Για να τελειώνουμε με την φυλακή. Per farla finita con il carcere

μέχρι το γκρέμισμα και της τελευταίας φυλακής

Posted on 24/10/2015 by kleovis Δημοσιεύτηκε στις il 23 oκτωβρίου 2015 · in Recensioni ·

του Sandro Moiso

Να ελευθερώσουμε όλους της γης τους κολασμένους, Liberare tutti i dannati della terra, πρώτη έκδοση Lotta Continua 1972, επανατυπώθηκε το 2015 και μπορούμε να το βρούμε στα βιβλιοπωλεία του κινήματος, σελ. 256, € 5,00

Υπήρξε μια τυχερή περίοδος κατά την οποίαν, παραφράζοντας ένα αμερικανικό μυθιστόρημα του περασμένου χρόνου, “κάθε τις ήταν φωτισμένο”.1 Η ταξική συνείδηση που σχηματίζονταν άμεσα μέσα στην εμπειρία των αγώνων καθιστούσε όλα πιο ξεκάθαρα και δεν μπορούσαν να υπάρξουν παρανοήσεις. Σήμερα, σαράντα χρόνια αργότερα, το να το ενθυμούμαστε δεν είναι μια επιχείρηση νοσταλγικού χαρακτήρα, αλλά ένα καθήκον. Ένα καθήκον στράτευσης, αγωνιστικό, για να θυμίζουμε στις νεότερες γενιές πως το δικαίωμα στο όνειρο διασταυρώνεται στενά με τους αγώνες που έχουν σκοπό να καταργήσουν την φρικτή κατάσταση πραγμάτων, την απαίσια καθεστυκυία τάξη.

Αυτό το βιβλίο, που τυπώθηκε ξανά στην αρχική του μορφή και με την πρόσθεση ελάχιστων και σύντομων σημειώσεων εισαγωγικών από μιαν ομάδα συντρόφων που ακόμη ασχολούνται με ζητήματα φυλακής, είναι καρπός σημαντικός εκείνων των χρόνων. Όχι για το πολιτικό ακρωνύμιο που τότε το συνόδευε, αλλά διότι αποτελούσε τον καρπό μιας άμεσης και πολιτικής εργασίας επάνω στην φυλακή και μέσα στην φυλακή. Μια συλλογή μαρτυριών άμεσων μέσα από τον »σωφρονιστικό θεσμό». Όπως λεν οι επιμελητές: “όχι «μια έρευνα επάνω στην φυλακή» αλλά μια έκθεση μιας πολιτικής εργασίας που ξεκίνησε με συστηματικό τρόπο την άνοιξη του ‘71”.

Στις ιταλικές φυλακές, μεταξύ τέλους χρόνων ’60 και αρχές ’70, συναντήθηκαν τα παιδιά του προλεταριάτου και το υποπρολεταριάτου με τους νέους πολιτικοποιημένους φοιτητές που η κρατική καταστολή είχε ενώσει. Πολλοί από τους δεύτερους ανήκαν στις γραμμές της  Lotta Continua και, κάτω από μιαν άλλην οπτική, δεν ενδιαφέρει εάν πολλοί από αυτούς, από εκεί και σε σύντομο χρονικό διάστημα, θα είχαν ριζικά αλλάξει την πολιτική τους τροχιά. Σε εκείνες τις φυλακές είχαν όμως εισέλθει εν τω μεταξύ το πνεύμα εξέγερσης και οι απεργίες (που μέχρι εκείνη την στιγμή ήταν πράγματα αδιανόητα) που ήδη αναστάτωναν τις πλατείες, τα εργοστάσια και τα σχολεία.

Εκείνη η εμπειρία συνεισέφερε ώστε να δημιουργηθεί η Επιτροπή φυλακών, unaCommissione carceri η οποία, κυρίως στην Napoli, θα έβλεπε να διασταυρώνεται η πολιτική δράση στην περιοχή και στις συνοικίες με εκείνη γύρω από τις προβληματικές εγγενείς στον εγκλεισμό και στις συνθήκες ζωής των κρατουμένων.  Συχνά τα υποκείμενα που εμπλέκονταν (άνεργοι προλετάριοι, λαθρέμποροι μικρού βεληνεκούς, υποπρολετάριοι που τα βόλευαν κάνοντας ένα σωρό μικροδουλειές από την μαύρη αγορά μέχρι  alla spaccata) διέρχονταν με ευκολία από την μιαν κατάσταση σχετικής ελευθερίας σε εκείνην των κρατουμένων.

