»L’ anima e il muro»- “Η ψυχή και ο τοίχος”, ποιήματα του Sante Notarnicola

η ζωή ενός επαναστάτη μέσα από το στόμα του

Posted on 08/01/2016 by kleovis

Το Σάββατο 4 oκτωβρίου στο circolo agorà παρουσιάστηκε η ανθολογία ποιημάτων του Sante Notarnicola “L’anima e il muro”,  που εκδόθηκε από τον οίκο Odadrek. Για να ζήσουμε ξανά και να θυμηθούμε το γεγονός παρουσιάζουμε όλα τα στοιχεία audio της βραδιάς μαζί με μιαν αντιγραφή των ποιημάτων που για εμάς επέλεξε και ερμήνευσε η Maria Iglio.

ο Sante Notarnicola προσδιορίζεται «ένα παλικάρι μικρής κουλτούρας, πολύς καλής θέλησης […] και τέρμα»[1]. Δεν σκέφτονταν βέβαια με τον ίδιο τρόπο οι εφημερίδες της εποχής. Αυτό που κάνει εντύπωση είναι πως  “l’uomo ο άνθρωπος” Notarnicola παραμένει με το δίκιο του άναυδος μπροστά στην ηλιθιότητα και στην ακούραστη και άφθονη αναζήτηση επιθέτων που χρησιμοποιήθηκαν για να τον περιγράψουν. Χρησιμοποιούνται λέξεις όπως ταραχοποιός, ανατρεπτικός, ταραξίας, nappista, brigatista, τρομοκράτης, ληστής, τέρας, μη ανακτήσιμος.

————————-Mα δεν είναι έτσι «…»

Όλοι αυτοί οι χαρακτηρισμοί σίγουρα δεν ήταν αρκετοί. Ο νόμος του σύγχρονου κόσμου μοιάζει όντως να απαιτεί πως πρέπει να αγγίξουμε το παράλογο, να φτάσουμε στο σημείο να φθείρουμε τους ανθρώπους, να τους ξεζουμίσουμε μέχρι το πικρό σημείο του χαμόγελου αποδοχής, χρησιμοποιώντας γι αυτό τον σκοπό πολλαπλές γλωσσικές φλύκταινες που για “τον άνθρωπο” δεν έχουν καμιάν σημασία:

————————-Cominciò tutto diciotto anni fa. Όλα ξεκίνησαν πριν δεκαοκτώ χρόνια

————————-Era il settembre Ήταν σεπτέμβρης

————————-del millenovecentosessantasette. του χίλια εννιακόσια εξήντα επτά

————————-Mostro, scrissero i giornali, Τέρας, γράψαν οι εφημερίδες

————————-e la sentenza: bandito. Και η ετυμηγορία: ληστής.

————————-Poi l’ergastolo e la cartella Mετά ισόβια και ο φάκελος

————————-biografica su cui i carcerieri ο βιογραφικός πάνω στον οποίον οι δεσμοφύλακες

————————-tutt’oggi scrivono: sobillatore μέχρι σήμερα έχουν γραμμένο

————————————————–sovversivo ανατρεπτικός

————————————————–rivoltoso ταραξίας

————————————————–nappista στέλεχος των Nap

————————————————–brigatista ταξιαρχίτης

————————————————–terrorista τρομοκράτης

————————————————–irrecuperabile χαμένο κορμί

————————-Mi pareva di aver percorso μου φαίνονταν πως είχα διασχίσει

————————-tutto l’arco della trasgressione. όλη την αψίδα της παράβασης

————————-Non è così. Di recente Δεν είναι έτσι. Πρόσφατα επινόησαν μιαν άλλην κατηγορία:

————————-hanno coniato un’altra categoria:

————————————————–irriducibile, αμετανόητος,

————————-e il carceriere ha dato una triplice κι ο ανθρωποφύλακας έδωσε μια τριπλή

————————-mandata al blindato della mia cella. σταλμένη στην θωρακισμένη πόρτα του κελιού μου.

