Η αναρχική εναλλακτική λύση στην Κούβα

του  Bill Weinberg  απο το http://news.infoshop.org/caribbean/the-anarchist-alternative-in-cuba

Ένα πρώην κοινοτικό κέντρο που φιλοξένησε μια νεανική ροκ σκηνή καταλαμβάνεται τώρα από ακτιβιστές, φαινομενικά αγνοούμενο από τις αρχές. Λίγα τετράγωνα μακριά, τα αστικά αγροκτήματα είναι λαμπερά μπαλώματα πράσινου στο τοπίο, που παράγουν λαχανικά και φρούτα για την κοινότητα.

Όκλαντ; Ντιτρόιτ; Κάτω Ανατολική πλευρά του Μανχάταν;

Οχι. Αυτή είναι η Αβάνα.

Τον Απρίλιο, επέστρεψα στην Κούβα για πρώτη φορά μετά απο 24 χρόνια, με την ανάθεση να εξετάσω την οικολογική εναλλακτική λύση στο νησί και πώς προχώρησε από το τέλος αυτού που ονομαζόταν στην επίσημη κυβέρνηση η ειδική περίοδος που ξεκίνησε το 1989 .

Βρήκα ένα νησί μετασχηματισμένο από εκείνες τις ημέρες κρίσης, με κάποια στοιχεία του οικολογικού μοντέλου να επιβιώνουν και άλλα να εγκαταλείπονται. Αλλά το ταξίδι μου έδωσε την ευκαιρία να παρακολουθήσω μια άλλη εναλλακτική λύση - ένα αναδυόμενο αναρχικό δίκτυο,που  επιδιώκει να προωθήσει αντιεξουσιαστικές ιδέες καθώς η δικτατορία αρχίζει να πειραματικά να ανοίγει.

Η Κούβα έγινε ένα ζωντανό πείραμα σε ένα μετα-πετρελαϊκό μέλλον για την ανθρωπότητα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, που σήμαινε το τέλος του επιδοτούμενου πετρελαίου. Αυτό έπληξε την οικονομία, προκάλεσε την Ειδική Περίοδο και οδήγησε σε μεγάλη ώθηση για αυτάρκες και οικολογικά μοντέλα - ποδηλατικές μεταφορές και αστικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις στην Αβάνα, βιολογική γεωργία στην ύπαιθρο.

Ήταν στη μέση αυτής της κρίσης, το 1993, που επισκέφθηκα την Αβάνα για μια διάσκεψη για την αστική μεταφορά ποδηλάτων και είδα τις αρχές των κοινοτικών κήπων και των εκμεταλλεύσεων που ριζώνουν σε κενές εκτάσεις γύρω από την πόλη.

Μια γενιά αργότερα, η Κούβα παίρνει επιδοτούμενο πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, ανοίγοντας την οικονομία της στο ιδιωτικό κεφάλαιο και ελπίζοντας για το τέλος του αμερικανικού εμπάργκο. Αν είχαν επιβιώσει αυτές οι οικολογικές εναλλακτικές λύσεις;

Ήταν σαφές από το περπάτημα γύρω από το κέντρο της Αβάνας ότι τα ποδήλατα έχουν εγκαταλειφθεί σε μεγάλο βαθμό. Είχαν ξεπεράσει τα αυτοκίνητα στους δρόμους της πόλης όταν βρισκόμουν εκεί το 1993. Τώρα σχεδόν εξαφανίστηκαν, εκτός από τα bici-taxis που εξυπηρετούν τους τουρίστες γύρω από την αδιάκοπη κυκλοφορία αυτοκινήτων. Οι επίσημοι πολεοδόμοι που μίλησα με έκαναν να παραδεχθώ ότι οι λωρίδες ποδηλάτων είχαν ξεχαστεί όταν το πετρέλαιο άρχισε να ρέει και πάλι.

Ήταν επίσης σαφές ότι κάτι που μοιάζει με την εξυγίανση κρατιέται στην παλιά Αβάνα - πολλά ξένα κεφάλαια εισέρχονται στον τουριστικό τομέα, με πολυάριθμα μπαρ, γκαλερί και εστιατόρια.

Ωστόσο, μου είπαν ότι η αστική γεωργία που ξεκίνησε αυθόρμητα ως μέτρο αυτοβοήθειας κατά τη διάρκεια της Ειδικής Περιόδου είχε υιοθετηθεί από τη γραφειοκρατία και εξακολουθεί να είναι ισχυρή.

Για να δω αυτά τα αστικά κτήματα, πήρα ένα ταξί έξω στο Vedado, τον πιο πράσινο, πιο διαδεδομένο και πριν από την επανάσταση εποχή upscale στα δυτικά της Κεντρικής Αβάνας. Το κέντρο του Vedado είναι η πλατεία της Επανάστασης, η καρδιά της διοικητικής εξουσίας της Κούβας, όπου το εικονικό πρόσωπο του Che Guevara κοιτάζει από το τείχος του κτιρίου του Υπουργείου Εσωτερικών.