Ειδικότερα, ξεκινώντας από την εμπειρία  στο εστιατόριο για μικρούς προλετάριους στην Forcella, εκεί είχε σχηματιστεί ο πρώτος πυρήνας αγωνιστών που στην συνέχεια θα έδιναν ζωή, όταν η  leadership της Lotta Continua υπό τον φόβο να κάψει υπερβολικά τα δάχτυλα με τα σπίρτα της ταξικής πάλης αρχίζει να εγκαταλείπει τις πιο ακραίες θέσεις, στην πρώτη εμπειρία ένοπλου σχηματισμού που προορίζονταν να ενώσει αγωνιστές που προέρχονταν από την εξωκοινοβουλευτική αριστερά με αγωνιστές υποπρολετάριας προέλευσης που διαμορφώθηκαν στην εμπειρία της φυλακής: i NAP, Nuclei Armati Proletari.2, Ένοπλοι Προλεταριακοί Πυρήνες

Αυτή είναι μια ιστορία που, φυσικά, ξεφεύγει από την ανασκόπηση του κειμένου αλλά που, την ίδια στιγμή, υπογραμμίζει πως πολιτιστική παραγωγή, αγωνιστική πολιτική δράση και θεωρητικός στοχασμός ήταν εκείνους τους καιρούς σφιχτά συνυφασμένοι και, συχνά, ξεκινούσαν από τα χαμηλά. Ούτως ώστε ο  Μάρξ δεν ήταν πλέον μόνον μια εικόνα να την δείχνεις στα νυχτερινά τραπεζάκια Marx των “διανοουμένων της αριστεράς” ή να την ανεμίζεις για να δικαιολογήσεις την ακραία πολιτική ανοησία, αλλά ένας δραστήριος θεωρητικός ζωντανός του οποίου τα λόγια, σε απόσταση μεγαλύτερη τους ενός αιώνα έδιδαν ακόμη ζωή στις επιλογές αυτού που είχε νιώσει στο κορμί του την ποιότητα της αστικής τάξης και του νόμου. o  Marx επέστρεφε έτσι με αυτό τον τρόπο να είναι ένα όπλο στα χέρια των τελευταίων μεταξύ των απόκληρων: τους φυλακισμένους προλετάριους.

Ένας φιλόσοφος παράγει ιδέες, ένας ποιητής ποιήματα, ένας ιερέας κηρύγματα, ένας καθηγητής εγχειρίδια. Ένας κακοποιός παράγει εγκλήματα. Εάν εξετάσουμε από κοντύτερα την σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα σε αυτό τον τελευταίο κλάδο παραγωγής και το σύνολο αυτής της κοινωνίας,  θα δει πολλές προκαταλήψεις. Ο κακοποιός δεν παράγει μόνο εγκλήματα, αλλά και το εγκληματικό δικαίωμα και με αυτό παράγει επίσης τον καθηγητή που κάνει μαθήματα για το εγκληματικό δίκαιο και επίσης το αναπόφευκτο εγχειρίδιο στο οποίο αυτός ο ίδιος ο καθηγητής πετά τους λόγους του «εμπόρευμα» στην γενικότερη αγορά. Με αυτό τον τρόπο εμφανίζεται μια αύξηση του εθνικού πλούτου […] Ο κακοποιός παράγει επίσης όλη την αστυνομία και την ποινική δικαιοσύνη, τους μπάτσους, τους δικαστές, τους δημίους, τους ενόρκους και κριτές κλπ. και όλοι αυτοί οι διαφορετικοί κλάδοι δραστηριοτήτων που σχηματίζουν άλλες τόσες κατηγορίες του κοινωνικού καταμερισμού εργασίας, αναπτύσσουν διαφορετικές ικανότητες και σχολές του ανθρώπινου πνεύματος, δημιουργούν νέες ανάγκες και νέους τρόπους να ικανοποιούνται αυτές.  Αυτό και μόνο το βασανιστήριο έδωσε την δυνατότητα στην δημιουργία των πιο αμίμητων μηχανικών εφευρέσεων, και προσέλαβε, στην παραγωγή των εργαλείων του, μια μάζα έντιμων κατασκευαστών.  Ο κακοποιός παράγει μιαν αίσθηση, τόσο ηθική, όσο και τραγική, ανάλογα με τις περιπτώσεις και έτσι αποδίδει μιαν «υπηρεσία» στην κίνηση των ηθικών και αισθητικών συναισθημάτων του κοινού. Αυτός δεν παράγει μόνο εγχειρίδια ποινικού δικαίου, αλλά και τέχνη επίσης, όμορφη λογοτεχνία, μυθιστορήματα μέχρι και τραγωδίες […] Με αυτό τον τρόπο ζωντανεύει τις παραγωγικές δυνάμεις”. (Karl Marx, Θεωρίες της υπεραξίας, βλ . σελ. 5)

