Οι καπιταλιστές παραδέχονται: Οι μνημονιακές πολιτικές ήταν αποτυχημένες

Μετά από 10 χρόνια οικονομικής αφαίμαξης (κύρια της εργατικής τάξης), κοινωνικής κατάρρευσης και βίαιης επιβολής της αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου οι θεσμικοί εκπρόσωποι των μνημονίων διαπιστώνουν πως τα προγράμματα ήταν λανθασμένα. (...) πρέπει να προχωρήσουμε θέτοντας ξανά το δίλημμα: Καπιταλισμός ή Επανάσταση!

Μετά από 10 χρόνια οικονομικής αφαίμαξης (κύρια της εργατικής τάξης), κοινωνικής κατάρρευσης και βίαιης επιβολής της αναδιάρθρωσης του κεφαλαίου οι θεσμικοί εκπρόσωποι των μνημονίων διαπιστώνουν πως τα προγράμματα ήταν λανθασμένα. Το Οικονομικό Επιμελητήριο εξέδωσε μια έκθεση για τα μνημόνια, η οποία (θεωρώ πως) είναι άκρως ενδιαφέρουσα. Οι φωνές που ήθελαν το σταμάτημα όλων αυτών των πολιτικών επιλογών αποδεικνύεται πως είχαν καλύτερη προσέγγιση απ’ αυτούς που αλυσόδεσαν το Κράτος “με τα δεσμά του μνημονίου” κι αυτό το παραδέχονται αυτοί που εφήρμοσαν αυτές τις πολιτικές. Δεν υπάρχουν πολλά για να γράψουμε εμείς. Τα λένε όλα μόνοι τους.

• Το κόστος της προσαρμογής όσον αφορά στην απώλεια του ΑΕΠ και άλλα οικονομικά στοιχεία, όπως η ανεργία, ήταν πολύ υψηλότερα από το αναμενόμενο.

Νομίζουμε πως ήταν ξεκάθαρο σε όλους πως τα νούμερα (ακόμα κι αυτά τα αλχημικά) δεν έβγαιναν. Όλες οι δυνάμεις έβλεπαν την κατάρρευση να έρχεται από τα τέλη του 2008, μιας και η οικονομική ύφεση ήρθε από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Ωστόσο, πασοκοι και νεοδημοκράτες τα υποστήριξαν σε μια προσπάθεια αντιστροφής της πραγματικότητας. 10 χρόνια μετά παραδέχονται το λάθος· ένα λάθος που κόστισε ανθρώπινες ζωές...

• Οι δημόσιες επενδύσεις μειώθηκαν κατά περίπου 2% του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2010-2011.

• Ήταν οικονομικά αδόκιμο να μειωθούν οι δημόσιες επενδύσεις, δεδομένου του αντίκτυπου, που είχαν στη μακροπρόθεσμη ευημερία της χώρας.

Σε μια κρατικοδίαιτη οικονομία ήταν αναμενόμενο πως οι «δημόσιες επενδύσεις» (βλέπε τάισμα ημετέρων) θα έδινε ώθηση στην οικονομία, τόσο σαν νούμερα όσο και σαν μισθωτή εργασία. Η πρόσδεση στις επιταγές της τρόικας έδεσε τα χέρια του κρατικοδίαιτου, παρασιτικού, ελληνικού καπιταλισμού.

•Ένα μεγάλο μέρος της πτώσης του ΑΕΠ και της ταυτόχρονης αύξησης του λόγου χρέους προς το ΑΕΠ μπορεί να εξηγηθεί από την απώλεια εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία. Χρειάστηκαν περίπου δέκα χρόνια για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να επιστρέψουν στα επίπεδα εμπιστοσύνης που παρατηρήθηκαν πριν από το πρώτο πρόγραμμα.

Συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους της κατώτερης οικονομικής τάξης, σαν επενδυτές οι οποίοι τράβηξαν τα χρήματα και δεν επένδυαν στην οικονομία. Οικονομία γι’ αυτούς είναι τα ψώνια δευτερευόντων πραγμάτων. Για μας ο Γολγοθάς του να βάλουμε θέρμανση, να έχουμε αξιοπρεπή διαβίωση, ίσως μεταφορικό μέσο και μπορεί και φρούτα στο τραπέζι. Η εργατική τάξη δεν είναι, ούτε και έχει, επενδυτικό κεφάλαιο. Ούτε και οι αυτοαπασχολούμενοι. Αυτοί που είναι δυνητικοί επενδυτές είναι τ’ αφεντικά (όσα δεν φαλίρισαν για να γίνουν εργατική τάξη), τα οποία απόσπασαν τόσο μεγάλη υπεραξία από τους εργαζόμενους που φώναζαν για έξτρα μνημόνια μιας και τα χέρια τους είχαν λυθεί και η εργατική δύναμη στην ελλάδα προσομοίαζε με Κράτους του τρίτου κόσμου. Τα αφεντικά (κυρίως τα μικρά) στην ελλάδα έχουν μάθει να απομυζούν από όπου μπορούν χωρίς να επενδύουν. Η μόνη επένδυση που κάνουν είναι στα ρουσφέτια με την εξουσία…