————————————————–

————————-Palmi μάρτιος 1985

Μετά την εισήγηση της βραδιάς  all’introduzione alla serata από την Maria Pia De Salvo της βιβλιοθήκης Biblioteca Andrea Fisoni, μιας ανάλυσης της ποίησης του Νοταρνικόλα un’analisi della poetica di Notarnicola με την επιμέλεια του Alessandro Scarpellini, και την πολύτιμη παρέμβαση του δικηγόρου Μπουράνι Βάϊνερ prezioso intervento dell’avvocato Vainer Burani που μίλησε διευκρίνισε όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζουμεγια το καθεστώς των ειδικών φυλακών ασφαλείας και την νομική ανακολουθία των νομοθεσιών που έχουν σχέση με το αδίκημα της τρομοκρατίας, ο Sante Notarnicola άνοιξε την παρέμβασή του με ένα ποίημα στην μνήμη της δικηγόρου του Bianca Guidetti Serra, παρουσιάζοντάς την με αυτά τα λόγια:

δεν διαβάζω ποτέ, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων, ούτε τα δικά μου ποιήματα ούτε εκείνα άλλων. Όμως σήμερα, εδώ θα κάνω μιαν εξαίρεση. Η δικηγόρος μου πέθανε. Πέθανε μια κυρία που ονομάζονταν Bianca Guidetti Serra. Σήμερα μέτρησα εδώ τουλάχιστον τέσσερις δικηγόρους. Στο Torino η Bianca Guidetti Serra θεωρείται ένα μνημείο. Ένας άνθρωπος που είχε πάρει μέρος στην αντίσταση, μια από τις λίγες γυναίκες που την έκανε μαχόμενη. Μετά την αντίσταση σπούδασε και έγινε δικηγόρος. Ήταν μια ιδιαίτερη δικηγόρος. Άφησε ίχνη και διάφορα βιβλία που σας συνιστώ ένθερμα να τα διαβάσετε. Στο επάγγελμα της είχα την τύχη να την συναντήσω σε μια από τις πιο προβληματικές και πιο σκληρές στιγμές της ύπαρξής μου. Ήταν σε μιαν corte d’Assise στο Milano, σε ένα κακουργιοδικείο,  όπου αρπάξαμε μια γροθιά ισόβια στο κεφάλι. Από τότε υπήρξε πάντα ένα σημείο αναφοράς. Απ’ την δουλειά της ήθελα πάντα να θυμάμαι κάποια πράγματα. Στα χρόνια εξήντα στην Ιταλία υπήρξε ένα σκάνδαλο των κυανών. Αυτά ήταν ομάδες ινστιτούτων όπου τα εγκαταλειμμένα μωρά – όπως ήμουν εγώ από μικρός  –έκαναν μια ζωή ανυπόφορη, τους κακοποιούσαν κλπ. κλπ.  Ονομάζονταν “ίδρυμα βρεφικής εγκατάλειψης”. Υπήρξε ένα τεράστιο σκάνδαλο κι αυτή έπαιξε έναν ρόλο πολύ σημαντικό σε εκείνη την περίπτωση. Το ζήτημα είχε δυνατές πολιτικές συνεκδοχές, μιας και όποιος γνωρίζει την υπόθεση ξέρει πως ένα τέτοιο ίδρυμα είχε πολιτικές διασυνδέσεις με την democrazia cristiana. 

Ίσως το πιο σημαντικό στην καριέρα της να υπήρξε αντιθέτως ο αγώνα ςπου έδωσε ενάντια στην FIAT. Αυτή και κάποιος  Guariniello, που στην συνέχεια έγινε εισαγγελέας. Ήταν νεότατοι τότε. Τακτοποιώντας κούτες με αρχεία της FIAT βρέθηκαν καρτέλες. Κάποιοι σύντροφοι που ήσαν παρόντες κατάλαβαν αμέσως περί τίνος επρόκειτο. Ήταν η FIAT που προσελάμβανε πρώην καραμπινιέρους για να φακελώνει το προσωπικό. η FIAT προσπάθησε με όλους τους τρόπους να θάψει το θέμα, αυτό το σκάνδαλο, τόσο ώστε χρειάστηκε να χρησιμοποιήσει όλη την ισχύ της ώστε να καταφέρει η δίκη να μεταφερθεί από το Torino στην  Napoli. Οι δυο δικηγόροι μετέφεραν στην Napoli όλα τα στοιχεία και στην διάρκεια του ταξιδιού υπήρξαν προσπάθειες να τους βγάλουν εκτός δρόμου. Ήταν πολύ βαριά η κατάσταση, η ατμόσφαιρα. Εκείνους τους καιρούς δεν υπήρχε ακόμη το κίνημα, όμως ο κόσμος, και κυρίως το κομουνιστικό κόμμα, ύψωσαν την φωνή. Έγινε η δίκη και για πρώτη φορά στην ιστορία η FIAT καταδικάστηκε [2].

