σαν σήμερα: Αγλαντζιά Κυριακή 20 Μαρτίου 1994

Σαν σήμερα το 1994, στο προάστιο Αγλαντζιά της Λευκωσίας άγνωστοι πράκτορες της ΜΙΤ δολοφόνησαν το Θεόφιλο Γεωργιάδη, κύπριο αγωνιστή του Κουρδικού ζητήματος, σε μια φάση που είχε γεννηθεί μια διεθνής προσπάθεια εξεύρεσης πολιτικής λύσης. Ο Θεόφιλος Γεωργιάδης ήταν από τους βασικούς πρωταγωνιστές της. (Περιττό να αναφερθεί η διάσταση απόψεων σχετικά με το ζήτημα της κρατικής αυτοδιάθεσης που προέβαλαν κατά κανόνα τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, ειδικά σήμερα που το νέο Κουρδικό ζήτημα "έχει βάλει τα γυαλιά" στα κινήματα της ανεπτυγμένης Δύσης ακολουθώντας τα πρότυπα μιας ελευθεριακής επανάστασης). Τιμή στη μνήμη του ήρωα και μάρτυρα Θεόφιλου Γεωργιάδη, γιατί οφείλουμε να τιμούμε τους αγωνιστές που δίνουν τη ζωή τους για την ελευθερία των καταπιεσμένων χωρών.

Το ερώτημα του αναρχικού διανοητή Graeber παραμένει ακόμα επίκαιρο: Γιατί ο κόσμος αγνοεί τους κούρδους επαναστάτες στη Συρία; Γιατί ο κόσμος δεν αγνοούσε τους Κούρδους επαναστάτες;

από ΓΚ 17/10/2014 6:53 μμ.

Η πρόθεση του υποφαινόμενου δεν είναι να βάλει τη μούρη του δίπλα στον Graeber, αποφεύγοντας κάθε χυδαίο εξισωτισμό με τον σπουδαίο αυτό ελευθεριακό διανοητή και αγωνιστή. Γνώρισμα της εποχής μας –δυστυχώς- είναι το να συμφωνούμε ή να διαφωνούμε ως απλοί καθημερινοί άνθρωποι με κορυφαίους παλιούς και σύγχρονους στοχαστές, ωσάν να πρόκειται για τον κυρ-Μήτσο της γειτονιάς μας ή τον συνομιλητή μας στο καφενείο –τα ‘χουμε κάνει όλα ίσωμα. Στο πλαίσιο της αμφισβήτησης της «κάθε αυθεντίας» και απόλυτου εξισωτισμού, έχουμε φτάσει σε σημεία τροχοπέδησης κάθε δυνατότητας κριτικής και έμπνευσης με βάση την κληρονομημένη σκέψη. Σ’ αυτό το αρνητικό φόντο, το παρόν σχόλιο εμπνεύστηκε από το άρθρο του Graeber, από τον σαφή τίτλο του άρθρου και επιδιώκει να προεκτείνει την προβληματική του στον παρελθοντικό χρόνο και πιο ιδιαίτερα στην ελλαδική πραγματικότητα. Επιδιώκει να απαντήσει στην προκλητική ερώτηση: γιατί ο κόσμος αγνοεί τους Κούρδους επαναστάτες στη Συρία; ΓΚ

Γιατί ο κόσμος δεν αγνοούσε τους Κούρδους επαναστάτες;

Αφορμή για το παρόν ήταν το εξαιρετικό κείμενο του ελευθεριακού David Graeber:  « Γιατί ο κόσμος αγνοεί τους Κούρδους επαναστάτες στη Συρία;». Μέσα στο ίδιο κείμενο εξηγεί τους λόγους για μια νέα διεθνή στράτευση, όπως στο πρόσφατο παρελθόν για την Τσάπας αλλά και στο μακρινό μας για την Ισπανία. Το άρθρο επί της ουσίας του τίτλου δεν απαντά, εξηγεί όμως με απίστευτη ενάργεια στο γιατί πρέπει να υπερασπιστούμε την κουρδική επανάσταση η οποία δέχεται μια πολλαπλή επίθεση υπαρκτικού, μάλιστα, χαρακτήρα. Κατά την γνώμη μου, για να μπορέσει να απαντηθεί το ερώτημα του σημαντικού αυτού στοχαστή πρέπει να γίνει μια αναδρομή στο πρόσφατο παρελθόν μας, με όσες δυνατότητες μπορεί να έχει ένα -ατελές και με ελλείψεις- εκτεταμένο σχόλιο όπως αυτό. Για αυτό και η ερώτηση-τίτλος του εν λόγω άρθρου, ίσως μπορεί να συμπληρωθεί με την ερώτηση: «γιατί ο κόσμος δεν αγνοούσε τους Κούρδους επαναστάτες;