Ένας Marx σαρκαστικός, ανελέητος, αντί-ρομαντικός και προβοκάτορας που μοιάζει να προβλέπει την καταστασιακή κριτική της πραγματικότητας. ένας Un Marx που, λίγες γραμμές πιο κάτω (δεν αναφέρονται στο κείμενο) θα είχε προσθέσει: ”Και εγκαταλείπουμε  την σφαίρα του ιδιωτικού εγκλήματος: δίχως εθνικά εγκλήματα θα είχε ποτέ ανακαλυφθεί το παγκόσμιο εμπόριο?” Θέμα που επαναλαμβάνεται στο κείμενο, δραστικά προσανατολισμένο να υποστηρίζει πως το έγκλημα είναι ένα βασικό συστατικό του καπιταλισμού. “Όσο περισσότερο ανεπτυγμένη είναι μια καπιταλιστική χώρα ( και ως καπιταλιστικές χώρες εννοούμε επίσης χώρες όπως η Σοβιετική Ένωσις ή η Πολωνία, διότι εκεί υπάρχει η εκμετάλλευση του ανθρώπου στον άνθρωπο όπως κι εδώ σε εμάς), τόσο περισσότερο αυξάνει η εγκληματικότητα και οι φυλακές γεμίζουν. Όντως, στις Ηνωμένες Πολιτείες, η «εγκληματικότητα» τουλάχιστον βλέποντας πόσο γεμάτες είναι οι φυλακές, είναι η υψηλότερη στον κόσμο. Διότι η «εγκληματικότητα», εκείνη για την οποίαν κάποιος καταλήγει στην φυλακή, είναι ο καρπός της φτώχειας, της εκμετάλλευσης, της καταπίεσης δηλαδή του καπιταλισμού” (σελ. 9)

Η εγκληματικότητα για την οποίαν καταλήγεις στην φυλακή” ναι, διότι το βιβλίο, που χαρακτηρίζεται σαν  “ένα βιβλίο γραμμένο από το προλεταριάτο”, δεν ξεχνά να υπογραμμίσει πως τα εγκλήματα του καπιταλισμού, των επιχειρηματιών, των fixers, των διεφθαρμένων πολιτικών και των υπηρετών του Κράτους δεν τιμωρούνται ποτέ. Aκόμη λιγότερο με την φυλακή. Μα “τα αφεντικά χρειάζονται και χρησιμοποιούν την εγκληματικότητα: δείχνοντας περιφρόνηση στις μάζες, χρησιμοποιώντας τις εφημερίδες τους, τα φτωχαδάκια, τους αχθοφόρους της κλεψιάς, εκείνους τους πλανόδιους που με την διδαχή τους έσπρωξαν στο έγκλημα. Ανατρέχουν με αυτό τον τρόπο σε μιαν αθωότητα και συνηθίζουν τον κόσμο να σκέφτεται πως οι μοναδικές ληστείες, οι κλεψιές, οι δολοφονίες είναι εκείνες που γίνονται από αυτούς τους απελπισμένους με το «πιστόλι στο χέρι» και όχι από εκείνους που κάθε ημέρα διαπράττουν με την εκμετάλλευση. Προετοιμάζουν την κοινή γνώμη στην αστυνομία που πυροβολεί και σκοτώνει, καταδικάζοντας σε θάνατο δίχως δίκη, πίσω από το βολικό παραβάν της «υπεράσπισης της ηρεμίας των πολιτών»” (pag. 9)

