Διακυμάνσεις Varianze

από την ιστορία της ισπανικής επανάστασης Posted on 27/06/2015 by kleovis https://aenaikinisi.wordpress.com/2015/06/27/%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%85%CE%BC%CE%AC%CE%BD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-varianze-2/

Δευτέρα 9 Δεκεμβρίου  2013

 

Varianze  Διακυμάνσεις

 

Σε μιαν ήπειρο που ολισθαίνει αδυσώπητα προς τον ναζιφασισμό,  η Ισπανία του 1936 είναι μια εξαίρεση, μια διπλή εξαίρεση: από την μια, θα είναι ο κόκκος της άμμου που θα προσπαθήσει να αναχαιτίσει εκείνη την τρομερή άνοδο; ενώ, από την άλλη, μπορούμε να πούμε πως το πάθος θα παρουσιάσει μαχόμενη θα έχει πολύ περισσότερο να κάνει με την επιθυμία χειραφέτησης περισσότερο παρά με έναν απλό αντιφασισμό.  Διαφορετικά απ’ ότι η γερμανική εργατική τάξη, επίσης πολύ δυνατή, η ισπανική, τον ιούνιο εκείνης της χρονιάς, θα καταφέρει να σταματήσει την φασιστική επέλαση, πυροδοτώντας μιαν επαναστατική διαδικασία μεγάλου εύρους.  Καταλαβαίνουμε, ως εκ τούτου, πως αυτή η παθιασμένη Ισπανία μπόρεσε να προσελκύσει τόσους πολλούς ξένους μαχητές για να πολεμήσουν στο πλευρό των ισπανών αδελφών τους οι οποίοι «Με τα εργαλεία της δουλειάς τους στο χέρι, και το ντουφέκι περασμένο στον ώμο, είχαν γίνει δημιουργοί μιας νέας τάξης «.

Ανάμεσα σε αυτούς, υπήρξαν επίσης οι  Camillo Berneri και André Prudhommeaux: ο πρώτος διέσχισε τα  γάλο-ισπανικά σύνορα στις 29 ιουλίου του 1936, ο δεύτερος λίγες μέρες αργότερα. Και οι δυο εγκαταστάθηκαν στην  Barcellona, την πρωτεύουσα της επανάστασης. Αμφότεροι επισκέπτονταν συχνότατα την έδρα της Περιφερειακής Επιτροπής της  CNT. Μια εβδομάδα μετά την άφιξή τους, ο Berneri ενώθηκε με το πρώτο άγημα ιταλών εθελοντών, έχοντας καταταγεί στην φάλαγγα Ascaso, στο μέτωπο της Huesca, για να επιστρέψει στην συνέχεια, τον σεπτέμβρη, στην Βαρκελώνη, σχεδιάζοντας να δημοσιεύσει την εφημερίδα «Guerra di Classe», »Ταξικός Αγώνας», με την οποίαν θα απευθυνθεί στους ιταλούς ελευθεριακούς.  Ενώ ο Prudhommeaux, ύστερα από πρόταση της ίδιας της Περιφερειακής Επιτροπής της CNT, θα δημοσιεύσει την  «L’Espagne antifasciste» , »αντιφασιστικής Ισπανία» και θα επιμεληθεί τις εκπομπές στην γαλλική γλώσσα του  Radio CNT-FAI.

Γνωρίζουμε πως οι  Berneri και Prudhommeaux εκτιμούσαν ο ένας τον άλλον και πως ήταν, κατά κάποιον τρόπο, ενωμένοι σε έναν αγώνα μειοψηφικό ενάντια σε μιαν δυνατή αναρχική »αμεταβλητότητα» και ενάντια στην προδιάθεση πολλών να επαναλάβουν τα παλαιά δόγματα. Αυτή τους η προδιάθεση είχε ήδη βρει, στο παρελθόν,  ένα σημείο σύγκλισης στην υπεράσπιση του Marinus Van der Lubbe από τους συκοφάντες του. Αμφότεροι ενθουσιάστηκαν με αυτήν της ελευθεριακή Ισπανία, οδηγούμενοι από μια κοινή θέληση ανοίγματος και από ένα κοινό πνεύμα ανεξαρτησίας . Γνωρίζουμε, επίσης, πως θα συναντηθούν ; «τέλεια, δίχως λόγο», όπως μεταφέρει ο ίδιος ο Prudhommeaux «Στην Περιφερειακή Επιτροπή της CNT-FAI της Barcellona, το παλαιό κτίριο του δισεκατομμυριούχου  Cambo, συχνά τα φώτα των αιθουσών όπου βρίσκονταν η σύνταξη του ‘Guerra di Classe’, ‘Ταξικού Πολέμου’, παρέμεναν αναμμένα όλη νύχτα. Και σαν κι εκείνα τα φώτα, αγρυπνούσε κι έκαιγε η ψυχή του  Berneri.