Τι σημαίνει «κόσμος», τι σημαίνει «τότε», τι σημαίνει «Κούρδοι επαναστάτες»

Κατ’ αρχήν οφείλουμε να δώσουμε έναν -έστω κατά προσέγγιση- ορισμό του τι είναι «κόσμος», και εν δυνάμει, σύμφωνα με το περιεχόμενο του άρθρου. Η λέξη «κόσμος» έχει μια οικουμενική διάσταση μιας και το ζήτημα των Κούρδων (όπως και των άλλων εθνοτήτων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας) ήταν ήδη διεθνοποιημένο από τη εποχή της ανακωχής του Μούδρου τον Οκτώβρη του 1918, εκφράστηκε το 1925 με την εξέγερσή τους υπό την αρχηγία του σεΐχη Σαίντ ένα χρόνο μετά την ίδρυση του τουρκικού κράτους, γενικεύτηκε από τη δεκαετία του ‘70 με την ίδρυση του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν και αμβλύνθηκε από την ιστορική τομή του τέλους της δεκαετίας του 90, όταν η πάρθηκε η απόφαση για τον αγώνα διεκδίκησης δικαιωμάτων στα πλαίσια της αναγνώρισης  της ύπαρξης του τουρκικού κράτους, σε ένα πλαίσιο σημαντικών αλλαγών και μετατοπίσεων προς μια νέο-οθωμανική Τουρκία που, σε αναντιστοιχία με το κεμαλικό της παρελθόν, αναγνώριζε –πλέον- την ύπαρξη και άλλων εθνοτήτων στην επικράτειά της. «Κόσμος» επίσης σημαίνει ο κόσμος του αγώνα αλλά και ο υπόλοιπος κόσμος που παρακολουθεί, κρίνει και μετατοπίζεται θετικά, από τη δράση του ηγεμονεύοντος κοινωνικού κινήματος το οποίο θέτει μέσω του ενδιαφέροντός του για το κουρδικό ζήτημα, τον ιμπεριαλισμό ως κυρίως αντίπαλό του. Κοντολογίς, «κόσμος», είναι το διεθνές κίνημα που συνθέτει όλες τις ενστάσεις απέναντι στο κυρίαρχο σύστημα που εκφράζουν κυρίως οι μεγάλες δυνάμεις δίπλα σε όλες τις ενστάσεις που αξεδιάλυτα εμπλέκουν το ταξικό ζήτημα, την κοινωνική ισότητα, το οικολογικό κλπ.