Μόλις μερικά τετράγωνα μακριά από αυτή την επεκτατική και αποστειρωμένη πλατεία, στεγαστικά έργα στέκονται δίπλα στα ξεθωριασμένα αρχοντικά της παρελθούσας μπουρζουαζίας, που σήμερα κατοικούνται από κατοίκους της εργατικής τάξης. Σε έναν από αυτούς τους δρόμους, επισκέφτηκα τον Isbel Díaz Torres, έναν καθηγητή λογοτεχνίας και έναν από τους αντιπάλους της αριστεράς της Κούβας. Το δίκτυό του, το Κουβανικό Κρίσιμο Παρατηρητήριο, ιδρύθηκε μετά τη μεταφορά ισχύος από τον Φιντέλ στον Ραούλ Κάστρο το 2006, για να φέρει μια ρητή αντι-καπιταλιστική και αντιιμπεριαλιστική φωνή στην αναταραχή για μεγαλύτερη ελευθερία.

Ο Díaz θεωρεί τον εαυτό του αναρχικό και ζει πολύ όπως θα περίμενε κανείς σε μια κατάληψη, ή όσο πιο κοντά θα φτάσεις σε κάποιον στην Αβάνα. Καθώς περάσαμε από την είσοδο του παλιού σπιτιού και διασχίζαμε μια εσωτερική αυλή, μου είπε την ιστορία.

"Στη δεκαετία του '90, αυτός ήταν ο καθεδρικός ναός του Heavy Metal", θυμάται με χαμόγελο. Κατά τη διάρκεια της Ειδικής Περιόδου, το κτήριο χρησίμευσε ως casa de cultura - ένα κυβερνητικό κοινοτικό κέντρο που ονομάζεται Patio de Maria. Αλλά η σκηνή της νεολαίας ροκ εκεί ήταν λίγο εκτός ελέγχου και το 2003 η κυβέρνηση το είχε κλείσει - πιθανώς λόγω της αμηχανίας ενός πυρήνα από χεβυμεταλλάδικα κεφάλια, μόνο ένα μπλοκ από την πλατεία της επανάστασης.

Το κτίριο παρέμεινε κενό για λίγο, αλλά μετά τους καταστροφικούς τυφώνες του 2008, οι ντόπιοι των οποίων τα σπίτια είχαν καταστραφεί ή υποστεί βλάβη, βρήκαν καταφύγιο εκεί - και τους επιτράπηκε να παραμείνουν, η διαμονή τους ανεπίσημη, αλλά ανέμεναν. Ο Díaz και ο φίλος του είναι μεταξύ τους, μοιράζοντας ένα μικρό διαμέρισμα πίσω από την αυλή.

Ο Díaz βλέπει μια διαδικασία κρατικής εξουθένωσης της εναλλακτικής κουλτούρας στην εργασία. Ο ίδιος σημειώνει ότι, ενώ το επαναστατικό Patio de Maria ήταν κλειστό, ένα νέο, επίσημο κλαμπ χεβυ μέτταλ, το Maxim Rock, έχει ανοίξει στην άλλη πλευρά της πλατείας.

"Στην αρχή, η χέβυ σκηνή ήταν εντελώς υπόγεια", είπε. "Στη συνέχεια δημιούργησαν μια αντιπροσωπεία γι 'αυτό. Έχουν μία για rock, έχουν μία για hip-hop - είναι απόλυτα ελεγχόμενοι. "

Η κοινοτική γεωργία, αυτή η άλλη μορφή αποκατασταθέντος αστικού χώρου από την Ειδική Περίοδο, επιβιώνει - παρόλο που και εδώ είναι κυνική. Σε αντίθεση με τις επίσημες αξιώσεις, είπε ότι οι κήποι εγκαταλείπονται γύρω από την πόλη. Díaz "Η προοπτική να μεγαλώσουμε τα δικά μας τρόφιμα σε οικόπεδα αποδείχθηκε προσωρινή, τώρα που έχουμε πετρέλαιο και χημικά ξανά.

Σημείωσε ότι δύο βιβλία σχετικά με την κηπουρική και την οικιακή αυτάρκεια που ήταν εξαιρετικά δημοφιλή κατά τη διάρκεια της Ειδικής Περιόδου - El Libra de La Familia και του Por Nuestras Propias Esfuerzas (με τις δικές μας προσπάθειες) από τις εκδόσεις ελιάς του στρατού - « είναι σχεδόν ξεχασμένα σήμερα».

Μπορεί να είναι δύσκολο να πούμε αν οι huertos familiares-ανεπίσημοι οικογενειακοί κήποι, που δεν ρυθμίζονται από τη γραφειοκρατία - βρίσκονται σε παρακμή. Οι επίσημες αστικές εκμεταλλεύσεις - γνωστές ως οργανοπιονικές - είναι σαφώς ακμάζουσες.

Ο Díaz με πήγε για μια βόλτα μόλις λίγα τετράγωνα από την καταλήψή του και περάσαμε μεγάλες εκτάσεις φυτεμένες με σειρές σπανάκι, μαρούλι, σχοινόπρασο, σέλινο, μαϊντανό, κουνουπίδι. Οι εργαζόμενοι με τσόπες κτηρίωσαν το έδαφος πίσω από τους φράχτες που είναι συνυφασμένα με αμπέλια και λουλούδια με φρούτα ή ενισχυμένα με σειρές κάκτων.

