Χνάρια από λέξεις για να φτιάξουμε την ιστορία των νικημένων. Granelli di parole per formare la storia dei vinti

από την ιστορία της παγκόσμιας επανάστασης

Posted on 13/10/2015 by kleovis Cristina Guarnieri, il manifestoott 13, 2015

Elsa Osorio

η Elsa Oso­rio είναι μια αργεντινή συγγραφεύς η οποία μίλησε για την σκληρή ιστορία της Νοτίου Αμερικής. Το 1998 βγήκε στην Ευρώπη ένα από τα πιο γνωστά μυθιστορήματά της, το  Τα είκοσι χρόνια Luz (Guanda), που διηγείται το δράμα των εξαφανισμένων desa­pa­ra­ci­dos διαμέσου της υπόθεσης μιας κόρης κλεμμένης.
η Elsa ήρθε στην Ρώμη για να εγκαινιάσει τις «Chiari di luna», τις λογοτεχνικές συναντήσεις, μουσικές και γαστρονομικές που από τώρα και στην συνέχεια, κάθε δευτέρα, θα ζωντανεύουν την μέρα της  Casina di Roma. Η συνάντηση, στην οποίαν συμμετείχε, είδε την συμμετοχή επίσης και της Tamara Bar­to­lini και του Michele Baro­nio, δυο καλλιτεχνών που έφεραν στην σκηνή την Πολιτοφύλακα, La mili­ziana, ένα από τα κορυφαία έργα της Oso­rio, ένα μυθιστόρημα για την ζωή της Mika Etchè­bé­rère, αργεντινής εβραίο-ρωσίδας που διέσχισε σαν επαναστάτρια ολόκληρο τον XX αιώνα, κινούμενη μεταξύ Παταγονίας και ναζιστικής Γερμανίας, μεταξύ του ισπανικού εμφυλίου πολέμου και του παρισινού Μάη.

Ποια είναι η Mika Etchebérère?

Υπήρξε η μοναδική αρχηγός γυναίκα των πολιτοφυλακών του Poum που πολέμησαν ενάντια στο φρανκικό καθεστώς. Την γνώρισα μέσα από την προφορική διήγηση ενός μεγάλου αφηγητή, τουc Juan José Her­nán­dez, που πήρε μέρος στο περιοδικό Sur di Vic­to­ria Ocampo. Σε μιαν λίγο μεθυσμένη βραδιά, ξεχειλισμένος κρασί, ο Juan μου λέει για μιαν αργεντινή που είχε διοικήσει μια φάλαγγα στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο.  Το άλλο πρωί τον ερώτησα: «Mα ποια είναι η Mika? Μια δική σου προσωπικότητα, ένας δικός σου χαρακτήρας?». Mου απάντησε: «Όχι, είναι ένα πραγματικό πρόσωπο, ζει στο Παρίσι». Από εκείνη την στιγμή η Micaela Feld­man – αυτό το πραγματικό της όνομα, το ανακάλυψα αργότερα – έγινε μέρος της ζωής μου. Χρειάστηκαν μετά 23 χρόνια ερευνών για να γράψω την ιστορία της».

«Καταβρόχθισε την ζωή ενάντια στο ρεύμα», έλεγε ο Wal­ter Ben­ja­min, με την έννοια να σώσει από την λήθη τους νικημένους αντί να ανέβει στο βαγόνι των νικητών. Τι συναίσθημα σου γεννά να έχεις  «διασώσει» μια φιγούρα διαγεγραμμένη από την επίσημη ιστορία?

Με κάνει ευτυχισμένη, γιατί επίσης η ομάδα στην οποίαν ανήκε η Mika στην διάρκεια του πολέμου αντιπροσώπευε, να το πούμε έτσι,  «τους διπλά χαμένους». Το Poum όχι μόνον έχασε τον πόλεμο αλλά ηττήθηκε επίσης από τους κομουνιστές.

Τι σημαίνει για εσένα η επανάσταση?

Ένα όνειρο που τροφοδοτήσαμε για χρόνια. Μια όμορφη λέξη: σημαίνει ν’ αλλάζεις μιαν επιβεβλημένη τάξη για την ισότητα και την ευτυχία όλων. Όσα τότε τοποθετούσα στην επανάσταση, όμως, σήμερα τα διαχέω στην παγκόσμια δικαιοσύνη, την ιδέα πως ο κάθε πολίτης να μπορεί να έχει πρόσβαση στην δικαιοσύνη. Σήμερα μπορούμε να είμαστε επαναστάτες κι όταν πολεμούμε για την ελευθερία και για την δημιουργικότητα.

