Χρόνια Εβδομήντα, μια δεκαετία που πρέπει ακόμη να αποκαλυφθεί. Anni Set­tanta , un decennio ancora da scoprire

από την ιστορία της επανάστασης στην γείτονα

Posted on 15/10/2015 by kleovis

By Sergio Segioφεβρ 13, 2015

Ξεκινά με την σουρεαλιστική διήγηση ενός μάστορα. Ένα τραπέζι φτιαγμένο από κονσέρβες, που έχει επινοηθεί σαν επίπλωση ενός κελιού στην φυλακή του San Vit­tore στο Milano. Όταν όμως γίνεται λόγος για την φυλακή το χαμόγελο σύντομα εξαφανίζεται από τα χείλια. Είναι το ξεκίνημα του βιβλίου του Alberto Magna­ghiUn’idea di libertà (Deri­veAp­prodi; »Μια ιδέα ελευθερίας», για το βιβλίο ήδη έχει μιλήσει ο Michele Spanò στις 15 ιανουαρίου. Σήμερα η παρουσίαση στο Milano. Ραντεβού στην Libre­ria Uto­pia, via Mar­sala 2, στις 19). Ο συγγραφέας μπαίνει στην φυλακή αφού έχει στήσει, στην σχολή της Αρχιτεκτονικής του Μιλάνο, ένα από τα πιο καινοτόμα κέντρα έρευνας και σχεδιασμού στον πολιτικό και οικονομικό, αγροτικό και αστικό, στην επικράτεια. Κλεισμένος ανάμεσα σε τέσσερις τοίχους είναι αναγκασμένος να συνεχίσει την έρευνα στον χώρο και παρατηρεί  μέρα με την μέρα πως ο εξαναγκασμός του φυσικού διαστήματος είναι ικανός να αναστατώσει τον εσωτερικό χώρο, να μεταβάλει την αντιληπτική ικανότητα, να μαραίνει την συναισθηματική διάσταση, να επηρεάσει την μνήμη, την επιθυμία.

Η ιδιαιτερότητα του χώρου εγκλεισμού, της φυλακής, φυσικός εξαναγκασμός μέσα σε συνωστισμό, μοναξιά μέσα σε μια συνεχή παραβίαση της ιδιωτικότητας, έλλειψη ήχων και επανάληψη θορύβων, είναι εκείνο που μειώνει τον κρατούμενο στην παθητικότητα. Σχηματίζεται σιγά σιγά με αυτό τον τρόπο μια δεύτερη φυλακή, πιο βασανιστική από την πρώτη ίσως, διότι είναι μια εσωτερική φυλακή.  Ο μοναδικός τρόπος να ξεφύγεις, να αποδράσεις από αυτή την εσωτερική φυλακή, είναι η αλληλεγγύη με άλλους φυλακισμένους.  Εύκολο να το λες όχι όμως για έναν πολιτικό κρατούμενο, όχι για κάποιον που ήταν στο Potere Ope­raio για ένα δυο χρόνια και στην συνέχεια διέχυσε όλο το πολιτικό του πάθος στην έρευνα και τον σχεδιασμό ενός βιώσιμου habi­tat, οικοτόπου.

Μια συλλογική επιθυμία

Για έναν πολιτικό κρατούμενο η αλληλεγγύη είναι επίσης το να μοιράζεσαι επιλογές, πολιτικούς προσανατολισμούς, δεν μπορεί να είναι μοναχά ανθρώπινη αλληλεγγύη.  Και μετά αλληλεγγύη δεν είναι μόνον ο καλός λόγος, το πακέτο τα τσιγάρα, η χειρονομία φιλίας, είναι το να βρίσκεται η χειρονομία που διαδραματίζει μιαν συλλογική επιθυμία. ο Magna­ghi βρίσκεται μεταξύ πολιτικών κρατουμένων που εννοούν αυτή την χειρονομία μόνο σαν χειρονομία πολέμου, αυτός την συλλογική επιθυμία την εισπράττει στο κελί βαμμένο πορτοκαλί, που όλοι τρέχουν για να δουν, στο τραπέζι από κουτάκια κονσέρβας, που έχουν συλλεχθεί σε μιαν αυθόρμητη συγκέντρωση, στο αιωρόπτερο, που πετά πέρα από την αυλή και καταλήγει σε μια στέγη, όπου δεν μπορείς να πας να το ανακτήσεις γιατί θα σε πυροβολήσουν οι φύλακες.