Ένα οργανοπωλείο ονομάζεται Κουίντο Κονγκρέσο - απο το Πέμπτο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κούβας που έλαβε χώρα το 1997, το έτος που ξεκίνησε η εκμετάλλευση. Ένας άλλος ονομάζεται Plaza, για τον δήμο που καλύπτει το Vedado.

Οι εργάτες πήραν λίγο χρόνο για να απαντήσουν στις ερωτήσεις μου.

Αυτά τα αγροκτήματα άρχισαν αυθόρμητα, αλλά συχνά κάτω από την κατεύθυνση των γραφειοκρατών που εργάζονταν στα κοντινά κτίρια γραφείων - να τροφοδοτούν τους δικούς τους υπαλλήλους κατά τη διάρκεια της Ειδικής Περιόδου. Αλλά σύντομα έγιναν τυπικά αναγνωρισμένοι και οργανωμένοι ως κολεκτίβες. Εξακολουθούν να συνδέονται στενά με τη γραφειοκρατία - για παράδειγμα, πωλούν προϊόντα στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το υψηλότερο σώμα εξουσίας στην Κούβα, με τα κεντρικά της γραφεία κοντά.

Ωστόσο, η ίδια διαδικασία μπορεί να ειδωθει εδώ: μια αυθόρμητη πρωτοβουλία από τη βάση προς την κορυφή, η οποία τέθηκε υπό κρατικό έλεγχο ως τιμή επιβίωσης.

Ο Isbel Díaz και οι σύντροφοί του οργανόνωνται τώρα για να φέρουν μια ανοιχτά αναρχική φωνή στη σταδιακά διευρυνόμενη συζήτηση για το μέλλον της Κούβας. Πριν από έξι χρόνια ίδρυσαν το Alfredo Lopez Libertarian Workshop ως ρεύμα για να βγει από το Κρίσιμο Παρατηρητήριο-ονομάστηκε απο τον αναρχοσυνδικαλιστική ηγέτη  που δολοφονήθηκε από τη δικτατορία του Gerardo Machado το 1926.

Μέσα από τις συναντήσεις που πραγματοποίησαν στην Αβάνα τα τελευταία δύο χρόνια, προωθούν μια κριτική για αυτό που ονομάζουν Κούβα τον κρατικό καπιταλισμό και αναζητούν την κληρονομιά της αναρχικής παράδοσης του νησιού.

Η Κούβα είχε ένα ισχυρό εργατικό κίνημα αναρχικού προσανατολισμού, ιδιαίτερα στον κλάδο των πούρων, από τις αρχές του αιώνα μέχρι την καταστολή της εποχής Machado στη δεκαετία του 1920 και του '30.

Τα τελευταία απομεινάρια αυτού του κινήματος εξαφανίστηκαν κατά τα πρώτα χρόνια του καθεστώτος του Κάστρο, όταν αναρχικοί διαφωνούντες φυλακίστηκαν για «αντεπαναστατικές δραστηριότητες». Αυτό προκάλεσε τη γενικότερη καταστολή του δυνητικά αντιφρονούντος κινήματος απο το καθεστώτος, με διακρίσεις εναντίον της Αφρο-κουβανικής μουσικής , οι Beatles απαγορεύτικαν, και -τοι πιο σημαντικό-ομοφυλόφιλοι διώκονται και μάλιστα εσωτερικά.

Το καθεστώς έχει χαλαρώσει σε όλα αυτά τα πράγματα σημαντικά (υπάρχει ακόμη και ένα πάρκο John Lennon στην Αβάνα), αλλά παραμένει να δούμε πόσο διάστημα θα είναι ανεκτό για κάτι τόσο ανοιχτά αντιφασιστικό όσο ο αναρχισμός.

Το Alfredo López Libertarian Workshop συγκεντρώνει σήμερα πόρους για να αγοράσει ένα κτίριο στην Αβάνα για να λειτουργήσει ως κοινωνικό κέντρο και αναρχική βιβλιοθήκη - εκμεταλλευόμενο την χαλάρωση της αγοράς ακινήτων.

Συνδέονται με μια περιφερειακή αναρχική ομοσπονδία της Κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής για την προώθηση αντι-αυταρχικών ιδεών και δράσεων.

Με τον ευεργέτη του πετρελαίου, Βενεζουέλα να βρίσκεται τώρα σε βαθιά κρίση και τον Donald Trump να αποκαλύπτει μια σκληρή πολιτική έναντι της Κούβας που προωθεί την επιστροφή στην μακρά εκστρατεία αποσταθεροποίησης της Ουάσιγκτον, η Κούβα και η περιοχή γενικά θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν νέες και δύσκολες προκλήσεις τα επόμενα χρόνια ή ακόμα και μήνες.

Από τους σπόρους που είδα στο Vedado, είναι σαφές ότι η αναρχική φωνή τουλάχιστον θα είναι εκεί.

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License