Η επικαιρότητα του κειμένου είναι εντυπωσιακή, κυρίως σε μιαν Ευρώπη της οποίας οι πολιτικές ασφάλειας και o λαϊκισμός στην δικαιοσύνη μοιάζουν να είναι τα κοινά χαρακτηριστικά τόσο των κυβερνήσεων και των λεγόμενων κινημάτων αντιπολίτευσης, από τα 5 Αστέρια στην Lega. Έτσι όπως είναι ακόμη επίκαιρα τα κείμενα γραμμένα στην και από την φυλακή από δεκάδες αγωνιστές (μεταξύ των οποίων να σημειώσουμε τους  Sante Notarnicola, Adriano Rovoletto, Piero Cavallero και Martino Zichitella) της οποία υπογραμμίζουν την κτηνωδία, τα βασανιστήρια, την περιφρόνηση των πιο στοιχειωδών δικαιωμάτων που συμβαίνουν ανάμεσα στους τοίχους της, κι εκεί ακόμη που υπάρχουν διευθυντάδες που θεωρούνται “φωτισμένοι”. Ζητώντας έτσι, περισσότερο από μιαν μεταρρύθμιση πάντα με την σειρά της αναθεωρήσιμη όπως δείχνουν πολύ καλά η θέσμιση των ειδικών φυλακών και η εισαγωγή του 41 bis, την οριστική κατάργηση μαζί με την κοινωνία που την έχει παράξει.3

Καθίσταται έτσι δυνατό να καταλάβουμε πως η φυλακή μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο ένα σημαντικό εργαστήρι για την ανάπτυξη όλο και πιο καταστροφικών καταπιεστικών-κατασταλτικών μεθόδων, μα επίσης και ένα καταπληκτικό και  «προνομιακό» παρατηρητήριο, ένα είδος κόσμου που ορθώθηκε, απ’ όπου παρακολουθούμε την τελευταία και εσωτερική πραγματικότητα των σχέσεων και ισορροπιών ανάμεσα στις τάξεις.Γι αυτούς ακριβώς τους λόγους, σε μια χώρα όπου οι δυνάμεις της ατ/αξίας μπορούν ατιμώρητα να σκοτώνουν, να πυροβολούν, να βασανίζουν και να χτυπούν και οι αυτοκτονίες μεταξύ των κρατουμένων είναι από την αρχή του χρόνου  32 μέχρι τα τέλη του αυγούστου, το να προτείνουμε ξανά ένα κείμενο σαν κι αυτό, δίχως την ανάγκη αναπροσαρμογής, μπορεί ακόμη να έχει ένα αποτέλεσμα εκρηκτικό.

Stampa, crea PDF o invia per email

  1. Jonathan Safran Foer, Ogni cosa è illuminata, Guanda 2004  
  2. Μπορείτε να διατρέξετε την ιστορία των NAP μέσα από τα κείμενα της  Rossella Ferrigno,Nuclei Armati Proletari. Carceri, protesta, lotta armata, La città del sole, Napoli 2008 και του Valerio LucarelliVorrei che il futuro fosse oggi. Ribellione, rivolta e lotta armata, l’ancora del mediterraneo, Napoli 2010  
  3. A questo proposito consiglierei la lettura di due importantissimi testi di storia dell’istituzione carceraria: Michael IgnatieffLe origini del penitenziario, Mondadori 1982 e Dario Melossi e Massimo PavariniCarcere e fabbrica. Alle origini del sistema penitenziario (XVI –XIX secolo), Quaderni della rivista “La questione criminale”, Società editrice il Mulino 1977. Meno filosofici e meno conosciuti del più famoso Sorvegliare e punire di Michel Foucault.  

TAGGED WITH → 41 bis • Adriano Rovoletto • carcere • Commissione carceri • dannati della terra • Karl Marx • Lega • liberare tutti • Lotta Continua • Martino Zichitella • Mensa dei bambini proletari di Forcella• Movimento 5 Stelle • NAP • Napoli • Piero Cavallero •politiche securitarie • Sante Notarnicola •situazionismo • suicidi in carcere • Teorie del Plusvalore http://www.carmillaonline.com/2015/10/23/per-farla-finita-con-il-carcere/ https://youtu.be/Tl0oyGsyqiU Assalti Frontali – Omaggio a Sante (Live Bologna)

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License