————————-

————————-Alla maniera ebraica Με τον εβραϊκό τρόπο

————————-qui sulla tua tomba εδώ στον τάφο σου

————————-vengo a posare έρχομαι να ακουμπήσω

————————-la pietra del cordoglio την πέτρα με τα συλλυπητήρια

————————-e a raccontarti και να σου διηγηθώ

————————-cose raccattate σκόρπια πράγματα

————————-sul selciato assolato στο ηλιόλουστο πλακόστρωτο επάνω

—–

————————-sepolcro privilegiato il tuo προνομιούχο μνήμα το δικό σου

————————-– si dice in giro – έτσι λεν οι γύρω

————————-proprio di fronte al mare ακριβώς μπροστά στην θάλασσα

————————-oggi infuriato e ξαναμμένη σήμερα και

————————-dall’altro lato i tuoi απ’ την άλλη τα

————————-amati monti e αγαπημένα σου βουνά και

————————-poi ancora fiorellini che πολλά ακόμη λουλουδάκια που

————————-coprono il prato intorno γιομίζουν γύρω το λιβάδι

—–

————————-spero tu possa sentire ελπίζω να μπορέσεις να νιώσεις

————————-per un momento solo έστω και για μόνο μιαν στιγμή

————————-questi profumi che stordiscono αυτά τα αρώματα που ζαλίζουν

————————-e udire se puoi και ν’ ακούσεις εάν μπορείς

————————-i rumori del vento e del mare τις μουσικές του ανέμου και της θάλασσας

————————-che cullano il tuo sonno που νανουρίζουν τον ύπνο σου

—–

————————-tutte le lapidi qui όλες οι ταφόπλακες εδώ

————————-sono ruvide – lo sai. είναι ακατέργαστες – το ξέρεις.

————————-consunte dal tempo φθαρμένες απ’ τον χρόνο

————————-dal vento incessante από τον αδιάλειπτο άνεμο

————————-nei mesi freddi τους κρύους μήνες

—–

————————-in questo pezzo di terra σε αυτό το κομμάτι γης

————————-volutamente disadorna σκόπιμα απέριτης

————————-affido la mia memoria εμπιστεύομαι την μνήμη

————————-a questa piccola pietra. σε αυτή την μικρή πέτρα.

————————-

—–

Στην συνέχεια σας μεταφέρουμε όλα τα links που σχετίζονται με τα ντοκουμέντα  audio αυτών που παρενέβησαν στην:

Μια συλλογή με ποιήματα του Sante Notarnicola διαβάστηκε στην διάρκεια της βραδιάς από την Maria Iglio.

To ηχητικό αρχείο βρίσκεται εδώ στην συνέχεια, μαζί με όλα τα κείμενα της συλλογής:

  • Selezione di Poesie, Maria Iglio. την διαλογή ποιημάτων έκανε η Maria Iglio

Ο φύλακας των αυτοκινήτων

Ήρθα από τον Νότο με την βαλίτσα μου

(από χαρτόνι)
————
Το αφεντικό
πέταξε στον αέρα πενήντα λιρέτες
στον φύλακα των αυτοκινήτων:
“κράτα αγόρι, διασκέδασε!”
Οι πενήντα λίρες κύλισαν
στην άσφαλτο σταματώντας
κοντά στο φρεάτιο.
Ευχαριστημένο το αφεντικό
μπήκε στο ξενοδοχείο
με την πουτάνα του.
Κοίταξα το νόμισμα
έτεινα το πόδι
σπρώχνοντάς το στην τρύπα.
Έβρεχε. Μακρύς,
μακρύς ο δρόμος
για το προάστιο. Εκείνο
το βράδυ δεν πήρα το τραμ,
μου έλειπαν πενήντα λίρες.
————
Ήρθα απ’ τον Νότο με την βαλίτσα μου
(από χαρτόνι)
————
φυλακή S.Vittore 25 μαρτίου 1970
——————

——————

Ο γραικός

Όταν στον κάμπο

φύσηξε ο γραικός

αγκιστρώσαμε την ψυχή στον πόνο

——————

φυλακή Volterra 22 oκτωβρίου 1970

——————

——————

Η κομούνα εκατό χρόνια αργότερα 

H επιτακτική των αστών: “Να είσαι in!”.

Η προσωπικότητα που αποκτήθηκε με τα καλλυντικά.
Η κουλτούρα εξομοιώνεται με την τηλεόραση
Η ασφάλεια που χαρίζεται από το τελευταίο μοντέλο Porsche.

——————

Η προστασία που υποστηρίζεται από υποπρολετάρια γκλομπ.
H αστική επιταγή: “Να είσαι!”.

——————

Είρων σαν ένας άπιστος γάτος

κοιτάζω τα άστρα
σαρώνω την ιστορία
αναμένοντας από τα συνεργεία FIAT
το τελευταίο μοντέλο για εμένα:
μοντέλο διαμετρήματος εννέα-μακρύ.

