[Καταλονία] σχόλιο πάνω στην καταλανική επικαιρότητα, του Τόμας Ιμπάνιεθ

Τόμας Ιμπάνιεθ - 26 Σεπτέμβρη 2017

ΜΙΑ ΠΑΡΑΚΑΙΡΗ ΑΜΗΧΑΝΙΑ: ένα σχόλιο πάνω στην καταλανική επικαιρότητα, του Τόμας Ιμπάνιεθ

Την ώρα που η Καταλονία οδεύει προς αλλαγές τόσο δραστικές όσο εκείνες που συνέβησαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων της 15ης Μαΐου 2011, είναι δύσκολο να μην αισθανθούμε κάποια αμηχανία.

Τί συνέβη ώστε τα πιο μαχητικά στοιχεία της καταλονικής κοινωνίας να έχουν μεταβεί από την περικύκλωση του καταλονικού κοινοβουλίου το καλοκαίρι του 2011, στην υπεράσπιση των θεσμών της Καταλονίας τον Σεπτέμβρη του 2017;

Τί συνέβη ώστε τα ίδια ακριβώς στοιχεία που είχαν καταγγείλει την αγριότητα της τοπικής αστυνομίας όταν την αντιμετώπισαν στην πλατεία Catalunya , να χειροκροτούν τώρα αυτούς ακριβώς τους αστυνομικούς και να φοβούνται ότι θα τους αφαιρεθεί η πλήρης αυτονομία;

Τί συνέβη ώστε ένα μέρος αυτών των στοιχείων να έχει περάσει από την καταγγελία της τοπικής κυβέρνησης λόγω των αντικοινωνικών πολιτικών μέτρων της στην πρόσφατη ψήφιση του προϋπολογισμού της;

Και τέλος τί συνέβη ώστε ορισμένα στοιχεία του αναρχοσυνδικαλισμού, τα οποία στο παρελθόν δήλωναν ότι οι ελευθερίες δεν κερδίζονται μέσω της ψήφου, να υπερασπίζονται σήμερα αυτή τη δυνατότητα των πολιτών;
Θα μπορούσαμε να διευρύνουμε τον κατάλογο των ερωτήσεων και να δώσουμε διάφορες απαντήσεις σε όσες ήδη διατυπώθηκαν εδώ. Θα μπορούσαμε πράγματί να επικαλεστούμε παράγοντες όπως το τέλος του συνταγματικού κύκλου του 1978, την οικονομική κρίση, τις περικοπές και τη φτωχοποίηση, την εγκατάσταση της ισπανικής δεξιάς στην κυβέρνηση, τις αυταρχικές πολιτικές της και τους περιορισμούς των ελευθεριών, τη σκανδαλώδη διαφθορά του κόμματος της πλειοψηφίας.

Εντούτοις θα μου φαινόταν αφελές να αποκλείσουμε από το εύρος των δυνατών απαντήσεων την αξιοπρόσεκτη άνοδο του εθνικιστικού αισθήματος. Μια άνοδο στην οποία ασφαλώς συνετέλεσαν οι παράγοντες που προανέφερα, αλλά η οποία έχει λάβει ισχυρές δόσεις καύσιμης ύλης από τις ίδιες τις δομές της καταλανικής κυβέρνησης, ξεκινώντας από τον έλεγχο της δημόσιας τηλεόρασης. Χρόνια επίμονης διέγερσης του εθνικιστικού αισθήματος παρήγαν το δίχως άλλο σημαντικά αποτελέσματα πάνω στις υποκειμενικότητες, πόσο μάλλον που οι στρατηγικές διεύρυνσης της βάσης του εθνικιστικού αιτήματος καταλανικής ανεξαρτησίας χαρακτηρίζονται από ασυνήθιστη ευφυία . Η δύναμη μιας αφήγησης βασισμένης στο δικαίωμα της απόφασης μέσω των κάλπεων και της ελευθερίας της ψήφου υπήρξε εξαιρετική και κατόρθωσε να αποκρύψει το γεγονός ότι πίσω από αυτή την αφήγηση βρισκόταν μια κυβερνητική μηχανή.