Μετά η σκηνή έξαφνα αλλάζει. Βρίσκεται στον βραχίονα απομόνωσης της  Rebib­bia, τον G8. Καθόλου θόρυβοι, ούτε πια κραυγές, καμιά βρωμιά ή ίχνη από αίματα στους τοίχους, όλα μες την τάξη. Δεν είσαι πια κρατούμενος, είσαι υπό ειδική παρακολούθηση, δεν πρέπει να σε καταστρέψουν, πρέπει να σε παρατηρούν. Ακόμη και οι τοίχοι είναι πληροφοριοδότες τους, και το φωτάκι επίσης πάντα αναμμένο. η San Vit­tore, που περιγράφεται μέχρι εκείνη την στιγμή σαν τόπος καταστροφής και αποδόμησης, γίνεται «ανθρώπινη», γίνεται οικεία, σχεδόν γίνεται μια νοσταλγική ανάμνηση, ο συνωστισμός έχει μείνει στον νου σαν στοιχείο ζωτικό, ο χρόνος προαυλισμού σαν δεξίωση.  Και ξεκινά εδώ μια δεύτερη έρευνα στον χώρο, η φυλακή καθίσταται plu­ral, υπάρχουν πολλές. Από τον G8 περνάμε στον G7, ενότητα ειδική, από τον G7 στον G12, ενότητα κανονική. Επιστρέφουμε μέσα στον κόσμο, υπάρχει αέρας γειτονιάς. Ύστερα από έναν χρόνο και με την προοπτική να παραμείνει αρκετά ο κρατούμενος αλλάζει, δεν είναι πλέον το τραύμα της αλλαγής, είναι η έρευνα της προσαρμογής η πηγή που τον κάνει να επιβιώνει. Που σημαδεύει τις ημέρες του δεν είναι πλέον η αγωνιώδης αίσθηση πως η εσωτερική του δομή αναστατώνεται αλλά η αποδοχή της μεταμόρφωσης, η «επίπλευση στο κενό», όπως γράφει ο συγγραφέας, η εγκατάλειψη σε μιαν μοίρα που ολοκληρώθηκε. Είναι το δεύτερο στάδιο του εγκλεισμού, της κράτησης. Το τρίτο είναι εκείνο της λύτρωσης, είναι τότε που το μυαλό υπαινίσσεται την αυταπάτη της απόδρασης, είναι η ανάγκη της ελευθερίας.  Για να την έχει όμως χρειάζεται να κατέχει μιαν ιδέα, για να την φτάσει όμως χρειάζεται να την ασκήσει, με μικρά βήματα, εάν απορριφθεί η ιδέα της ελευθερίας που κατακτάται στρατιωτικά, manu mili­tari, ή με τούνελ σκαμμένα κάτω από το προαύλιο. Μια ημέρα στην Rebib­bia λείπει το νερό κι έξω έχει 40 βαθμούς υπό σκιάν.  «Η ροή οριζόντιας επικοινωνίας διέτρεξε, σαν ανατριχίλα, τον καθένα…. συνελεύσεις ακτίνας, κολεκτίβες, εκπρόσωποι, μια ρήξη του μολυβένιου παπλώματος…». Ο άνθρωπος επιστρέφει να είναι ένα πρόσωπο.

Είναι ένα εκπληκτικό βιβλίο που κλείνει με την εικόνα των αιωρόπτερων, των οποίων ο Magna­ghi είναι έμπειρος κατασκευαστής. Η σιωπηλή τους πτήση αντιπροσωπεύει εξαιρετικά την επιθυμία, την ιδέα, ελευθερίας.

