Καταγγελία για κακοποίηση από τον σκηνοθέτη Κώστα Conie Ισαακίδη,Θεσσαλονίκη

Trigger warning: Θεσσαλονίκη, περιστατικό κακοποίησης κατά την διάρκεια προβών για θεατρικό έργο από τον σκηνοθέτη Κώστα Conie Ισαακίδη

Ο σκηνοθέτης Κώστας Conie Ισαακίδης (straight cis άνδρας), κάτοικος Θεσσαλονίκης, πριν λίγα χρόνια γράφει και σκηνοθετεί μια παράσταση για μια λεσβιακή σχέση (εδώ γελάμε). Η φαντασίωση του εεε- γκουχου γκουχου- παράσταση του, έχει γραφτεί για δύο ηθοποιούς και μέχρι σήμερα έχει παιχτεί δυο φορές από δύο διαφορετικές κοπέλες ως μονόλογος, όπου μια ηθοποιός υποδυόταν και τους δύο ρόλους. Πριν λίγους μήνες ο αγαπημένος μας σκηνοθέτης, αναβλύζοντας από έπαρση -ξέρετε από αυτήν που διατρέχει τους καλλιτέχνες και δεν μπορούν καλά καλά να κοιμηθούν- αποφασίζει να κάνει «Το μεγαλύτερο Έργο της ζωής του» και να πραγματοποιήσει την παράσταση αυτή με δύο ηθοποιούς.

Από εδώ και πέρα όπου εισαγωγικά («…») είναι αυτούσια τα λόγια του Κώστα Conie Ισαακίδη.

Το ιστορικό αναλυτικά:

Τα παρακάτω γεγονότα θα τα αφηγηθεί η κοπέλα Α. Οι δυο κοπέλες η Α. και η Β., άγνωστες μεταξύ τους, έχοντας η καθεμία συνεργαστεί με τον Κ. C. Ισαακίδη στο παρελθόν, δέχονται να συμμετέχουν στο Έργο. Οι πληροφορίες που είχε η κοπέλα Α. γι’ αυτό ήταν μόνο πως «Το Έργο θα είναι σκληρό και μπορεί να περιέχει γυμνό» και ότι η Α. θα έπαιρνε χρήματα από τις παραστάσεις. Οι πρόβες ξεκινάνε και γίνονται εξ’ ολοκλήρου στο σπίτι του σκηνοθέτη. Ο Κ. C. Ισαακίδης από την πρώτη κιόλας πρόβα αναλύει το πόσο θέλει Το Έργο να βγάζει καύλα, έκσταση και απόγνωση και πόσο σημαντικό είναι αυτό να ξεκινάει από το ζέσταμα των ηθοποιών. Στις πρώτες πρόβες ο Κ. C. Ισαακίδης βάζει τις ηθοποιούς να επαναλαμβάνουν μία συγκεκριμένη σκηνή την οποία και θέλει να κάνουν studio (δηλ. να πειραματιστούν οι ηθοποιοί με δικές τους πρωτοβουλίες ώστε να αποφασίσει εκείνος τι από αυτά θα κρατηθεί για Το τελικό Έργο). Ό,τι κι αν δοκίμαζαν οι ηθοποιοί στο studio δεν φαινόταν να ευχαριστεί τον σκηνοθέτη με κανένα τρόπο. Κάποιες πρόβες μετά, έπειτα από αρκετή πίεση και δηλώσεις από τον σκηνοθέτη ότι όσα κάνουν οι ηθοποιοί δεν είναι αρκετά για την καύλα που πρέπει να βγάζει Το Έργο, η σκηνή αυτή καταλήγει να βρίσκει τις ηθοποιούς γυμνές κάνοντας σεξουαλικά πράγματα η μία στη άλλη. Από την πρώτη κιόλας φορά που αυτό συνέβη, ο σκηνοθέτης μας ήταν επιτέλους ευχαριστημένος (!). Ως εκείνο το σημείο πρέπει να πούμε πως η ηθοποιός Α. το βίωνε όλο αυτό κάπως πειραματικά, με ενδιαφέρον που σεξουαλικές σκηνές μπορούν να μην αποτελούν ταμπού στο χώρο του θεάτρου. Αλλά σίγουρα ταυτόχρονα ένιωθε πως έγινε βεβιασμένα, πιεστικά και πως κάτι τέτοιο δεν θα ήταν δική της πρωτοβουλία υπό άλλες συνθήκες, αλλά τώρα έγινε.