Η καταλανική σημαία αποτελεί δίχως αμφιβολία το πιο φορτισμένο συγκινησιακά σύμβολο, πίσω από το οποίο κινητοποιούνται σήμερα οι μάζες. Αυτό ακριβώς το στοιχείο δεν πρέπει να υποτιμούν όσοι, χωρίς να είναι εθνικιστές, βλέπουν στις κινητοποιήσεις για το δημοψήφισμα μια ευκαιρία που οι ελευθεριακοί δεν πρέπει να χάσουν προκειμένου να ανοιχτούν δυνατότητες, αν όχι επαναστατικές, τουλάχιστον κοινωνικής αναταραχής. Και με αυτό το σκεπτικό ρίχνονται στη μάχη που χωρίζει τις κυβερνήσεις της Ισπανίας και της Καταλονίας.
Αυτοί οι ελευθεριακοί δεν πρέπει να υποτιμούν αυτή την όψη γιατί όταν ένα κίνημα περιλαμβάνει μια ισχυρή εθνικιστική συνιστώσα, κάτι που αναμφίβολα συμβαίνει στη σημερινή διαμάχη, τότε οι δυνατότητες μιας αλλαγής χειραφετητικού χαρακτήρα είναι σχεδόν μηδενικές.

Θα ήθελα να συμμεριστώ την αισιοδοξία των συντρόφων που θέλουν να προσπαθήσουν να ανοίξουν ρωγμές στην σημερινή κατάσταση για να οδηγηθούμε σε χειραφετητικές οδούς, όμως δεν μπορώ να κλείνω τα μάτια μπροστά στην προφανή πραγματικότητα ότι οι λαϊκές εξεγέρσεις και τα κινήματα για κοινωνικά δικαιώματα δεν είναι ποτέ κάθετα. Αντιπαρατίθενται πάντα με τις κυρίαρχες τάξεις οι οποίες συγκεντρώνονται από την άλλη μεριά του οδοφράγματος. Ενώ στις διαδικασίες αυτοδιάθεσης , όπως η σημερινή , μια ισχυρή διαταξική συνιστώσα είναι πάντα παρούσα.

Αυτές οι διαδικασίες επιφέρουν μια αδελφοποίηση ανάμεσα σε εκμεταλλευόμενους και εκμεταλλευτές, η οποία δεν στοχεύει ποτέ στο ξεπέρασμα των κοινωνικών ανισοτήτων. Το ιστορικό συμπέρασμα είναι ότι οι διαδικασίες αυτοδιάθεσης των εθνών καταλήγουν πάντα στην αναπαραγωγή της ταξικής κοινωνίας και στην εκ νέου υποταγή των λαικών τάξεων, οι οποίες προηγουμένως έχουν χρησιμέψει ως κρέας για τα κανόνια στα πεδία των μαχών.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να μαχόμαστε εναντίον των υπαρχόντων εθνικισμών ή να μην προσπαθούμε να τους καταστρέφουμε, αλλά πρέπει να το κάνουμε καταγγέλλοντας διαρκώς και τους αναδυόμενους εθνικισμούς αντί να συγκλίνουμε μαζί τους με το πρόσχημα ότι ο κοινός αγώνας θα μπορούσε να ανοίξει δυνατότητες ξεπεράσματος της αρχικής συνθήκης και εξάλειψης όσων στοχεύουν αποκλειστικά στη δημιουργία ενός νέου εθνικού κράτους. Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι οι συνταξιδιώτες αυτοί θα είναι οι πρώτοι που θα μας καταστείλουν μόλις δε θα μας χρειάζονται πλέον, ένα μάθημα που η ιστορία έχει ήδη δώσει πολλές φορές.

