Το κεφάλι της ύδρας – La testa dell’idra

Το καπιταλιστικό σύστημα έχει μπει σε μιαν σοβαρή κρίση. Δεν πρόκειται για μια κρίση κυκλική μα για μια κρίση τερματική, όχι με την έννοια μιας στιγμιαίας κατάρρευσης αλλά σαν μια διαδικασία που σημαδεύει το τέλος ενός συστήματος μακραίωνoυ.

Posted on 22/01/2016 by kleovis ΔΕΥΤΈΡΑ 18 ΙΑΝΟΥΑΡΊΟΥ 2016

La testa dell’idra

Εργασία γύρω από τις ρίζες του κακού
– του Anselm Jappe –

  1. Το καπιταλιστικό σύστημα έχει μπει σε μιαν σοβαρή κρίση. Δεν πρόκειται για μια κρίση κυκλική μα για μια κρίση τερματική, όχι με την έννοια μιας στιγμιαίας κατάρρευσης αλλά σαν μια διαδικασία που σημαδεύει το τέλος ενός συστήματος μακραίωνο. Δεν πρόκειται να προφητεύσουμε ένα μελλοντικό γεγονός, αλλά να σημειώσουμε μια διαδικασία που ξεκίνησε να γίνεται ορατή στις αρχές των χρόνων 1970 και την οποίας οι ρίζες ανατρέχουν στην ίδια την καταγωγή του καπιταλισμού.
  2. Δεν παρακολουθούμε σε μιαν μετάβαση προς ένα άλλο καθεστώς συσσώρευσης (όπως έγινε με τον φορντισμό) ή με νέες τεχνολογίες (όπως έγινε με το αυτοκίνητο), ακόμη λιγότερο με την μετακίνηση του κέντρου του συστήματος προς άλλες περιοχές του κόσμου, μα στην εξάντληση αυτού που είναι η πηγή η ίδια του καπιταλισμού: της μετατροπής της εργασίας σε αξία.
  3. Οι θεμελιώδεις κατηγορίες του καπιταλισμού, έτσι όπως αναλύθηκαν από τον Karl Marx στην κριτική του της πολιτικής οικονομίας, είναι η αφηρημένη εργασία και η αξία, το εμπόρευμα και το χρήμα, που συνοψίζονται στην έννοια του «φετιχισμού του εμπορεύματος».
  4. Μια κριτική ηθική, βασισμένη στην καταγγελία της «απληστίας» κάποιων ατόμων ή ομάδων, θα έχανε από τα μάτια της αυτό που είναι ουσιασττικής σημασίας.
  5. Δεν πρόκειται να χαρακτηριστούμε μαρξιστές ή μετά-μαρξιστές, ούτε να ερμηνεύσουμε το έργο του Marx ή να το ολοκληρώσουμε διαμέσου άλλων θεωρητικών συνεισφορών. Καλύτερο είναι να αντιληφθούμε την διαφορά μεταξύ ενός Marx «εσωτερικού» και ενός Marx «εξωτερικού», μεταξύ του εννοιολογικού πυρήνα και της ιστορικής ανάπτυξης, μεταξύ ύπαρξης και φαινομένου. ο Marx δεν είναι «ξεπερασμένος», όπως λεν οι αστοί κριτικοί. Αν και περιοριζόμαστε να θεωρούμε την κριτική της πολιτικής οικονομίας και, μέσα σε αυτήν, κυρίως την θεωρία της αξίας και την αφηρημένη εργασία, αυτό αποτελεί την πιο σημαντική συνεισφορά για να μπορούμε να αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο μέσα στον οποίον ζούμε. Μια χρήση χειραφετική της θεωρίας του Marx δεν συνεπάγεται το ξεπέρασμά της, ούτε υπονοεί πως θα την ανακατέψουμε με άλλες θεωρίες, ούτε επίσης πρόκειται για τον εντοπισμό του «αληθινού Marx», ούτε να τον αντιμετωπίσουμε πάντα με τρόπο κυριολεκτικό, κατά γράμμα, αλλά πρόκειται περί του να σκεφτόμαστε τον κόσμο του σήμερα χρησιμοποιώντας τα εργαλεία που έθεσε στην διάθεσή μας. Πρόκειται περί της ανάπτυξης των βασικών του απόψεων, κάποιες φορές ενάντια σε εκείνο που λέγει επί λέξη στα κείμενά του.