Η απάντηση αυτή, στο υπο-ερώτημα του τι σημαίνει «τότε», δηλαδή «γιατί ο κόσμος δεν αγνοούσε τους Κούρδους επαναστάτες» αναφέρεται σε δυο βασικούς παράγοντες: τους «εσωτερικούς» και τους «εξωτερικούς», διακρίνοντας συμβατικά τις ιδιαίτερες λειτουργίες του ίδιου του εθνικού κινήματος και της διεθνούς αλληλεγγύης σε αυτό, σε ένα πλαίσιο που η μια ανατροφοδοτεί την άλλη. «Εσωτερικούς» θα μπορούσαμε να ονομάσουμε το σύνολο των εθνικών επαναστατικών πολιτικο-στρατιωτικών διεργασιών, ενώ «εξωτερικούς» θα μπορούσαμε να ονομάσουμε το σύνολο των διεθνών αντίστοιχων κινηματικών δράσεων υποστήριξης. Αυτή η διάκριση γίνεται διότι έχουμε παραδείγματα της παύσης του διεθνούς ενδιαφέροντος λόγω και «εσωτερικών» διαδικασιών όπως συνέβη με το κουρδικό ζήτημα (1999-2014) ή και σε άλλα ζητήματα αλλά και παραδείγματα ενός διαχρονικού ενδιαφέροντος όπως για το παλαιστινιακό ζήτημα, εφόσον οι «εσωτερικές» πολιτικο-στρατιωτικές διεργασίες του το προκαλούν ή ζητήματα που προκύπτουν, όπως της εξέγερσης στην Τσιάπας το 1994. Από την άλλη, οι «εξωτερικοί» παράγοντες, δηλαδή τα διεθνή κινήματα αλληλεγγύης προς τις πληγές του κόσμου, ειδικά μετά τη δεκαετία του 90 αντιμετώπισαν μια άνευ προηγουμένου ιδεολογική επίθεση από το νέο-φιλελευθερισμό και τις νέες χρήσιμες «επαναστατικές» παραθεωρήσεις που εν τέλει κατακερμάτισαν το συνολικό ζήτημα επιμερίζοντάς το σε τμήματα. Η έννοια του κινήματος μετατράπηκε σε «κινήματα» και η έννοια του ζητήματος αποσυντέθηκε σε «ζητήματα». Κεντρική σημασία σε αυτόν τον προβληματισμό έχει η μεγάλη κρίση της αριστεράς μετά το 90-εννοώντας ως αριστερά το σύνολο των οργανισμών, τάσεων και προταγματικών συσσωματώσεων που αντιστεκόντουσαν στον καπιταλισμό, στη δυτική δημοκρατία, (από την κρατικών αντιλήψεων αριστερά μέχρι το ελευθεριακό σύμπαν) λαμβάνοντας υπ’ όψιν μας τόσο τις διαφορές στο πεδίο της σκέψης και δράσης όσο και τις κατά τόπους και χρόνους αποκλίσεις. Η θεμελιώδεις αυτές παρεκκλίσεις της, σηματοδοτούν και το θετικό περιεχόμενο του «τότε» με βάση την αγωνιστική  στάση της απέναντι στο κουρδικό αλλά και στα άλλα διεθνή ζητήματα.

Υπό αυτό το πλαίσιο, η απάντηση στο υπο-ερώτημα που αναφέρεται στο «τότε» ενδιαφέρον για το «Κουρδιστάν», περιλαμβάνει και άλλα ζητήματα, επαγωγικά, ζητήματα που αφορούν στην κατοχή και στα εγκλήματα του ιμπεριαλισμού: Το παλαιστινιακό, το κυπριακό, η νεοαποικιοκρατία στην Αφρική, στην Ασία και στην Νότιο Αμερική. Δεν θα μπορούσε ξεκομμένα ο «κόσμος» να βλέπει «τότε» το «Κουρδικό» γιατί δεν ήταν ξεκομμένο το ένα ζήτημα από άλλο.  Τα έδενε ο «κοινός εχθρός-ο ιμπεριαλισμός». Όταν λέμε «κουρδικό» εννοούμε το κουρδικό αλλά και το διεθνές συνάμα.

Το ίδιο ερώτημα παραμένει: γιατί ο κόσμος αγνοεί τους κούρδους επαναστάτες-γιατί ο κόσμος δεν αγνοούσε τους Κούρδους επαναστάτες;

Ας ξεκινήσουμε από τους δυο παράγοντες που προαναφέρθηκαν: τον «εσωτερικό» και τον «εξωτερικό». Η υποχώρηση του κουρδικού ζητήματος σε όλο τον κόσμο είχε να κάνει με την απώλεια διεθνών συμμαχιών από τη μια αλλά και από την άλλη, εσωτερικά αδιέξοδα τα οποία προκλήθηκαν τόσο από τη συστηματική άγρια καταστολή στο εσωτερικό της Τουρκίας όσο και από την αδιέξοδη δράση και προσανατολισμό του ίδιου του ηγεμονεύοντος ΕΚΚ. Δηλαδή από τη μια, ειδικά μετά το 1990, ευρωπαϊκές χώρες όριζαν, επίσημα τη δράση των κούρδων ως τρομοκρατική και από την άλλη, από το 1998 και αργότερα υπήρξε από πλευράς τουρκικού κράτους μια ήπια πολιτική διαπραγμάτευση σε επίπεδο δικαιωμάτων η οποία συνέπεσε με την ίδια την κρίση του κουρδικού κινήματος που αγωνιωδώς ξεκίνησε την εποχή εκείνη να αναζητά διέξοδο από το συνεχές σφυροκόπημα του στρατού και της απομόνωσής του από το εξωτερικό κατόπιν και κάποιων ενεργειών οι οποίες κόστισαν (βόμβες σε τουριστικές περιοχές κλπ.) και χρησιμοποιήθηκαν ως πρόσχημα. Από την άλλη η Τουρκία, μέλος του ΝΑΤΟ και αβανταδόρος σύμμαχος των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, είχε μπει σε ενταξιακές διαδικασίες για την είσοδό της στην ΕΟΚ-ΕΕ οπότε κάθε ενέργεια εναντίον της σηματοδοτούσε πόλεμο, συνολικά στη Νέα Τάξη Πραγμάτων. Ο πατριώτης επαναστάτης Οτσαλάν αποδομήθηκε ως «εθνικιστής», «σωβινιστής» κλπ. τόσο από τις νέες ιδεολογικές ταυτότητες των σοσιαλφιλελεύθερων διαχειριστών όσο και από την «επαναστατική» καθαρότητα που άκμασε με την προμετωπίδα του αντιεθνικισμού. Το «Κουρδικό» ζήτημα, τέθηκε σύμφωνα με τη θεωρία των «ίσων αποστάσεων» που έτεινε να επικρατήσει ακόμα και στην πιο κραυγαλέα κατοχή των εδαφών της Παλαιστίνης και θάφτηκε κάτω από τις ιαχές για την «τρομοκρατία» ενάντια σε αθώους ή κάτω από μια δήθεν «ελευθεριακή» αντίληψη που εξισώνει τα κράτη, για τις κρατικές στοχεύσεις του αγώνα για την αυτοδιάθεση. Η εξίσωση του θύτη με το θύμα ωφέλησε και σ’ αυτήν την περίπτωση το θύτη.