*** IBANEZ TOMAS: Ισπανός ακτιβιστής και φιλόσοφος, καθηγητής κοινωνικής ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, εξόριστος στη Γαλλία - πρωταγωνιστής του γαλλικού Μάη, που συμμετείχε στον Αγώνα εναντίον της δικτατορίας του Φράνκο και υπήρξε πνευματικός πατέρας του πασίγνωστου πλέον συμβόλου του σύγχρονου αναρχισμού, δηλαδή του Α σε κύκλο .
Αιρετική η σκέψη του, που ο ίδιος εντάσσει τον εαυτό του στο ρεύμα του φιλοσοφικού σχετικισμού, καθώς προσπαθεί να ανανεώσει και να προσαρμόσει στο σήμερα βασικές ιδέες του κλασικού αναρχισμού, μη διστάζοντας να έρθει σε ρήξη και με κάποιες θεμελιώδεις από αυτές, όπως η άρνηση κάθε εξουσίας και η υιοθέτηση της επανάστασης ως απαραίτητου εργαλείου για μια ριζική κοινωνική αλλαγή. Με παρεμβάσεις που πάντοτε προκαλούν εντύπωση, ο Ιμπάνιεθ παραμένει ωστόσο πιστός στην αναρχία και τον αναρχισμό ισχυριζόμενος ότι "ακριβώς επειδή είναι μια από τις λίγες ιδεολογίες, αν όχι η μοναδική, που μπορεί να στρέψει στον εαυτό της ένα τέτοιο κριτικό βλέμμα, ο αναρχισμός θα συνεχίσει να εμπνέει τις πλέον ανατρεπτικές εξεγέρσεις".

[Catalunya] Perplejidades intempestivas por Tomás Ibañez


Αμηχανίες Νο 2 (και μερικές βεβαιότητες) την παραμονή της 1ης Οκτώβρη
στάλθηκε Σάββατο 30/09/2017

Είναι πολύ αργά για να αναπτύξω τους παράγοντες που οδήγησαν στην παρούσα κατάσταση. Μεταξύ αυτών είναι σίγουρα η οργή μεγάλου μέρους του πληθυσμού της Καταλωνίας κατά της κυβέρνησης του Λαϊκού Κόμματος (PP), το οποίο προέβη σε μια σειρά από αδιαμφισβήτητα επιθετικές ενέργειες, αλλά και η συνεχής και παρατεταμένη διέγερση των εθνικιστκών αντανακλαστικών μέσω του αυστηρού ελέγχου των Καταλανικών ΜΜΕ από την Καταλανική κυβέρνηση όπως και, ας μην ξεχνάμε, η ισχυρή θέληση των πολιτικών και οικονομικών ελίτ της Καταλωνίας στο να αποκτήσουν πρόσβαση σε ένα μεγαλύτερο βαθμό εξουσίας, ενθουσιασμένες από την προοπτική του να μετατραπούν σε Κράτος.

Αυτό που απαιτεί η τρέχουσα περίσταση, από μια ελευθεριακή προοπτική, είναι μάλλον ένας προβληματισμός σχετικά με τις στρατηγικές και προσεγγίσεις, στις οποίες έχει εισέλθει ένα τμήμα των αναρχικών και των ευρύτερων ελευθεριακών σχηματισμών στους οποίους αυτοί εντάσσονται. Και ομολογώ ότι αυτός ο προβληματισμός μου προκαλεί αυξημένη αμηχανία, αλλά και την ίδια στιγμή με οδηγεί στο να επαναφέρω κάποιες βεβαιότητες αγκυροβολημένες στη μνήμη των ελευθεριακών αγώνων.