  6. Οι θεμελιώδεις κατηγορίες που ο Marx διεργάστηκε δεν είναι ούτε ουδέτερες ούτε υπεριστορικές. Φέρουν μέσα τους καταστροφικές συνέπειες :την κυριαρχία του αφηρημένου επί του συγκεκριμένου (η αντιστροφή του), τον φετιχισμό του εμπορεύματος, την αυτονόμηση των διαδικασιών, την κυριαρχία του ανθρώπου από μέρους των ιδίων του των δημιουργημάτων… ο καπιταλισμός δεν είναι αδιαχώριστος από την μεγάλη βιομηχανία.. Αξία και τεχνολογία βαδίζουν μαζί: είναι δυο μορφές ντετερμινισμού και φετιχισμού.
  7. Αυτές οι κατηγορίες υπόκεινται σε μιαν ιστορική δυναμική που γίνεται όλο πιο καταστροφική, μα που ανοίγει επίσης στην δυνατότητα του ξεπεράσματός της. Πράγματι, η αξία εξαντλείται.   Από το ξεκίνημα  της, έχουν περάσει περισσότερα από διακόσια χρόνια, η καπιταλιστική λογική τείνει να  «κόψει το κλαδί επάνω στο οποίο κάθεται», καθότι ο ανταγωνισμός υποχρεώνει κάθε ιδιαίτερο κεφάλαιο να χρησιμοποιήσει τις τεχνολογίες για να αντικαταστήσει την ζωντανή εργασία. Αυτό οδηγεί σε ένα άμεσο πλεονέκτημα για το ατομικό κεφάλαιο, αλλά ελαττώνει, σε παγκόσμιο επίπεδο, την παραγωγή της αξίας, υπεραξία και κέρδους , δημιουργώντας δυσκολίες αυξανόμενες στην αναπαραγωγή του συστήματος. Τώρα, οι διαφορετικοί μηχανισμοί αντιστάθμισης, όπως ο φορντισμός, έχουν οριστικά εξαλειφθεί. Η  «εξωτερική ανάθεση, τριτογενικοποίηση» δεν θα σώσει τον καπιταλισμό, μιας και πρέπει να λογαριάσουμε την διαφορά μεταξύ παραγωγικής εργασίας και μη παραγωγικής (του κεφαλαίου, φυσικά!).
  8. Στις αρχές των χρόνων 1970, υπήρξε ένα τριπλό – ή τετραπλό – σημείο ρήξης, οικονομική (ορατό στην εγκατάλειψη, από πλευράς δολαρίου, του gold standard: της μετατρεψιμότητάς του σε χρυσό), οικολογική (ορατή στην Έκθεση του  «Club της Roma»), ενεργειακή (ορατή με την πρώτη πετρελαϊκή κρίση), όπου μπορούμε να προσθέσουμε επίσης την αλλαγή νοοτροπίας και των μορφών ζωής της περιόδου μετά το -68, με την  «ρευστή νεωτερικότητα», το «τρίτο πνεύμα του καπιταλισμού». Με αυτό τον τρόπο, η κοινωνία του εμπορεύματος αρχίζει να προχωρά κτυπώντας βίαια  τόσο ενάντια στα εξωτερικά της όρια όσο και ενάντια σε εκείνα τα εσωτερικά.
  9. Σε αυτή την μόνιμη κρίση συσσώρευσης – που σημαίνει μια δυσκολία αυξανόμενη να πραγματοποιηθεί κέρδος – οι χρηματιστικές αγορές (το πλασματικό κεφάλαιο) έγιναν η κυριότερη πηγή κέρδους, κι έχουν επιτρέψει να καλυφθούν τα κέρδη που αναμένονται στο μέλλον. Πρέπει να υπογραμμιστεί πως το παγκόσμιο boom του χρηματιστικού τομέα υπήρξε το αποτέλεσμα, και όχι η αιτία της κρίσης αξιοποίησης του κεφαλαίου.
  10. Τα τρέχοντα κέρδη κάποιων οικονομικών παικτών δεν δείχνουν πως το σύστημα, σαν τέτοιο, χαίρει άκρας υγείας. Η τούρτα όλο και μικραίνει, αν και κάποιοι καταφέρνουν να αρπάξουν ένα κομμάτι μεγαλύτερο.