Θυμάμαι πως ένα βράδυ, περιμένοντας να έρθει η ώρα της ραδιοφωνικής μετάδοσης, γλίστρησα στην σκοτεινή σάλα που βρίσκονταν πριν την αίθουσα των συνεδρίων και κάθισα μπροστά στο μεγάλο πιάνο που ήταν εκεί εγκαταλειμμένο και κοιμόταν, για να ξαναβρώ κάποια θραύσματα χαμένης μουσικής.  Με αυτόν τον τρόπο, είχα ηρεμήσει τα νεύρα μου, όταν αντιλήφθηκα πως η πόρτα του  Berneri ήταν μισάνοιχτη και, φοβούμενος πως τον είχα ενοχλήσει, ζήτησα συγνώμη και του ευχήθηκα την καλή νύχτα. Αυτός, για απάντηση, με ευχαρίστησε, διότι η ιδέα πως κάποιος, εκεί, μπορούσε να βρει ειρήνη στην μουσική ήταν κάτι πανάκριβο και του είχε δώσει πίσω το κουράγιο του».

Μπορούμε να φανταστούμε την σκηνή: η νύχτα της Βαρκελώνης εκείνων των πρώτων χρόνων της επανάστασης, το πιάνο του κτιρίου  Cambo, τα τεντωμένα νεύρα του Prudhommeaux και η ψυχή που καίει του  Berneri. Μια τυχαία συνάντηση, μια αδελφική παρένθεση με την μουσική υπόκρουση, μια από τις τελευταίες τους συναντήσεις. Επίσης διότι η διαμονή στην Βαρκελώνη του Prudhommeaux διήρκησε λίγο! Μόλις δυο μήνες, μόλις ο χρόνος για να καταλάβει πως φτάνουν οι καλύτερες προθέσεις ώστε η νίκη να είναι σίγουρη. Η δική του  «L’Espagne antifasciste» ήρθε σε διαμάχη, πριν από το προβλεπόμενο, με την γραφειοκρατία των συνασπισμένων χρηματοδοτών του, κι έτσι αποφάσισε, τον μήνα σεπτέμβρη, να επιστρέψει πίσω με την ιδέα να συνεχίσει τον αγώνα στην Γαλλία, ελεύθερος και δίχως να δέχεται επιθέσεις. Ένας αγώνας για την επανάσταση, φυσικά, την επανάσταση που έχει στον νου του και για την οποίαν ελπίζει.

Πριν αφήσει την  Barcellona, ο Prudhommeaux συναντά τον Berneri και τους συντρόφους του της  «Guerra di Classe» σε σχέση με τον τυπογραφικό συνεταιρισμό που μέχρι εκείνη την στιγμή είχε τυπώσει την «L’Espagne antifasciste». Εύχονται ο ένας στον άλλον καλή τύχη, αν και μπορούμε να σκεφτούμε πως ο  Berneri ήταν ήδη επιφυλακτικός γύρω από την μαχητική δημοσιογραφική του εμπειρία υπό τον έλεγχο της  CNT-FAI.

Με την επιστροφή του στην Γαλλία, ο Prudhommeaux είναι σίγουρος πως η αντιφασιστική ενότητα δεν θα φέρει τίποτα καλό, διότι γίνεται με το ζόρι σε βάρος των επαναστατικών κατακτήσεων του ιουλίου. Δίχως καμιά πραγματική του ανάμιξη, η «L’Espagne antifasciste» δημοσιεύτηκε στο Παρίσι δυο φορές την εβδομάδα υπό την εποπτεία μιας »Επιτροπής αναρχο-συνδικαλιστικής για την υπεράσπιση και την απελευθέρωση του ισπανικού προλεταριάτου»,  «Comitato anarco-sindacalista per la difesa e la liberazione del proletariato spagnolo» (CASDLPE) που ομαδοποιεί τις τρεις κυριότερες συνιστώσες του γαλλικού ελευθεριακού κινήματος. Χρηματοδοτούμενη από τις δομές της  CNT-FAI – που έχει με αυτό τον τρόπο σκοπό να την ελέγχει – η δις-εβδομαδιαία εφημερίδα βγάζει 20.000 φύλλα και σχεδιάζει να καταστεί ημερησία.