Η αμηχανία είναι αναπόφευκτη όταν βλέπουμε πως σταδιακά μπορεί κανείς να μεταβεί από την προφανή συμπάθεια και τη συμμετοχή σε ένα πολυ-δημοψήφισμα συνδεδεμένο με το σύνθημα «δικαίωμα στο αποφασίζειν για τα πάντα» (το οποίο παρεπιτόντως είχε κατασταλεί από την Καταλανική Κυβέρνηση το 2014) μέχρι την υποστήριξη ενός μονο-δημοψηφίσματος που προβλέπει το «δικαίωμα στο αποφασίζειν» εφόσον αυτό εκφάζεται σε εθνικά πλαίσια.
Η αμηχανία είναι αναπόφευκτη, όταν παρατηρεί κανείς πως μπορεί αδιόρατα να γίνει η διολίσθηση από το να καλεί κανείς σε κινητοποιήσεις (πράγμα θετικό), στο να καλεί κανείς για προσέλευση στις κάλπες για την συμμετοχή στο δημοψήφισμα. Αμηχανία γιατί, ποια είναι η ουσία της ερώτησης και ποιος είναι ο σκοπός; Για να γινει μια μεγάλη κινητοποίηση κατά της κυβέρνησης και των κατασταλτικών μηχανισμών της, ή για να γεμίσουν οι κάλπες; Η δύναμη της κινητοποίησης θα καθοριστεί από τον αριθμό των ψηφοδελτίων στις κάλπες ή από τον πλήθος του κόσμου στους δρόμους και την αποφασιστικότητά του να παλέψει;

Είναι σαφές ότι το νεύρο της λαϊκής διαμαρτυρίας παίρνει σήμερα τη μορφή της υπεράσπισης της κάλπης (το «δικαίωμα στην ψήφο» σε αυτό το δημοψήφισμα, και την πραγματική υλοποίηση αυτού του δικαιώματος: «ψηφίζοντας»). Όμως, από τη θέση των Αναρχικών είναι άραγε απαραίτητο να καλούν σε προσέλευση στις κάλπες η ακόμη και να συμμετέχουν στις εκλογικές επιτροπές προς υπεράσπιση του δημοψηφίσματος, με στόχο να συνδεθούν με τη λαϊκή διαμαρτυρία και να προσπαθούν να την ριζοσπαστικοποιήσουν; Δεν μπορεί κανείς όμως να αντιμετωπίσει την καταστολή μαζί με τον κόσμο χωρίς να νομιμοποιήσει το δημοψήφισμα που αντιπαραθέτει τις δύο κυβερνήσεις, κάθε μια εκ των οποίων έχει την υποστήριξη μέρους των πολιτών; Πρέπει κανείς να φωνἀζει «θα ψηφίσουμε» αντί για «θα αντισταθούμε» ή «θα νικήσουμε» για να συμμετέχει νομότυπα στην κινητοποίηση;

Η εναλλακτική λύση για όσους δεν θέλουν να υπερασπιστούν τις κάλπες δεν είναι να μην κάνουν τίποτα. Η εναλλακτική λύση δεν προκύπτει από την σκοπιά του ψευτοδιλήμματος μεταξύ αυτών που θα πάρουν το μέρος των υποστηριχτών του δημοψηφίσματος ή αυτών που θα μείνουν στο περιθώριο της λαϊκής πάλης. Και, φυσικά, παλεύοντας ενάντια στο κεφάλαιο και το κράτος, ακόμα και αυτή τη στιγμή, είναι απολύτως συμβατό με την άρνηση της συμπόρευσης κάτω από εθνικές σημαίες όπως αυτή έχει προκυρηχτεί από μια κυβέρνηση, τους βουλευτές της και την αστυνομία της.

«Η Νομιμότητα σκοτώνει», μας θυμίζει ο Santiago López Petit σε ένα ενδιαφέρον κείμενό του (“Prendre partit en una situació estranya”). Φυσικά έτσι είναι, αλλά το ίδιο κάνει και η νομιμότητα στην οποία στηρίζεται «η απαραίτητη ηθοποιός» και κύριος αρχιτέκτονας του δημοψηφίσματος, δηλαδή η Καταλανική κυβέρνηση. Το να τιναχτεί στον αέρα η ισπανική νομιμότητα είναι κάτι εξαιρετικά πολύτιμο (... αν αυτό επιτυγχάνεται πραγματικά, πέρα ​​από τις ρωγμές που έχουν ήδη συμβεί), ωστόσο δεν είναι πια τόσο πολύτιμο εάν αυτο γίνεται μέσω της συμμόρφωσης απέναντι σε μια άλλη συγκροτημένη νομιμότητα (όσο και να θέλει κανείς να την καταργήσει στη συνέχεια αφού πρώτα την αποδέχτηκε). Δεν θα ήταν πιο συνεπές να μην συμβάλει στην ισχυροποίησή της άμεσα και να προσπαθήσει να τη σπάσει παραβιάζοντας την προτροπή της για προσέλευση στο δημοψήφισμά «της»;