  11. Ούτε η Κίνα ούτε άλλες  «αναδυόμενες χώρες» θα μπορέσουν να σώσουν τον καπιταλισμό, παρά την άγρια εκμετάλλευση που ζουν σε εκείνες τις χώρες.
  12. Στην ανάλυση του καπιταλισμού, πρέπει να θέσουμε υπό συζήτηση, να αμφισβητήσουμε την κεντρικότητα της έννοιας της «ταξικής πάλης». Ο ρόλος των τάξεων είναι μάλλον μια συνέπεια των θέσεών τους στην συσσώρευση της αξίας δεδομένου πως είναι ανώνυμη διαδικασία; στην καταγωγή της δεν υπάρχουν οι τάξεις. Δεν είναι η κοινωνική αδικία που καθιστά μοναδικό τον καπιταλισμό; αυτή υπήρχε και πριν. Είναι η αφηρημένη εργασία και το χρήμα που εκπροσωπούν αυτό που δημιούργησε μια κοινωνία τελείως καινούργια, μέσα στην οποίαν οι παίκτες, συμπεριλαμβανομένων των «κυρίαρχων», είναι ουσιαστικά οι εκτελεστές μιας λογικής που τους ξεπερνά (πράγμα που με κανέναν τρόπο δεν τους απαλλάσσει από τις ευθύνες τους).
  13. Πέρα όμως από τις προθέσεις του, ο ιστορικός ρόλος του εργατικού κινήματος υπήρξε – μέσα στα γεγονότα – εκείνος προώθησης ενσωμάτωσης του προλεταριάτου. Αυτό κατέστη δυνατό στην διάρκεια της φάσης ανόδου της καπιταλιστικής κοινωνίας; μα, την σήμερον ημέραν, δεν είναι πλέον. Το να τελειώνουμε με τον καπιταλισμό δεν μπορεί να σημαίνει μια δίκαιη διανομή στην βάση κατηγοριών όπως το χρήμα, η αξία και η εργασία; είναι απαραίτητο να εμβαθύνουμε την κριτική της καπιταλιστικής παραγωγής, με σκοπό να εξαλείψουμε τέτοιες κατηγορίες, και όχι να περιοριζόμαστε σε μιαν αλλαγή του καθεστώτος της ιδιοκτησίας τους. Σήμερα, το ζήτημα της αφηρημένης εργασίας έχει πάψει να είναι «αφηρημένο»; έχει γίνει άμεσα ορατό.
  14. Η Σοβιετική Ένωση υπήρξε ουσιαστικά μια μορφή «εκσυγχρονισμού της αναπροσαρμογής-επαναρύθμισης» (χάρη και στο αυταρχικό της καθεστώς): αυτό ισχύει επίσης και για τα επαναστατικά και εθνικά κινήματα της  «περιφέρειας» και των χωρών που έφτασαν στο σημείο να κυβερνήσουν. Η αποτυχία της  από το ξεκίνημα των χρόνων 1980 είναι μια από τις αιτίες των πολλών τρεχουσών συγκρούσεων.
  15. Ο θρίαμβος του καπιταλισμού είναι επίσης και η αποτυχία του, η αδυναμία του. Η αξία δεν μπορεί να δημιουργήσει μια κοινωνία κατοικήσιμη, ούτε καν σαν άδικη κοινωνία; μα καταστρέφει τις ίδιες της τις βάσεις σε όλους τους τομείς.
  16. Aντί να συνεχίσουμε να ψάχνουμε ένα  «επαναστατικό υποκείμενο», θα έπρεπε να ξεπεράσουμε το «αυτόνομο υποκείμενο» (Marx), επάνω στο οποίο βασίζεται η κοινωνία του εμπορεύματος.
  17. Δίπλα στην εκμετάλλευση – που συνεχίζει να υπάρχει σε αναλογίες που δεν μετρώνται – εκείνο που κατέστη το κυριότερο πρόβλημα δημιουργημένο από τον καπιταλισμό, είναι το γεγονός πως θεωρείτε μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας σαν  «περιττό»: μια ανθρωπότητα-σκουπίδι. Πλέον το κεφάλαιο δεν χρειάζεται ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού που καταλήγει να καταβροχθίζει τον εαυτό του. Αυτή η κατάσταση είναι ένα έδαφος που ευνοεί την χειραφέτηση, αλλά και την βαρβαρότητα. Περισσότερο απ’ ότι μια διχοτόμηση βορράς-νότος, αυτό που μπορούμε να παρατηρήσουμε είναι ένα  «παγκόσμιο άπαρχαϊντ», με νησιά για τους πλούσιους που σε κάθε χώρα και σε κάθε πόλη προστατεύονται από υψηλούς τοίχους.