Ειδικά στη χώρα μας, μετά το ’90, τόσο οι νέες εκσυγχρονιστικές τάσεις που έλαβαν την εντολή διακυβέρνησης για να προωθήσουν τη χώρα στη διεθνή αγορά, όσο και τα νέα «κινήματα» παρήγαγαν ένα λόγο που αποδομούσε το κουρδικό ζήτημα στο όνομα των δικαιωμάτων για τις απολυταρχικές τάσεις του Οτσαλάν, στο όνομα των δικαιωμάτων των αθώων θυμάτων, στο όνομα μιας αντιεθνικιστικής τάσης να βλέπει παντού σωβινιστές και συνεργούς του ελληνικού «ιμπεριαλισμού». Το «Κούρδος», από επαναστάτης κατέληξε να συνδέεται με τα έργα και ημέρες της ΕΥΠ και της αντιτουρκικής σοβινιστικής συμμαχίας. Έτσι, η ελληνική κυβέρνηση κατέδωσε και παρέδωσε τον Οτσαλάν στους Τούρκους μιλιταριστές στη φάση που επιδίωξε, ο ίδιος ως ηγέτης του, να διεθνοποιήσει το Κουρδικό ζήτημα με στόχο την πολιτικοποίησή του. Σοσιαληστές όπως ο Σημίτης και ο Ντ’ Αλέμα έκλεισαν τις πόρτες στον αγωνιστή ηγέτη του ΕΚΚ στέλνοντάς τον στους τούρκους δεσμώτες του. Οι ελάχιστες εκδηλώσεις συμπαράστασης-συγγνώμης προς τον αγωνιζόμενο κουρδικό λαό, όπως και οι επόμενες ενάντια στο ΝΑΤΟ-ΕΕ όταν στρατιωτικά επιτέθηκαν στη Σερβία για να διαλύσουν οριστικά τη Γιουγκοσλαβία, καθώς και επόμενες εκδηλώσεις εναντίωσης σε πολέμους της νέας τάξης πραγμάτων μετά το 2001, ήταν τα δείγματα μιας επιβίωσης ενός λόγου που πλέον θα ήταν μειοψηφικός και λιγοστός απέναντι στην αριστερά των «κινημάτων», στην ευρύτερη αριστερά της αποδόμησης του κοινωνικού ζητήματος σε «ζητήματα» -κυρίως- ξεχωριστών δικαιωμάτων. Οι δηλώσεις του Σημίτη για τους «τζάμπα μάγκες» που δεν ξέρουν να λένε «ευχαριστώ» στους Αμερικανούς, τους «τζάμπα μάγκες» που δεν αναγνωρίζουν τις προσπάθειες του Γιώργου Παπανδρέου να λικνιστεί στους ρυθμούς του ζεϊμπέκικου με τους τούρκους κουμπάρους μας, ήταν εκφραστικές ενός κλίματος που συνέδεε δυο φαινομενικά ασύνδετους πόλους: τη νέα ιδεολογική τάξη πραγμάτων και την αριστερά «των κινημάτων» που αγωνιζόταν για «δικαιώματα».