Νομίζεις πως στην Argen­tina μια διαδρομή δικαιοσύνης πραγματοποιήθηκε ή πως ακόμη λείπουν πολλά?

Σίγουρα λείπουν πολλά, μπήκαμε όμως σε ένα αληθινό μονοπάτι δικαιοσύνης: εξαλείφθηκαν οι νόμοι της ατιμωρησίας (η οφειλόμενη υπακοή και το τελικό σημείο) και που επέτρεπαν σε πολλούς εγκληματίες να παραμείνουν ελεύθεροι. Σήμερα αυτοί έχουν εκείνο που δεν παραχώρησαν στα θύματά τους: την δυνατότητα να έχουν μια δίκαιη κρίση. Κι αυτό είναι φρούτο όχι μόνον της πολιτικής θέλησης της κυβέρνησης, αλλά και του αγώνα των μητέρων και των γιαγιάδων της  Plaza de Mayo.

Η Ισπανία με τον Bal­ta­sar Gar­zón είχε βοηθήσει την Argentina. Τώρα η Αργεντινή βοηθά την Ισπανία?

Ναι. Σε μιαν διαδικασία παγκόσμιας δικαιοσύνης, το μεγάλο νέο είναι πως στην Ισπανία, με ένα άρθρο του νόμου, μπόρεσε να γίνει δίκη ανεξάρτητα από την εθνικότητα του θύματος και του θύτη. Οι δίκες της Μαδρίτης είχαν αντίκτυπο στην Αργεντινή, που στο πρόσφατο παρελθόν έδειξε απροθυμία να φέρει σε δίκη αυτούς που είχαν εμπλακεί στην δολοφονική καταστολή στην διάρκεια του στρατιωτικού καθεστώτος.

Και ο Ber­go­glio? Η Εκκλησία θα ανοίξει τα αρχεία?

Τρέφουμε μεγάλη ελπίδα. Είναι ένα καλό σημάδι πως εκλέχθηκε πάπας λατινοαμερικάνος. Του έχουμε ήδη κάνει πολλά αιτήματα. Εύχομαι πραγματικά τα αρχεία να ανοίξουν ξανά. η  Cri­stina Kirch­ner είναι ενθουσιασμένη που υπάρχει ένας αργεντίνος πάπας, είναι καθολική. Η χώρα τώρα είναι διαιρεμένη συμβαίνουν μέχρι και «διασκεδαστικά » πράγματα. Για παράδειγμα, ένας δημοσιογράφος της άκρας δεξιάς έγραψε ένα γράμμα στον Ber­go­glio προτείνοντάς του να μη την δεχτεί. Σαν να μπορούσε να συμβουλεύσει τον papa!

Το λογοτεχνικό σου έργο: από την φανταστική λογοτεχνία την πολιτική δέσμευση.

Δεν είχα ποτέ την πρόθεση να κάνω λογοτεχνία της μνήμης. Απλούστατα μου επιβλήθηκε μια ιστορία: τι θα συνέβαινε σε ένα από αυτά τα κλεμμένα μωρά στην διάρκεια της δικτατορίας εάν δεν το έψαχνε κανείς? Ξεκινώντας από εδώ μπόρεσα να δώσω λογαριασμό για κάτι το οποίο η συλλογική μνήμη έχει ανάγκη. Αυτό που γράφω είναι ένας κόκκος στην άμμο, όμως πιστεύω πως πως μπορεί να είναι σημαντικό για την συλλογική μνήμη. Πέρα από την γοητεία που ασκούν επάνω μου οι λέξεις, αυτές καθεαυτές, και η λογοτεχνία επίσης είναι ένα όπλο για αγώνα.  Εάν πρέπει να το χρησιμοποιήσω το χρησιμοποιώ.

Το επόμενο μυθιστόρημα?

Είναι ένα αστυνομικό βασισμένο σε ένα ιστορικό συμβάν. Μου αρέσει να συνθέτω δίχως να αντιβαίνω την ιστορία, αντίθετα, χρησιμοποιώντας την. Μα τα πρόσωπα έχουν τελείως εφευρεθεί, όχι όπως η Mika. Θα συνεχίσω όμως να γράφω επίσης πράγματα φανταστικά. Πιστεύω πως ένα συγγραφέας γράφει εκείνο που έχει ανάγκη να γράψει.

Tags

ArgentinadesaparecidosElsa Osorioguerra civile spa­gnolaJuan José Her­nán­dezMicaela Feld­manMika Etchè­bé­rèrerivoluzione

http://www.micciacorta.it/2015/10/granelli-di-parole-per-formare-la-storia-dei-vinti/

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License