  18. Η ανικανότητα των Κρατών μπροστά στο παγκόσμιο κεφάλαιο δεν είναι ένα ζήτημα καλής ή κακιάς θέλησης, αλλά μάλλον από τον χαρακτήρα του Κράτους και της πολιτικής διαρθρωτικά εξαρτημένο στην σφαίρα της αξίας.
  19. Στο πλαίσιο του καπιταλισμού, η οικολογική κρίση δεν μπορεί να επιλυθεί, ούτε με την «αποανάπτυξη», αλλά ούτε και από έναν υποτιθέμενο «πράσινο καπιταλισμό» ή με μιαν «υποφερτή ανάπτυξη, αειφόρο, βιώσιμη». Mε την συνέχιση της κοινωνίας του εμπορεύματος, η αύξηση της παραγωγικότητας θα δημιουργήσει μιαν μάζα όλο και μεγαλύτερη υλικών αντικειμένων – των οποίων η παραγωγή καταναλώνει τους πραγματικούς πόρους του πλανήτη – που αντιπροσωπεύει μιαν μάζα αξίας που μειώνεται συνέχεια . Καθώς η αξία είναι η έκφραση της αφηρημένης πλευράς της εργασίας, και είναι μόνον η παραγωγή αξίας που είναι σημαντική στην λογική του κεφαλαίου. Ως εκ τούτου, ο καπιταλισμός είναι ουσιαστικά και αναπόφευκτα παραγωγίστικος, προσανατολισμένος στην παραγωγή για την παραγωγή.
  20. Ζούμε επίσης μιαν κρίση ανθρωπολογική, μια κρίση πολιτισμού και μια κρίση της υποκειμενικότητας. Υπάρχει μια απώλεια φαντασιακού, κυρίως εκείνου που γεννιέται στην διάρκεια της. Ο ναρκισσισμός  κατέστη η κυρίαρχη ψυχική μορφή. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο φαινόμενο: το «gameboy» μπορείς να το βρεις τόσο σε μιαν παράγκα στην μέση της ζούγκλας όσο και σε ένα loft της New York. Μπροστά στην οπισθοδρόμηση και στην από-πολιτισμικοποίηση, de-civilizzazione, που το κεφάλαιο προωθεί, πρέπει να από-αποικίσουμε τα φαντασιακά μας και να επανεφεύρουμε την ευτυχία.
  21. Η καπιταλιστική κοινωνία, βασισμένη στην εργασία και στην αξία, είναι επίσης μια πατριαρχική κοινωνία – και το είναι μες την ουσία της, όχι στην τύχη. Ιστορικά, η παραγωγή αξίας υπήρξε και είναι μια ανδρική πρόσληψη. Εκ των πραγμάτων, όχι όλες οι παραγωγικές δραστηριότητες δημιουργούν αξία, η οποία εκδηλώνεται στις εμπορικές ανταλλαγές. Γενικά, οι λεγόμενες δραστηριότητες  «riproduttive», »αναπαραγωγικές», οι οποίες εκτελούνται κυρίως στην οικιακή σφαίρα, αφορούν συγκεκριμένα τις γυναίκες. Αυτές οι δραστηριότητες είναι απαραίτητες για να μπορέσει να πραγματοποιηθεί η παραγωγή της αξίας, όμως, αυτές καθεαυτές, δεν δημιουργούν αξία. Eίναι αναγκαίες, μα την ίδια στιγμή είναι βοηθητικές, στην κοινωνία της αξίας. Αυτή η κοινωνία περιλαμβάνει τόσο την σφαίρα της αξίας όσο και εκείνη της μη-αξίας,   δηλαδή το σύνολο αυτών των δυο σφαιρών. Πάντως, η σφαίρα της μη-αξίας δεν μπορεί να θεωρηθεί σαν «ελεύθερη» ή «μη-αλλοτριωμένη» – αντίθετα, το αντίθετο. Η συμμετοχή σε μιαν τέτοια σφαίρα υποδηλώνει  πως έχουμε ένα καθεστώς «μη-υποκειμένου» – για πολύ καιρό  και σε νομικό επίπεδο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός πως, όσο κι αν είναι απαραίτητες, αυτές οι δραστηριότητες δεν θεωρούνται σαν «εργασία» και δεν εμφανίζονται στην αγορά.