Όλα αυτά, τη δεκαετία του 70 αλλά και του 80, μέχρι να σκεπαστούν από το βαθμιαίο ξεσκέπασμα της διπλής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ, ήταν αδιανόητα. Το κουρδικό, το παλαιστινιακό, το κυπριακό, το μεσανατολικό, το λατινοαμερικανικό, ήταν αξεδιάλυτοι παράγοντες από το αίτημα για αλλαγή του κόσμου. Η όποια αριστερά, με τις όποιες τάσεις της συνομολογούσε για τον κοινό εχθρό, θέτοντας το αντι-ιμπεριαλιστικό σε πρώτη θέση. Ποιος δεν θυμάται το «ένας είναι ο εχθρός-ο ιμπεριαλισμός»; Ποιος δεν θυμάται ή δεν έχει ακούσει για τις πορείες για το κυπριακό, για την Παλαιστίνη, για τη λατινική Αμερική; Ποιος δεν θυμάται τις πορείες για τις επεμβάσεις της Αμερικής και των παρατρεχάμενών της και τις δράσεις εκ μέρους ενόπλων ομάδων;

Όλα αυτά ξεκίνησαν να αλλάζουν προς τα τέλη της δεκαετίας του 90, αργότερα από τον υπόλοιπο δυτικό ανεπτυγμένο κόσμο. Η ελλαδική κρίση της αριστεράς όχι μόνο δεν παρήγαγε μια νέα σύνθεση αλλά διέλυσε και ό,τι υπήρξε ως αναφορά στο παρελθόν γύρω από το ζήτημα του ιμπεριαλισμού. Το «εκτός από τον ιμπεριαλισμό υπάρχει και η μοναξιά» των ρηγάδων του ’80 έδωσε έδαφος στο δεύτερο τη δεκαετία του ’90. Η συζήτηση γύρω από τον ιμπεριαλισμό έμεινε στα απολιθώματα-υπολείμματα κομμάτων και οργανώσεων ως σημαία ευκαιρίας σε κάθε περίσταση, με απολογία για «εθνικισμό». Η ανάλωση γύρω από την ψωροκώσταινα και τα ζητήματά της περιόρισε κάθε δυνατότητα, σε μια εποχή που η παγκοσμιοποίηση-νεοαποικιοκρατία ξεκίνησε να δείχνει τα δόντια της. Με κορυφαία την σχάση προς όφελος των «κινημάτων» γύρω από τον «ιμπεριαλιστικό» ρόλο της Ελλάδας, φτάσαμε σε σημείο να βλέπουμε πολύ σοβαρά τις ίσες αποστάσεις ανάμεσα στους "πλανητόμπατσους" και τους "βαλκανοφασίστες" όταν οι πρώτοι κατάστρεφαν τη διπλανή μας χώρα. Η συνέργεια του ιδεολογικού κατεστημένου με τη χρήσιμη αριστερά, όλη αυτή την 25ετία ήταν τόσο σημαντική για να αγνοούμε σήμερα τους Κούρδους, τους Κυπρίους, τους Αφρικανούς ή τους Λατινοαμερικάνους, εκτός κι αν οι ίδιοι μας το επέτρεπαν από τη δράση τους. Και τώρα που φτάσαμε στο σταυροδρόμι ή αλλιώς στο χείλος του γκρεμού ίσως ξεκινάμε να αναρωτιόμαστε. Με τι εφόδια όμως;

Να γιατί ο κόσμος δεν αγνοούσε τους κούρδους επαναστάτες. Να γιατί ο κόσμος σήμερα τους αγνοεί. Δυο απαντήσεις σαν να είναι μια, απέναντι σε δυο ερωτήσεις –πάλι- σαν να είναι μια. ΓΚ

Αφιερωμένο στη μνήμη του κύπριου αγωνιστή για την αυτοδιάθεση του Κουρδιστάν, Θεόφιλου Γεωργιάδη, δολοφονημένου πριν από 20 χρόνια από τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες στη Λευκωσία, διασυρμένου από καλοθελητές των δυο ελληνόφωνων κυβερνήσεων και χρήσιμους αντιεθνικιστές και –προσφάτως - «υιοθετημένου» από τα ναζιστικά καθάρματα. Μόνο –προς τιμήν της- η «εθνικιστική» (για κάποιους) ΕΟ 17 ΝΟΕΜΒΡΗ εκδικήθηκε για τη δολοφονία του.

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License