Όμως η ερώτηση που γίνεται από αυτόν που παίρνει στα χέρια του αυτό το κείμενο είναι: «Γιατί να αναδημοσιευτεί τώρα? Τριάντα χρόνια πριν την πρώτη έκδοση!» Τι είναι, αρχαιολογία, redu­ci­smo?, από την λέξη reduce, που σημαίνει βετεράνος.  Όχι, διότι μιλά για μιαν εποχή και για συνθήκες και περιστάσεις επάνω στις οποίες ακόμη και σήμερα κάποιος φτιάχνει διηγήσεις βρώμικες. Στις οποίες, από νωθρότητα, από νοητικό μπέρδεμα, από αδιαφορία, δεν δίδουμε την σωστή απάντηση.  Τριάντα χρόνια μετά από τα γεγονότα για τα οποία μιλά το βιβλίο του Magna­ghi, ένας δικαστικός, που είχε σε εκείνη την δικαστική υπόθεση έναν ρόλο όχι δευτερεύοντα, ένιωσε την ανάγκη να επιστρέψει εκεί πέρα: ο Gio­vanni Palom­ba­rini,ll pro­cesso 7 aprile nei ricordi del giu­dice istrut­tore (Il Poli­grafo, pp. 152), »η δίκη της 7ης απριλίου στις αναμνήσεις του ανακριτή»,  Πρόκειται για την δίκη στην Εργατική Αυτονομία, για την περίπτωση της «7 απριλίου», στην οποίαν πολλοί από τους κατηγορούμενους κρατήθηκαν στην φυλακή για χρόνια με κατηγορίες ψεύτικες, τις οποίες οι δίκες διέλυσαν στο μεγαλύτερο μέρος τους, χαρίζοντας πολλές αθωωτικές αποφάσεις.  Το βιβλίο του Palom­ba­rini ξεγυμνώνει τις βαρβαρότητες τις προληπτικής κράτησης. Είναι τιμητικό για κάποιον επαγγελματία να αναγνωρίζει αυτές τις απολίτιστες συμπεριφορές της ιταλικής δικαιοσύνης, αλλά το βιβλίο του δεν αντιμετωπίζει το αληθινό πρόβλημα αυτής της υπόθεσης, την αληθινή ντροπή, που ήταν η εισαγγελική αρχή, η ποινική δίωξη, η δίωξη που ονομάστηκε  «το θεώρημα Calo­gero». Va beh, εντάξει, θα πει κάποιος, το πρόβλημα ξεπεράστηκε, οι ίδιες αποφάσεις των δικών κατεδάφισαν εκείνο το θεώρημα. Και είναι εδώ που δεν καταλαβαινόμαστε.

Διηγήσεις σε πρώτο πρόσωπο

Eκείνο το διωκτικό κατασκεύασμα δεν έμεινε μια δικαστική πράξη που περιορίστηκε στην δικαστική υπόθεση, έγινε στην διάρκεια των χρόνων μια ιστοριογραφική υπόθεση, ένα λογικό σχήμα στο οποίο επάνω συνεχίζεται, σήμερα — σήμερα όχι χθες — να χτίζεται μνήμη και αφήγηση. Μετατράπηκε, ας πούμε, σε μιαν τοξική ουσία βραδείας αποδέσμευσης που μολύνει τους χώρους, αν και περιφερειακούς, της ιστορικής έρευνας.  Όχι μόνο σαν έργο αυθεντικών προβοκατόρων αλλά και σαν έργο προσώπων που καταλαμβάνουν έδρες στα ιταλικά Πανεπιστήμια μέχρι και ξένων ιστορικών (πρόσφατα στην Γερμανία βγήκε ένας τόμος μεγάλος μιας ερευνήτριας που, αντιμετωπίζοντας μιαν ανάλυση συγκριτική των αγωνιστικών κινημάτων των χρόνων Εβδομήντα στην Ιταλία και Γερμανία, διατρέχει κάποια μονοπάτια επεξηγητικά που σχεδιάστηκαν από εκείνη την δικαστική εποχή). Από την δική μας πλευρά υπήρξε μέχρι στιγμής αδύναμη απάντηση και πρέπει κυρίως εμείς να αποδεχτούμε το σφάλμα, εμείς που διαλέξαμε τότε το έδαφος της ιστοριογραφίας σαν χώρο δράσης. Αργήσαμε πολύ στα απομνημονεύματα, ωραιοποιώντας με έναν κάποιον υποκειμενισμό. Αντίθετα είναι τώρα ακριβώς η στιγμή να πάρουμε ξανά την ανάσα του ιστορικού και να κοιτάξουμε εκ νέου εκείνη την δεκαετία από το παρατηρητήριο του σήμερα, του παρόντος, διότι μόνον σήμερα μπορούμε να αξιολογήσουμε πως η φτώχεια της Ιταλίας στην οποίαν ζούμε είναι έργο εκείνων των ίδιων που βάναυσα εξαπέλυσαν λύσσα και μανία ενάντια στην Autonomia Ope­raia και τα κινήματα αγώνα και απελευθέρωσης του τότε.

http://www.micciacorta.it/sezione/novita/anni-70-italia/

 

Compagni a Venire Ανέβηκε στις 19 Νοε 2007

Εικόνες από τους αγώνες στις πλατείες του 1977 με μουσική υπόκρουση του Claudio Lolli

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License