  22. Δεν ήταν ο καπιταλισμός που εφηύρε τον διαχωρισμό μεταξύ ιδιωτικής σφαίρας, οικιακής, και της δημόσιας σφαίρας της εργασίας, όμως την όξυνε σε τεράστιο βαθμό.  Παρά τις αξιώσεις περί καθολικότητας, που εξέφρασε ο διαφωτισμός, ο καπιταλισμός γεννιέται σαν η κυριαρχία που ασκείται από αρσενικούς λευκούς δυτικούς και δεν έπαψε ποτέ να βασίζεται επάνω σε μια λογική αποκλεισμού: τον διαχωρισμό μεταξύ – από την μια – της παραγωγής της αξίας, της εργασίας που την δημιουργεί και τις ανθρώπινες ποιότητες που συνεισφέρουν (κυρίως την εσωτερικευμένη πειθαρχία και το πνεύμα ατομικού συναγωνισμού) και – από την άλλη – όλο εκείνο που δεν αποτελεί μέρος αυτών. Στην διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, ένα μέρος των αποκλεισμένων, ειδικότερα οι γυναίκες, μερικώς  «ενσωματώθηκε» στην λογική του εμπορεύματος και μπόρεσε να έχει πρόσβαση στο status του «υποκειμένου» – μα μόνο στο μέτρο κατά το οποίο δείχνουν να έχουν αποκτήσει και εσωτερικεύσει τις «ποιότητες » των λευκών δυτικών ανδρών. Συνήθως, η τιμή αυτής της ενσωμάτωσης είναι μια διπλή αλλοτρίωση (οικογένεια και εργασία για τις γυναίκες). Την ίδια στιγμή, μέσα στο πλαίσιο της κρίσης, γεννιούνται νέες μορφές αποκλεισμού. Πάντως, το ζήτημα δεν είναι να ζητήσουμε την «ένταξη» των αποκλεισμένων στην σφαίρα της εργασίας, του χρήματος και του υποκειμένου, αλλά να τελειώνουμε με μιαν κοινωνία στην οποίαν μόνο η συμμετοχή στην αγορά δίδει το δικαίωμα να είναι κάποιος ή κάποια «υποκείμενο». Η πατριαρχία δεν είναι μια αναχρονιστική επιβίωση σε έναν καπιταλιστικό κόσμο που υποθετικά τείνει στην ισότητα μπροστά στο χρήμα. Και ακόμη λιγότερο το είναι ο ρατσισμός.  Aντίθετα, σε καιρούς κρίσης, η πατριαρχία «έγινε ακόμη πιο άγρια» (Scholz) και ο ρατσισμός έγινε μεταμοντέρνος.
  23. Αυτή την στιγμή, ο λαϊκισμός αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο κίνδυνο, κυρίως στην Ευρώπη. Aσκεί κριτική στην οικονομική σφαίρα, αλλά όχι μόνο σε αυτήν. Ενώνει στοιχεία της αριστερής σκέψης και της δεξιάς σκέψης σε ένα μείγμα που κάποιες φορές μοιάζει με τον φασιστικό «αντικαπιταλισμό». Για εμάς, κυρίως το θέμα είναι να τα σπάσουμε με τον καπιταλισμό σαν τέτοιο, όχι μόνο με την νεοφιλελεύθερη μορφή του. Μια επιστροφή στον νεοκεϋνσιανισμό και στο Κράτος πρόνοιας δεν είναι ούτε επιθυμητή ούτε δυνατή. Αξίζει τον κόπο να αγωνίζεσαι για να «ενσωματωθείς» στην κυρίαρχη κοινωνία (να αποκτάς ή να υπερασπίζεσαι δικαιώματα, καλυτερεύεις την υλική σου κατάσταση, κλπ.) – ή αυτό είναι απλούστατα αδύνατο?