Φυσικά, είναι αδύνατο να προβλεφθεί το αποτέλεσμα του διακυβεύματος της Κυβέρνησης της Καταλωνίας. Τι μπορεί να συμβεί την Κυριακή και τις επόμενες ημέρες; Ποιος μπορεί να ξέρει; Αυτό που είναι προφανές είναι ότι η κυβέρνηση του λαϊκού κόματος (PP) είναι ήδη πλέον σημαντικά αποδυναμωμένη τόσο στη διεθνή σκηνή, όπως και στην Καταλωνία, αλλά και σε κομμάτια της ισπανικής κοινής γνώμης στα οποία, ευτυχώς, δεν αρέσουν οι κατασταλτικές ενέργειες. Αυτό που φαίνεται επίσης πιθανό είναι ότι, ανεξάρτητα από την τεταμένη κατάσταση, το βράδυ της Κυριακής και στις 2 Οκτωβρίου και αφού κλειστούν στο κοινοβούλιο οι βουλευτές οπαδοί της ανεξαρτησίας και αφού γίνουν καταλήψεις χώρων στο στίλ της Ουκρανικής πλατείας του Μεϊντάν (σε λιγότερο αιματηρή έκδοση), θα ανοίξει κάποιος χώρος για να ηρεμήσει το παιχνίδι, "για να αποκατασταθεί η τάξη" και να γίνει δυνατή η έναρξη κάποιων διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο κυβερνήσεων από την θέση ισχύως που θα έχει πετύχει η κάθε πλευρά.

Διαπραγμάτευση για την ικανοποίηση των αιτημάτων των συνδικάτων που συγκάλεσαν τη γενική απεργία στις 3 Οκτωβρίου; Δεν υπάρχουν προϋποθέσεις για αυτό, επειδή το κύριο σενάριο δεν είναι εργατικός αγώνας ούτε ταξική πάλη. Εκτός αν έχουμε νεκρούς και η γενική απεργία γενικευτεί. Η είσοδος των CGT και CNT (σ.σ. αναρχοσυνδικαλιστικές συνομοσπονδίες) σε αυτή την μάχη θα έχει υπηρετήσει μόνο το μετερίζι των οπαδών της ανεξαρτησίας και σε καμμιά περίπτωση αυτό των εργαζομένων.
Εύχομαι να κάνω λάθος. Όμως δεν πιστεύω ότι κάνω λάθος στην πρόβλεψη ότι θα ενισχυθεί ο ισπανικός εθνικισμός, πράγμα που μόνο μπορεί να δώσει φτερά στην άκρα δεξιά αλλά και θα μπορούσε να εξασφαλίσει μια εκλογική νίκη του Λαϊκού Κόματος (PP), αν το κοινοβούλιο διαλυθεί σύντομα.

Δεν ξέρω αν η προοπτική της ενίχυσης του καταλανικού εθνικισμού μπορεί να είναι μια παρηγοριά για όσους έχουν και την παραμικρή ελευθεριακή ευαισθησία. Αν αυτό είναι μια επιτυχής πρόβλεψη, με όλο το σεβασμό για τους συναδέλφους που έχουν άλλες αναλύσεις –ομοίως σεβαστές όπως και αυτή που εκφράζεται εδώ–, θα ήτανε εξόφθαλμο το σφάλμα που διαπράττεται από συγκεκριμένα τμήματα του αναρχισμού και που βασίζεται σε μια πολύ, μα πολύ, κοντόφθαλμη προοπτική.

https://www.facebook.com/Tom%C3%A1s-Ib%C3%A1%C3%B1ez-247752438627/

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License