•Κοιτάζοντας την αγορά εργασίας, η ονομαστική αύξηση των μισθών προσαρμόστηκε σταθερά στις οικονομικές επιδόσεις, ιδίως από το 2010, ως επακόλουθο των διαπραγματεύσεων του προγράμματος. Τα αποτελέσματα της εκτίμησης δείχνουν ότι η ελληνική προσαρμογή των μισθών τείνει να συμπεριφέρεται διαφορετικά από την αντίδραση του μέσου μισθού σε άλλα προγράμματα προσαρμογής, που εφαρμόστηκαν μετά το 2010.

Εδώ μυστικισμός - δεν λένε ξεκάθαρα ότι μας τσάκισαν. Οι νόμοι για τον εξευτελιστικό κατώτατο και τον “υποκατώτατο” μισθό, που ακόμα οι νεολαίοι τους κουβαλάνε πάνω στις πλάτες τους, μυστικοποιούνται ακόμα και 10 χρόνια μετά. Η παρανομοποίηση της εργασίας του πιο υποτιμημένου κομματιού της τάξης μας, των μεταναστών, επέφερε μεγαλύτερη “προσαρμογή” (sic) των μισθών. Σύμφωνα με τις έρευνες η μέση μείωση μισθού τη δεκαετία 2007-17 ήταν 30% (1). Την ίδια ώρα τα αφεντικά πλούτιζαν μιας και από τη μία το εργατικό κόστος είχε πέσει κατακόρυφα και από την άλλη, σε μια προσπάθεια των κυβερνήσεων να παρουσιάζονται «φιλικές στην επιχειρηματικότητα», οι φοροαπαλλαγές τους έδιναν το δικαίωμα να μεγιστοποιούν τα κέρδη τους χωρίς να αποδίδουν στο νταβατζή των συμφερόντων τους (το Κράτος) όσα χρειάζεται για να λειτουργήσει “σωστά” (2). Η συντήρηση της κατάστασης εξάρτησης από το δανεισμό είναι απόρροια της συντήρησης των «επιχειρηματιών», που αντί να συμβάλλουν στον κορβανά του κράτους, είναι πάντα αυτοί που τον αρμέγουν...

• Ενώ στα τρία προγράμματα η πρόοδος ήταν άνιση, τα αποτελέσματα αυτής της άσκησης προτείνουν ότι σε μακροοικονομικό επίπεδο επιτεύχθηκαν τόσο οι δημοσιονομικές προσαρμογές όσο και οι προσαρμογές στην αγορά εργασίας. Αυτό, ωστόσο, προήλθε με υψηλό κοινωνικό κόστος και εις βάρος ορισμένων βασικών τομέων, όπως οι δημόσιες επενδύσεις, θέτοντας έτσι σε κίνδυνο την εμπιστοσύνη και τη μακροπρόθεσμη δυναμική της οικονομίας.

• Το ΔΝΤ και η ΕΕ αντιπροσωπεύουν διαφορετικούς οργανισμούς, οι οποίοι είχαν ουσιαστικά διαφορετικά μερίδια στην κρίση. Αυτό επηρέασε τους όρους χρηματοδότησης & την απόφαση παροχής πρόσθετης χρηματοοικονομικής στήριξης, όπου και τα δύο είχαν αντίκτυπο στη βιωσιμότητα του χρέους.

