θα τελειώσει εδώ, γιατί σήμερα αυτός ο αγώνας δεν είναι μόνο δικός μας, είναι όλων μας."

Ενώ ακόμη δεν έχουν καλμάρει οι απόηχοι της απόφασης που οφέλησε την εταιρεία Benetton στην διαμάχη της με τον αυτόχθονα πληθυσμό των Mapuche, μέλη της Συντονιστικής του Λαού Mapuche στο Ρίο Νέγρο, έριξαν φράχτη που βρισκόταν στο έδαφος της οικογένειας Κουριλέν, στα 15 χιλιόμετρα περίπου από το Κομάζο. Η δράση πραγματοποιήθηκε την περασμένη Τετάρτη στις 16 Ιούνη, και είχε ειρηνικό χαρακτήρα. Προηγουμένως, είχε ειδοποιηθεί η Διεύθυνση για την Γη της περιφέρειας.

Όλοι ξέρουμε ότι η δικαιοσύνη κάνει ό,τι θέλει και ό,τι θέλει είναι πάντα να ευνοεί τους πιο ισχυρούς της οικονομικής εξουσίας. Αυτούς που σήμερα προορίζουν τη γη των ιθαγενών για ιδιωτική εκμετάλλευση του δασικού και ορυκτού πλούτου και των βοσκοτόπων της, και για τουριστική αξιοποίηση της φυσικής ομορφιάς της. Και μέσα σε αυτά τα σχέδια οι Mapuche χωράνε μόνο σαν φτηνά εργατικά χέρια.

Το μήνυμα που στέλνουν σε κάθε Pu Peri (αλληλέγγυους φίλους και οργανώσεις υποστήριξης σε όλο τον κόσμο) είναι το ότι η καταστολή γεννάει μόνο περισσότερη αντίσταση: «Για το δικό μας Έδαφος - Δικαιοσύνη - Πολιτισμό - Ελευθερία, Marici Weu - Δέκα φορές, Θα Νικήσουμε!»

Περισσότερες πληροφορίες για τους ιθαγενείς mapuche μπορείτε να βρείτε εδώ

Σε παλιότερο κεντρικό η δικαστική διαμάχη Benetton - mapuche

Δράσεις ενημέρωσης και αλληλεγγύης στους ιθαγενείς mapuche και ενάντια στον επεκτατισμό των πολυεθνικών στην Αθήνα και την Πάτρα

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License