Τώρα που έγινε, ο σκηνοθέτης διαβεβαιώνει τις ηθοποιούς ότι το έργο δεν θα περιλαμβάνει σεξουαλική πράξη και ότι αυτό είναι απλά ένα studio. Από εκεί και πέρα ξεκινάει μια παρανοϊκή συνθήκη ψυχολογικού εκβιασμού, όπου ο σκηνοθέτης αφού έχει δει τις ηθοποιούς να κάνουν σεξ, δεν είναι ευχαριστημένος με τίποτε άλλο πέρα από αυτό για ζέσταμα. Το σεξ πάντα παρουσιαζόταν σαν κάτι που οι ηθοποιοί από μόνες τους έκαναν, οπότε γιατί να προβάλουν αντιστάσεις να κάνουν κάτι τόσο απλό που εξάλλου έχουν ξανακάνει; Αυτή η συνθήκη καθιστούσε ακόμα πιο περίπλοκο και δύσκολο τουλάχιστον για την Α., να αντιληφθεί την κακοποίηση που δεχόταν. Το ζέσταμα έπρεπε να περιλαμβάνει πάντα σωματική επαφή, πάντα γυμνό (οι ηθοποιοί εξ’ ολοκλήρου γυμνές ή με το εσώρουχο) και όταν δεν περιλάμβανε σεξουαλικές πράξεις εκείνος έλεγε «άντε να δω πώς θα αντέξετε την παράσταση με τέτοιο ζέσταμα» και άλλα υποτιμητικά σχόλια. Κάθε προσπάθεια που γινόταν ώστε να μην περιλαμβάνει το ζέσταμα σεξουαλική επαφή, κρινόταν αρνητικά.

Και φυσικά, οξυδερκώς σκεπτόμενος και για να καλύψει τον εαυτό του, ποτέ δεν λέει με λέξεις ότι θέλει να ξεκινάει το ζέσταμα από σεξ. Κάτι τέτοιο θα ακουγόταν και θα ήταν παράλογο για ένα έργο που δεν περιέχει σεξουαλική σκηνή. Ωστόσο, με υπερβολική άνεση υπενθυμίζει στις ηθοποιούς ότι «Τώρα που έχετε περίοδο δεν μπορούμε να κάνουμε καλό ζέσταμα», κάνοντας αδιαμφισβήτητο το τι θεωρεί καλό ζέσταμα και δίνοντας ξεκάθαρα την αίσθηση ότι τα σώματα των ηθοποιών καθυστερούν την ολοκλήρωση Του Έργου του λόγω της βιολογίας τους. Γινόταν, λοιπόν, σαφές από τον σκηνοθέτη –με περισσότερο ή λιγότερο άμεσους τρόπους- ότι μέχρι να τους τελειώσει η περίοδος δεν μπορούν να είναι λειτουργικές ως γυναίκες ηθοποιοί και αφότου τους τελειώσει αυτό που ισχύει είναι ότι μέχρι να πραγματωθεί η σεξουαλική επαφή είναι πουριτανές, ενώ αφότου συμβεί γίνονται ηθοποιάρες!