Αυτό που δεν τα έβρισκαν οι τραπεζίτες και υπήρχε η “κόντρα” μεταξύ τους κι έπρεπε να την πληρώσει μια ολόκληρη κοινωνία για να μην χρεοκοπήσουν (το 2009) οι τράπεζες και για να μην χάσουν κεφάλαια οι ξένοι πιστωτές, να μας εξηγήσουν πως λέγεται. Επί του πρακτέου αυτές οι διχογνωμίες ήταν η έκφραση όλων των μονοπωλιακών δυνάμεων που συγκρούονταν πάνω στο πτώμα ενός Κράτους. Ήξεραν όμως πως μια μορφή αναδιάρθρωσης κεφαλαίου ήταν απαραίτητη. Στην προκειμένη τα βρήκαν προσαρμόζοντας όλα τα προγράμματα σε βάρος των φτωχών. Η κοινωνικοποίηση της “πιστωτικής κρίσης” ήταν η πιο αισχρή έκφραση της εξουσίας: «εμείς βαράμε κανόνι και πληρώνετε εσείς».

• Το πρώτο πρόγραμμα δεν κατάφερε να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της αγοράς. Ο σύντομος χρονικός ορίζοντας και η εμπροσθοβαρής προσαρμογή δεν είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση του χρέους και η αξιοπιστία δεν αποκαταστάθηκε. Το δεύτερο πρόγραμμα εκτροχιάστηκε σε μεγάλο βαθμό από εσωτερικές πολιτικές εκδηλώσεις. Μόνο μετά το τρίτο πρόγραμμα αποκαταστάθηκε η πρόσβαση στην αγορά για την Ελλάδα, με αποδεκτά επιτόκια. Στην πράξη, το ελληνικό χρέος ήταν, και εξακολουθεί να είναι, σε μεγάλο βαθμό στα χέρια των επίσημων δανειστών, οι οποίοι εφαρμόζουν πολύ ευνοϊκούς όρους, τόσο ως προς τη διάρκεια όσο και προς τα επιτόκια.

Η πιο ωμή παραδοχή της αποτυχίας των μνημονίων.

• Η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να πιέσει να προηγηθεί ένα πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του χρέους με τη συμμετοχή του δημόσιου τομέα πριν από το PSI. Βέβαια, τη δεδομένη χρονική στιγμή οι ευρωπαίοι εταίροι μας ήταν απολύτως αρνητικοί σε ένα τέτοιο σενάριο.

Βάζουν ως χρονικό όριο το PSI (2011) και ως προϋπόθεση τους “εταίρους”. Φυσικά ήταν μια αδιέξοδη πολιτική. Ήταν πασιφανές πως η αναδιάρθρωση έπρεπε να συμβεί πριν το 2010 και χωρίς “εταίρους”. Οι αστοί οικονομολόγοι επισήμαιναν τους κινδύνους, αλλά και τις λύσεις που θα πρόσφερε μια διαγραφή χρέους (εξηγούμε παρακάτω πως κι αυτές ήταν ανεδαφικές βέβαια). Το κύριο που τους ένοιαζε και τους νοιάζει ακόμα, βέβαια, ήταν να μείνουν στο σκληρό νόμισμα – με όποιο κόστος. Έτσι δεν αναδιάρθρωσαν το χρέος, το οποίο τώρα είναι σε πολύ ψηλότερο επίπεδο από το 2010 (3). Η αλήθεια είναι πως καμία από τις (τότε) επικρατούσες απόψεις δεν διαγράφει ή “αναδιαρθρώνει” το χρέος έτσι (4).

Τα αφεντικά παραδέχονται πως οι πολιτικές τους είναι αποτυχημένες, ωστόσο δεν λένε στα συμπεράσματά τους πως ήταν και ανθρωποκτόνες. Οι αστοί και οι πολιτικοί τους εκπρόσωποι μιλούν με όρους οικονομίας και αγοράς την ίδια στιγμή που αυτές οι πολιτικές πέφτουν επάνω στις πλάτες των οικονομικά ασθενέστερων, ειδικά στις ακούραστες πλάτες του προλεταριάτου. Οι καταπιεσμένοι πρέπει να δουν το δυσοίωνο μέλλον που μας επιφυλάσσουν οι καπιταλιστές και το κράτος τους. Πρέπει να δουν όλοι (ειδικά οι οργανωμένες δυνάμεις του α/α κινήματος) το μνημόνιο που έρχεται και να μην αφήσουμε τους καπιταλιστές να εφαρμόσουν νέα μνημονιακά προγράμματα γιατί αυτό θα σημαίνει περαιτέρω υποτίμηση μας. Αυτό δεν πιστεύω πως θα γίνει ούτε με παράτες και ξεσπάσματα ενάντια στην καταστολή, αλλά με οργανωμένη σύγκρουση με όλο το αστικό καθεστώς και πέρα απ’ αυτό με όλες τις πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς που είναι ως τα μπούνια ενσωματωμένες στο αστικό σύστημα. Πρέπει να αναμετρηθούμε στις θέσεις μας με όλες τις ρεφορμιστικές δυνάμεις (ακόμα κι αυτές που κλείνουν το μάτι εντός της αναρχίας) και να προχωρήσουμε θέτοντας ξανά το δίλημμα: Καπιταλισμός ή Επανάσταση! Άλλωστε αν δεν το θέσουμε εμείς, όπως είδαμε παραπάνω, μας το θέτουν τ’ αφεντικά και το κράτος τους.