——————

Volterra 20 απριλίου 1971

——————

*Γδύθηκα,

αναμονή, φόβος, πόνος.
Η αναμονή έγινε κρύσταλλο

——————

και σε αυτή την στέγη
κάρφωσα τον φόβο.

——————

Volterra 30 Aπριλίου 1971

——————

——————

Ο χρόνος

Τράβηξα το χέρι

πριν ο γλάρος
κράξει ακόμη

——————

Και ο χρόνος
συνεχίζει την εναλλαγή
μηνών, ετών
– ούτε τον αύγουστο σταμάτησε –

——————

Mα εχθές
απ’ το παράθυρο
πέταξα την ποινή μου

——————

Στο ψηλό φεγγάρι
έφτασα
σε εσένα
με μια γροθιά από λέξεις

——————

S. Vittore 13 Aυγούστου1971

——————

——————

Η φυλακή

Έβαλα στο ράφι του μυαλού

βλέμματα λουλούδια και μια σκελίδα ουρανού.
H πεδιάδα κοιμίζει την ψυχή,
μα η φυλακή παραμένει σταματημένη επάνω στον λόφο.

——————

Μετά προσπάθησα να πετάξω την ψυχή
πέρα από τον τοίχο. Ευσυνείδητος
ο φύλακας μου την πέταξε στην μούρη.

——————

S.Vittore 21 oκτωβρίου 1971

——————

——————

Βραδινό

Μες την τσέπη μου

η μέρα της ποινής μου
νύχτα,
σκύβω το κεφάλι
κάτω απ’ την αγριάδα του φεγγαριού σου.

——————

Procida 24 ιουλίου 1972

——————

——————

Φυλακή

Εκεί, που ήταν πιο υγρά

έκαναν έναν μεγάλο λάκκο
και μες τον βράχο έσκαψαν
τρύπες και τις έκλεισαν

——————

σήκωσαν μετά παρατηρητήρια και πύργους
κι έβαλαν στρατιώτες, για να φυλούν

——————

μας ανάγκασαν να φορέσουμε την ζακέτα
και μας ονόμασαν: εγκληματίες

—————

στο τέλος θέλησαν να φυλακίσουν τον ουρανό

——————


δεν τα κατάφεραν εξ ολοκλήρου

——————

πολύ ψηλά
κοιτάζαμε τους γλάρους να πετούν

——————

Favignana 1 ιουνίου 1973

——————

—————

Μην ξεχνάς

Όταν
χέρι με χέρι
θα διασχίσεις
τον Γαλαξία
τριαντάφυλλο μου,
μην ξεχνάς
πόσο πληγωμένη,
αφήνοντας με, μου έλεγες:
γεια σου, το συντομότερο…

——————

Και τα κάγκελα
της φυλακής
μας απομάκρυναν
έναν προς έναν…

——————

Favignana 5 δεκεμβρίου 1973

——————

——————

Αυτοπροσωπογραφία

Ένα ποτάμι
μακρύ σαν τον χρόνο
έσκαψε το πρόσωπο μου

——————

άσπροι λεκέδες
στα μαλλιά και τα γένια
χίλια χρώματα έχει

——————

μετά
τη νύχτα
απόσταξα
την ποινή
και
καθάρισαν
τα μάτια
το χαμόγελο

——————

Favignana 20 φεβρουαρίου 1974

——————

——————

Ανάσα

Το ρήγμα αγγίζει
πλέον τη βάση
του τοίχου περίφραξης.

——————

Δίχως ήλιο,
εγκλωβισμένος, καρφωμένος
σαν τον χριστό
εν ριπή οφθαλμού.

——————

Μετά, σκληρυμένος,
παρατηρώ τα γλαρόνια

και τέλος εποχών

—————

αν και,
για μια στιγμή, γυναίκα,
είναι η ανάσα σου
που μαλακώνει
την ποινή, αναστατώνοντας με

——————

μέχρι τον σεπτέμβρη
όταν, ανάμεσα στους τόφφους,
τριγυρνά ανέμελος ο Ζέφυρος
να μου στηρίζει την ψυχή
που,
σμιλεμένη από την θάλασσα
χτυπά, ανελέητα χτυπά.

——————

Favignana 1 Σεπτεμβρίου 1976

——————

——————

Anna Maria Ludman “Cecilia”

Ειδική σε περιπάτους
ουράνιους
πριν ακόμη χλωμιάσει
σταμάτησε το μάτι της
επάνω στο μεγαλύτερο άστρο.