Η Α. μπερδεμένη για το γιατί για να υποδυθούν οι ηθοποιοί μια ερωτική σχέση πρέπει και να την βιώσουν σεξουαλικά, στις επόμενες πρόβες πρόβαλε από ένα σημείο και μετά αντιστάσεις μικρές και μεγάλες, είτε σωματικές είτε λεκτικές:

Όσον αφορά το σωματικό κομμάτι, η πραγματικότητα που βίωνε η Α. σίγουρα διαφέρει από εκείνη της Β. και δεν θα μιλήσουμε εδώ για την δεύτερη, αλλά η Α. μεταφράζει το βίωμά της ως εξής: Οι ηθοποιοί κατέληγαν να αλληλοτραυματίζονται με κινήσεις και χειρονομίες η μία στο σώμα της άλλης που καμία από τις δύο πραγματικά δεν ήθελε να κάνει, πράγμα που γινόταν εμφανές στην Α από βλέμματα αλληλεγγύης και αγγίγματα κουράγιου που ένιωθε ότι υπήρχαν μεταξύ τους.

Όσον αφορά το λεκτικό κομμάτι, η Α. εξέφραζε την απροθυμία της στον σκηνοθέτη να συνεχίσει, αναρωτώμενη γιατί χρειάζεται να επαναλαμβάνεται οπωσδήποτε σε κάθε ζέσταμα κάποια τέτοιου είδους επαφή για να βγουν οι επόμενες σκηνές Του Έργου. Συγκεκριμένα, του έλεγε ότι δεν περνάει καλά, ενώ στο θέατρο υποτίθεται πως περνάς καλά, ότι δεν την καυλώνει το άγγιγμα της κλειτορίδας της ή το δάχτυλο, ίσα ίσα καταλήγει να είναι απλά πιεστικό.

Κάποιες από τις απαντήσεις του Κ. C. Ισαακίδη ήταν: «σας είχα πει από την αρχή ότι θα είναι σκληρό το έργο», «Έτσι επιτυγχάνεται η συνεχής έκσταση και καύλα που θέλουμε να βγάζει το έργο», «Αν δεν μπορείς να το κάνεις φύγε, αυτή είναι Η Μέθοδος», «Δεν θα λέμε πάλι τα ίδια, έχω άλλες πόσες που περιμένουν για το ρόλο», «Τι υστερία είναι πάλι αυτή, αφού και οι άλλες αυτά κάνανε και είδες πόσο καλές ηθοποιοί γίνανε». Άλλο ένα αξιοσημείωτο διαμάντι από αυτά που λειτούργησαν αφυπνιστικά ώστε να ενεργοποιηθούν τα αντανακλαστικά της Α. ήταν η σιχαμένη του φράση «Εγώ μακάρι να ήμουν στη θέση σας και σεις γκρινιάζετε». Μετά από αυτές τις διαφωνίες, οι οποίες κατέληξαν να γίνουν και αυτές μέρος της ρουτίνας πριν την πρόβα, ο σκηνοθέτης κατάφερνε ξανά να «λογικέψει» τις ηθοποιούς, στις οποίες υπενθυμιζόταν ότι ό,τι συμβαίνει είναι απαραίτητο για να βγει Το ‘Εργο, υπονοώντας και ότι ό,τι συμβαίνει είναι απαραίτητο για να υπάρχουν οι ίδιες Στο ‘Εργο, αφού Το Έργο μπορεί και να υπάρχει χωρίς αυτές.