  24. Έχουμε ήδη δει στην Λατινική Αμερική τα όρια των «επαναστάσεων» διαμέσου του Κράτους (Venezuela, κλπ.), που εξαρτώνται από την τιμή των πρώτων υλών. Πρέπει να εμποδιστεί ο παραπλανητικός ενθουσιασμός εκείνων που εντάσσονται σε όλες τις τρέχουσες μορφές εξεγέρσεων και που καταλήγουν πως υπάρχει ήδη μια επανάσταση εν εξελίξει. Μάλλον, πολλές από αυτές τις μορφές μπορούν να ανακτηθούν με σκοπό την υπεράσπιση της καθεστηκυίας τάξης, ενώ άλλες το πολύ μπορούν να οδηγήσουν σε βαρβαρότητες. Ο καπιταλισμός πραγματοποιεί την ίδια την καταστροφή του  – εκείνη του χρήματος, της εργασίας, κλπ. – αλλά εξαρτάται πλήρως από εμάς και εκείνο που θα έρθει στην συνέχεια να μην είναι ακόμη χειρότερο.
  25. Ο ρόλος που μπορούν να έχουν τα κοινωνικά κινήματα που βρίσκονται ριζωμένα στις αυτόχθονες και παραδοσιακές κοινότητες έχει να κάνει με τις δυναμικές και τα όρια των μη-καπιταλιστικών κοινωνιών γενικότερα. Ο καπιταλισμός αποτελεί μιαν ιστορική εξαίρεση? Είναι δυνατόν να ανοίξουμε ξανά το νήμα, να  ξετυλίξουμε το νήμα της ανθρώπινης εξέλιξης, που διακόπηκε ύστερα από την εμφάνιση του? Είναι προφανές πως πρέπει να απορριφθεί οποιαδήποτε ιδέα προόδου των παραγωγικών δυνάμεων σαν προϋπόθεση ηθικής προόδου, με τον ίδιο τρόπο με τον οποίον απορρίπτεται οποιαδήποτε ιδέα εκπολιτιστικής αποστολής του κεφαλαίου, ή μιας απαραίτητης ανάπτυξης της βιομηχανοποίησης.  Την ίδια όμως στιγμή πρέπει να αρνηθούμε την ιδανικοποίηση των παραδοσιακών κοινωνιών. Μέχρι τώρα,η ανθρώπινη ιστορία υπήρξε μια ιστορία σχέσεων φετιχοποιημένων. Αυτή η δήλωση υπογραμμίζει δυο (αυτό)ψευδαισθήσεις: εκείνης της νεωτερικότητας που πιστεύει τον εαυτό της πεφωτισμένο, ενώ διαμορφώνεται ξεκινώντας από τον φετιχισμό του εμπορεύματος; και εκείνη των παραδοσιακών φετιχιστικών κοινωνιών που κάποιοι θα ήθελαν να θεωρούν σαν την «αυθεντική ανθρωπότητα». Μεταξύ των πτυχών των πιο αντάξιων προσοχής των κοινωνιών που αποκαλούνται «παραδοσιακές», βρίσκουμε πρακτικές όπως εκείνην της συλλογικής χρήσης της γης, όπως εκείνη του περιορισμού στην αναζήτηση της ισχύος, εξουσίας και του πλούτου. Δεν είναι απαραίτητο να έχουμε μια «αισιόδοξη»άποψη,  «αλά Rousseau», του ανθρωπίνου όντος: φθάνει να πούμε πως οι διάφορες ανθρώπινες κοινωνίες έχουν αναπτύξει απαντήσεις πολύ διαφορετικές ενάντια στους καταστροφικούς παλμούς, τα καταστροφικά ένστικτα, και σε αυτό η κοινωνία η καπιταλιστική υπήρξε η χειρότερη όλων.
  26. Είναι απαραίτητο να ξεπεράσουμε την διχογνωμία μεταξύ μεταρρύθμισης και επανάστασης, μα στο όνομα του ριζοσπαστισμού, από την στιγμή που ο ρεφορμισμός δεν είναι με κανέναν τρόπο «ρεαλιστικός». Πολλές φορές, δίνουμε υπερβολική προσοχή στην μορφή της απείθειας, της ανυποταξίας (βία/μη-βια, κλπ.), αντί να επικεντρωθούμε στο περιεχόμενο.