——————

Κι εν τω μεταξύ εξασθενούσε
το φως στη νέα ημέρα…

—————

Palmi 15 oκτωβρίου 1981

——————

——————

Τα νούμερα
η διακοσιοστήσαρακοστήπέμπτη
επιστολή του χίλιαεννιακόσιαογδόντατρία.

——————

Είναι ο λογαριασμός μου για τον χρόνο που περνά.

——————

Εσύ, μέσα στο χίλιαεννιακόσιαογδόντατρία,
ήρθες στην φυλακή εικοσιτέσσερις φορές
(δεν σου επέτρεψαν περισσότερο…)
και,
για εικοσιτέσσερις φορές,
διέσχισες δυο χιλιάδες χιλιόμετρα.

——————

Δυο χιλιάδες επί εικοσιτέσσερα
κάνουν: σαράντα οκτώ χιλιάδες χιλιόμετρα.
Μην ξεχνά. Δεν ξεχνώ.
Ούτε μια φορά δεν σου επέτρεψαν
να μου φέρεις φαγητό, ένα βιβλίο ή ένα λουλούδι.

——————

Σαράντα οκτώ χιλιάδες χιλιόμετρα βασανισμένα

——————

(μη ξεχνάς, δεν ξεχνώ)
και ύστερα μια γυάλινη πλάκα

——————

και αναλαμπές αγριότητας, να μας χωρίζουν.

——————

Mα όλα αυτά δεν εμπόδισαν
να μεγαλώσει ακόμη η αγάπη
που μου φέρνεις, που σου φέρνω, συντρόφισσα.

——————

Palmi 30 Δεκεμβρίου 1983

——————

—————

Ο λογαριασμός

Όλα άρχισαν πριν δεκαοκτώ χρόνια.
Ήταν σεπτέμβρης
του χίλια εννιακόσια εξήντα επτά.

——————

Τέρας, έγραψαν οι εφημερίδες,
και η ετυμηγορία: λήσταρχος.

——————

Μετά η ισόβια κάθειρξη και ο φάκελλος
βιογραφικός όπου οι δεσμοφύλακες
μέχρι σήμερα έχουν γράψει: ταραχοποιός
ανατρεπτικό στοιχείο
ταραξίας
αντάρτης των Nap
ταξιαρχίτης
τρομοκράτης
χαμένο κορμί

——————

Μου φαίνονταν πως είχα διασχίσει
όλη την παραβατική αψίδα.
Δεν είναι έτσι. Πρόσφατα επινόησαν
μιαν άλλη κατηγορία:
αμετανόητος,
και ο δεσμοφύλακας έδωσε μιαν τριπλή
που την έστειλε στην θωρακισμένη πόρτα του κελιού μου.

——————

Palmi μάρτης 1985

—————

——————

Prospero. “Gallo”.

Εδώ και λίγο καιρό
ζω επάνω στον λόφο
και πάντα στην ώρα του
γύρω στις πέντε
είναι ένας κόκορας που ξυπνά
όλη την κοιλάδα.

——————

Και επιστρέφει ζωντανή
η ανάμνηση
εκείνου του συντρόφου
ο οποίος μέσα στις φυλακές
ξεσκόνιζε  Marx και Lenin
όλες τις ώρες
και ο οποίος,
πεισματικά πολύ
στενοχωρώντας με
υποστήριζε την Roma!

——————

Giugnola 15 ιουνίου 2013

 

 

——————

 

Σημειώσεις:

[1] S. Notarnicola, L’evasione impossibile, Roma, Odraek, 1997, p. 35.

[2] Τον αύγουστο του 1971 ο ανακριτής Raffaele Guariniello ανακάλυψε τριακόσιες πενήντα χιλιάδες dossier και φακέλους παράνομους άλλων τόσων εργαζομένων, συνδικαλιστών, δημοσιογράφων, καθηγητών, απλών κατοίκων και, σε ένα χρηματοκιβώτιο, ένα μεγάλο αριθμό περιπτώσεων δωροδοκίας που η επιχείρηση είχε ετοιμάσει ήδη για εκείνους τους αστυνομικούς και τους καραμπινιέρους με τους οποίους είχε συνεργαστεί για να παρέχουν στην εταιρεία τις εμπιστευτικές πληροφορίες. Η διερεύνηση μεταφέρθηκε στη Napoli λόγω “εύλογης υπόνοιας” για λόγους δημόσιας τάξης και, πέντε χρόνια αργότερα, η απόφαση σε πρώτο βαθμό έφερε σε κάποια μικρή καταδίκη, που διαγράφηκε με την αθωωτική απόφαση σε δεύτερο βαθμό. (Πηγή: www.altrodiritto.unifi.it με ημερομηνία  09-10-2014)

 

 

     

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License