Σε μία πρώτη οργανωμένη προσπάθεια, η Α. κατέγραψε κάποιες απαίσιες συμπεριφορές του οι οποίες την έκαναν συστηματικά να νιώθει άβολα και του τις έστειλε γραπτώς. Στην επόμενη πρόβα, επιδεικτικά της απάντησε πως δεν διάβασε το κείμενο γιατί αν το διάβαζε η Α. θα είχε φύγει από Το Έργο. Επόμενη προσπάθεια (cry for help πιο πολύ), απευθύνεται στην θεατρική ομάδα «Καρνάβαλοι του χώρου και του χρόνου» την οποία ο Κ. C. Ισαακίδης σκηνοθετεί και στην οποία η Α. ήταν μέλος. Το να συζητηθεί το θέμα ανοιχτά φαινόταν μια σωτήρια λύση, καθώς επίσης η Α. θεώρησε πως η ομάδα οφείλει να ξέρει τον τρόπο που διεξάγονται οι πρόβες εφόσον το όνομα της ομάδας θα γραφόταν στην αφίσα Του Έργου ως δική της παραγωγή. Τα άτομα της ομάδας σοκαρίστηκαν και όταν η Α. χρειάστηκε να ξαναανοίξει το ζήτημα με την παρουσία του Κ. C. Ισαακίδη εκείνος της είπε να σηκωθεί και να φύγει απ’ την ομάδα και ότι την διώχνει από Το Έργο. Τα υπόλοιπα μέλη είχαν κάποιες αντιδράσεις, αλλά στην τελική μείναν όλα στην ομάδα του (εδώ κλαίμε). Τα κλασικά η σιωπή είναι συνενοχή εννοούνται. Δεν θα κάτσουμε καν να αναλύσουμε γιατί η στήριξη αυτού του καθάρματος δεν δικαιολογείται με κανέναν τρόπο.

Από εδώ και πέρα όπου εισαγωγικά («…») δεν είναι τα λόγια του Κώστα Conie Ισαακίδη.

Όλη αυτή η κακοποιητική εμπειρία μπορεί αρχικά να βιωνόταν πολύ σύνθετα και πολύ αόριστα, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι κάτι καινούριο: Mια εργασιακή συνθήκη, με απλήρωτες 5ωρες πρόβες για ενάμιση μήνα, 3-4 μέρες την εβδομάδα. Μια εργασιακή σχέση, όπως πολλές από αυτές με τις οποίες ερχόμαστε αντιμέτωπες ως γυναικεία υποκείμενα σε εργασιακούς χώρους, όπου το αφεντικό απειλεί με απόλυση όποια δεν συμμορφώνεται στα καπρίτσια του. Τα νερά μοιάζουν να θολώνουν στο όνομα της τέχνης και στην εμμεσότητα της παρενόχλησής του, αλλά εμείς τα βλέπουμε κρυστάλλινα. Η παρενόχληση παραμένει παρενόχληση ακόμα και αν η εξουσία που ασκούσε στο σώμα της Α. ήταν έμμεση και δεν αφορούσε άμεσα το δικό του. Στην επισφαλή καλλιτεχνική αρένα, οι όροι της ύπαρξης εντός της αλλά και τα όρια της ατομικής καλλιτεχνικής «ανακάλυψης» και «δημιουργίας» που διαμορφώνονται σε αυτήν, πιο συχνά αντανακλούν παρά αποδοκιμάζουν το υπάρχον. Πώς μπορεί, λοιπόν, να αυτονομηθεί ένα έργο και να κατηγοριοποιηθεί σε «καλό» ή «κακό» , «προοδευτικό» και «ελευθεριακό» ή «συντηριτικό» και «κοινότυπο» αν αποσπαστεί πλήρως από την βιωμένη, ενσώματη εμπειρία εκείνων που το υλοποίησαν; Πώς μπορεί να αυτονομηθεί η καλλιτεχνική δημιουργία -Το Έργο ειδικότερα- αν όσες/οι το έφεραν εις πέρας εν τέλει φθάρθηκαν, υποτιμήθηκαν, κακοποιήθηκαν κατά την διάρκεια της παραγωγής του; Σε όλα τα επίπεδα της δράσης μας το βίωμα εξοστρακίζεται ως λιγότερο σημαντικό, λιγότερο πολιτικό, ως ελλιπές εργαλείο ανάγνωσης των πραγμάτων. Αλλά εν τέλει το βίωμα , όπως και η εξουσία που το μορφοποιεί και το σχηματίζει (έμφυλη, εθνική, ταξική κλπ) επιμένει, βρίσκεται πάντα εκεί.