  27. H κατάργηση του χρήματος και της αξίας, του εμπορεύματος και της εργασίας, του Κράτους και της αγοράς είναι τρέχουσα, δυνητική – όχι σαν πρόγραμμα «μαξιμαλιστικό» και δεν είναι καν σαν ουτοπία, μα σαν η μοναδική δυνατή μορφή «ρεαλισμού». Kαι δεν είναι πως θέλουμε μονάχα να απελευθερωθούμε από την «καπιταλιστική τάξη», αλλά από τις καπιταλιστικές κοινωνικές σχέσεις – σχέσεις που περιλαμβάνουν όλο τον κόσμο, έστω και με διαφορετικούς ρόλους. Ως εκ τούτου, είναι δύσκολο να περιγραφεί ξεκάθαρα το σύνορο μεταξύ «αυτών και ημών» ή, ακόμη και, να πούμε πως «είμαστε το 99%», όπως έγινε στην διάρκεια του κινήματος Occupy Wall Street. Αντιθέτως, είναι δυνατό αυτό το πρόβλημα να αντιμετωπιστεί με τρόπο πολύ διαφορετικό σύμφωνα με τις περιοχές του κόσμου.
  28. Δεν πρόκειται επ’ ουδενί για την προώθηση μιας μορφής αυτοδιαχείρισης της καπιταλιστικής αλλοτρίωσης. Η κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής δεν θα αποτελούσε μιαν επαρκή αλλαγή. H υπαγωγή του περιεχομένου της κοινωνικής ζωής στην μορφή αξία και η συσσώρευση του θα μπορούσε, να αναπαραχθεί και δίχως μια «κυρίαρχη»τάξη, ή να συμβεί με τρόπο  «δημοκρατικό», χωρίς αυτό να σημαίνει λιγότερο καταστροφικό αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, ένα εργοστάσιο αυτοδιαχειριζόμενο από τους εργάτες του – παλιό όνειρο της αριστεράς – που έχει όμως ανάγκη να έχει επιτυχία σε μιαν αγορά ανταγωνιστική σίγουρα θα πάρει τις ίδιες αποφάσεις με μια φάμπρικα που διευθύνεται από το ιδιωτικό κεφάλαιο. Το φταίξιμο δεν είναι ούτε ενός τεχνικού μηχανισμού σαν τέτοιου, ούτε μια αδιαχώριστης πολυπλοκότητας της νεωτερικότητας, μα εκείνου του  «αυτόνομου υποκειμένου» που είναι η αξία.
  29. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να εννοούμε την «εξάλειψη της εργασίας». Το να σκεφτόμαστε την κατάργησή της διαμέσου των τεχνολογιών εμπλέκει τον κίνδυνο ενδυνάμωσης της κυρίαρχης τεχνολογίας. Περισσότερο απ’ την απλή μείωση του χρόνου εργασίας ή του  «επαίνου της τεμπελιάς», θα πρέπει να μιλήσουμε για την διάκριση μεταξύ αυτού που θέλουμε να ονομάζουμε «εργασία» και τις άλλες δραστηριότητες. Σε αυτό επάνω, οι μη-καπιταλιστικές κουλτούρες έχουν κάτι να διδάξουν σε όποιον είναι τελείως απορροφημένος στον κόσμο του εμπορεύματος.
  30. Δεν υπάρχει κανένα μοντέλο του παρελθόντος που μπορούμε να αναπαράξουμε ως έχει, καμία προγονική σοφία που από μόνη της να μπορεί να μας μεταφέρει στην απελευθέρωση, κανείς αυθορμητισμός του λαού που να μπορεί να μας εξασφαλίσει την σωτηρία. Ωστόσο, το απλό γεγονός σύμφωνα με το οποίο η ανθρωπότητα για μιαν περίοδο πολύ μεγάλου διαστήματος  – και ένα μεγάλο μέρος αυτής της ανθρωπότητας μέχρις και πολύ πρόσφατα – έζησε δίχως τις καπιταλιστικές κατηγορίες δείχνει αν μη τι άλλο πως δεν είναι κάτιa»φυσικό», και πως είναι δυνατό να ζούμε δίχως αυτές.
  31. H ύδρα, έχει μιαν κεφαλή-μητέρα? Ναι, εάν μιλάμε για μιαν ολότητα.  Mα είναι μια αρνητική ολότητα, δοσμένη από την φετιχιστική και καταστροφική λογική του κεφαλαίου. Αυτή είναι στην οποίαν πρέπει να επιτεθούμε.

– Anselm Jappe – 8 ιανουαρίου 2016 –

πηγή: Kaosenlared

addì 16:58:00

The Mission | Soundtrack Suite (Ennio Morricone)

 

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License