ΥΓ. Στουρνάρας, Σταϊκούρας, Τσακαλώτος και Κόλλιας (ΟΕΕ) παραδέχονται πως τα μνημόνια (με τον ένα ή τον άλλο τρόπο) αποσάθρωσαν την κοινωνία, ενώ αντίθετα ο Βενιζέλος με την αισχρότητα που τον διακρίνει υπεραμύνεται των πολιτικών του που σκότωσαν τους ανθρώπους της τάξης μας. Όλοι είναι εχθροί, μα αυτός το φωνάζει κιόλας.

Σημειώσεις:

1) Έρευνα: Ποιοι πλήρωσαν την κρίση - Πλούσιοι και φτωχοί, πριν και μετά το 2008 https://www.ethnos.gr/oikonomia/5518_ereyna-poioi-plirosan-tin-krisi-ploysioi-kai-ftohoi-prin-kai-meta-2008 Αναμφισβήτητα η υποτίμηση της εργατικής δύναμης αποτυπώνεται συντριπτικά στην παρούσα.

2) Χαρακτηριστικά βλέπουμε στο “Ποιοι πλούτισαν από την… κρίση” https://www.ieidiseis.gr/oikonomia/item/64630-poioi-ploytisan-apo-tin-krisi: «οι μέτοχοι (μερισματούχοι, ραντιέρηδες) απολαμβάνουν φόροι μόλις 5% επί των μερισμάτων (ενώ έχει προηγηθεί φόρος 24% στα επιχειρηματικά κέρδη), ενώ οι μισθωτοί πληρώνουν φόρο έως 45%, συν την Εισφορά Αλληλεγγύης (έως 12%). Εισφορά Αλληλεγγύης από την οποία απηλλάγησαν εσχάτως οι… ραντιέρηδες και μερισματούχοι.» Οι μισθωτοί καταλήγουν να πληρώνουν φόρους γύρω στο 65%.

3) Η ελλάδα μπήκε στα μνημόνια με χρέος 126,8% του ΑΕΠ, το 2009 και φέτος αναμένεται στο 207%. https://www.sofokleousin.gr/komision-thilia-to-elliniko-xreos-mexri-to-2040

Χαρακτηριστικά, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης από τα 299.537 δις το 2009, έφτασε στα 331.063 δις πέρσι. Πρέπει να έχουμε υπόψιν και την τεράστια συρρίκνωση του ΑΕΠ η οποία (για να μην σας πνίξω με πολλά νούμερα) αποτυπώνεται με το κατά κεφαλήν εισόδημα στις 21.845€ το 2009, ενώ πέρσι διαμορφώνονταν στις 17.200€. Αντίστοιχα ο μέσος ετήσιος καθαρός μισθός από 22.230, σε 17.336 το 2018. https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9F%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AF%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1%CF%82#%CE%9F%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CE%AE_%CE%BA%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%B7_2008-2018 Δεν ξέρω πόσο εύκολο είναι για κάποιον που δεν είναι καθόλου εξοικειωμένος με αυτούς τους όρους να συλλάβει το μέγεθος της συρρίκνωσης. Και με αυτά τα δεδομένα τα καθάρματα ζητούν να αποκτήσουμε “εμπιστοσύνη” και να επενδύσουμε…

4) Αν και είμαι αρκετά μακριά από τις λενινιστικού τύπου αναλύσεις, προτείνω για διάβασμα τη μπροσούρα της κ.ο Ανασύνταξη, για τη «Διαγραφή του χρέους», όπου γράφουν καθαρά και ξάστερα πως δεν γίνεται μια διαγραφή του χρέους. Έχει αξία να διαβαστεί γιατί η αριστερή παπάτζα πήγε σύννεφο όλα αυτά τα χρόνια.

https://www.anasyntaxi.gr/index.php/mainmenu-58/1288-2019-11-brosoura-gia-ti-diagrafi-toy-xreoys

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License