Η ρομαντικοποίηση του «ξεπεράσματος των ορίων» και η ελαφρότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε η κακοποίηση της Α. στα πλαίσια του «αχαλίνωτου καλλιτεχνικού πειραματισμού», της «τέχνης δίχως όρια» από τον σκηνοθέτη, δεν είναι παρά μια βολική συνθήκη νομιμοποίησης της βίας που αυτός ασκούσε και τελικά αορατικοποίησής της. Έχουμε χορτάσει, άλλωστε, στον κόσμο της πατριαρχίας με αυτές τις «οριακότητες», που εν τέλει καταλήγουν μόνο να ξεπλένουν τον καταπιεστή (βλέπε: «εγκλήματα πάθους»). Αντίστοιχα, καμία ανάληψη ευθύνης και κανένα πλήγμα δεν φαίνεται να βάρυνε τους ώμους του Κ. C Ισαακίδη, όταν κοινοποιήθηκαν οι υποτιθέμενες «θεατρικές Μέθοδοί» του στην θεατρική ομάδα. Ο θυμός του και η άρνηση να τις υπερασπιστεί μπροστά στην Α., στοιχειοθετούν την καλά στερεωμένη κοινωνικά θέση του ως «άνδρα καλλιτέχνη». Και φυσικά, για την διατήρηση του κύρους που αυτή η θέση φέρει, όταν η «μούσα του» αποκτήσει σωματική υπόσταση ή στην χειρότερη περίπτωση υπόσταση στον λόγο ανεξάρτητη από τον ίδιο, εκείνος βρίσκεται να κάνει κατάχρηση κάθε εξουσίας που έχει ώστε η υπόσταση αυτή να οριστεί και να περιοριστεί σύμφωνα με την δική του επιθυμία και επιβολή.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το γυναικείο σώμα αντικειμενοποιείται και σεξουαλικοποιείται. Δεν ακούμε πρώτη φορά το να θεωρούνται τα σώματά μας μιασματικά και άχρηστα όταν έχουμε περίοδο, όταν δεν ανταποκρινόμαστε στις επιθυμίες των αντρών. Δεν είναι τυχαίο που ο Κ. C. Ισαακίδης το έκανε αυτό σε γυναίκες που ασχολούνται ερασιτεχνικά με το θέατρο, δεν είναι τυχαίο που γινόταν στο σπίτι του, σε συνθήκες δηλαδή στις οποίες αυτός αποτελεί την μόνη αυθεντία. Και ‘μεις για ακόμη μια φορά στεκόμαστε με αμηχανία απέναντι σε άντρες που έχουν δικαιοδοσία στα σώματά μας, που έχουν τον πρώτο λόγο για το πότε πονάμε, καυλώνουμε, γιατί κάτι ξέρουν περισσότερο από μας σίγουρα, γιατί είναι γιατροί, επιστήμονες, καλλιτέχνες!

Καμία τέχνη με οποιοδήποτε κόστος, κανένα σώμα αναλώσιμο στον βωμό της!

Το πολυπόθητο Έργο θα ανέβει σύντομα. Το νου.

Υ.Γ. 1 Προφανώς οι σεξουαλικές σκηνές στο θέατρο δεν είναι κατακριτέες αν γίνονται συναινετικά (πιθανώς με υπογραφές) και με τρόπο που τα υποκείμενα που θα τις αναπαραστήσουν γνωρίζουν εκ των προτέρων όλες τις απαραίτητες λεπτομέρειες και έχουν θέσει τα όριά τους.

Υ.Γ.2 Ο σκηνοθέτης Κώστας Conie Ισαακίδης αποτελεί ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο, αφενός επειδή αυτοπροσδιορίζεται ως αναρχικός και μπορεί να βρίσκεται σε χώρους που επιδιώκουν να είναι ασφαλείς από σκουπίδια σαν αυτόν, αφετέρου επειδή φιλοδοξεί να απευθύνει το έργο σε queer κοινό, λεσβιακά φεστιβάλ, τα οποία καλό θα ήταν να γνωρίζει και την καταπληκτική του φράση «Εγώ καλύτερα να πηδούσα νεκρό παρά άντρα».

-ατάλαντες καριόλες

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License