Πολύ σύντομα οι διαφορές και οι διαφωνίες θα επιφέρουν την Επιτροπή στην διάλυση: η γραμμή ρήξης περνά από την εκτίμηση πως οι »συνθήκες»  οδήγησαν την  CNT-FAI να επιλέξει την αντιφασιστική ενότητα, και η ρήξη ολοκληρώνεται τον νοέμβρη του  1936. Η UA (Union anarchiste), ‘αναρχική Ένωση’, ευθυγραμμισμένη με τις θέσεις της  CNT-FAI, δημιουργεί μιαν νέα οντότητα που ευθυγραμμίζεται σε αυτές τις θέσεις : η Comité Espagne libre, η ‘Επιτροπή ελεύθερη Ισπανία’ δηλαδή, μήτρα εκείνου που στην συνέχεια θα καταστεί τo γαλλικό τμήμα της  Solidarité internationale antifasciste (SIA), ‘αντιφασιστικής διεθνούς Αλληλεγγύης’, που διηύθηνε ο  Louis Lecoin. Όσο για την L’Espagne antifasciste, η εφημερίδα παραμένει υπό τον έλεγχο της  FAF (Fédération anarchiste de langue française) , ‘αναρχική Ομοσπονδία γαλλικής γλώσσας’, και των αναρχο-συνδικαλιστών της  CGT-SR και η θέση της γίνεται όλο και πιο κριτική προς μιαν CNT-FAI που εν τω μεταξύ αποφάσισε, δίχως καμιά διαβούλευση με την βάση, να στείλει τέσσερις υπουργούς στην κυβέρνηση του  Largo Caballero. Οι σπανιόλοι κλείνουν τις στρόφιγγες:  η’Espagne antifasciste σταματά τις εκδόσεις με τελευταίο νούμερο αυτό της 1° ιανουαρίου 1937.

Τρεις μήνες πριν, είχε δημοσιευτεί στην Barcellona το πρώτο νούμερο της  Guerra di Classe, και στο κείμενο της σύνταξης ο  Berneri δεν έκρυβε τις προθέσεις αυτών που  είχαν δώσει ζωή στην αναρχική εφημερίδα ιταλικής γλώσσας : θα έπρεπε να είναι – προσδιόριζε – ένας »παρατηρητής», όσο πιο προσεκτικός γίνεται και γι αυτό – και εάν κριθεί απαραίτητο »κριτικός» – της ισπανικής κατάστασης και των συμβάντων αυτής  τα οποία, »για πρώτη φορά» στην ιστορία εξαρτιόταν κυρίως από τις »δημιουργικές ικανότητες» ενός ελευθεριακού κινήματος που, δεδομένου του πλήθους από το οποίο αποτελούνταν, βρίσκονταν, »εδώ», στα προκεχωρημένα φυλάκια της επαναστατικής ελπίδας.  Αυτό το εύθραυστο περιβάλλον ανάμεσα στην προσοχή και την κριτική, η εφημερίδα  Guerra di Classe θα το καταλάβει μέσα συνεχώς στον κίνδυνο, για άλλη μια φορά, να προσελκύσει την οργή των χρηματοδοτών της, που είναι οι ίδιοι με την  «L’Espagne antifasciste», που δεν θα διστάσουν, για ακόμη μια φορά και ένα μήνα αφού έχουν κλείσει την «L’Espagne antifasciste», να πραγματοποιήσουν χρηματοδοτικά αντίποινα.

Αυτή την φορά για να ικανοποιήσει τις εκκλήσεις του σοβιετικού πρόξενου της Barcellona, Antonov-Ovseenko, που παρακάλεσε τις αρχές της  CNT-FAI να σταματήσουν τις επιθέσεις της  Guerra di Classe ενάντια στην Σοβιετική Ένωση: ξεκινώντας από το όγδοο νούμερο της  1° φεβρουαρίου 1937, που εμποδίστηκε από την λογοκρισία της CNT, ο Ταξικός Πόλεμος βλέπει να ελαττώνεται αρκετά το budget στο οποίο υπολόγιζε, πράγμα που εμποδίζει μιαν εβδομαδιαία έκδοση.  Είναι σε μιαν κριτική προοπτική κοντά με εκείνη της  Guerra di Classe που, τρεις μήνες μετά το κλείσιμο της  «L’Espagne antifasciste», που στις 19 απριλίου του 1937, δημοσιεύεται το πρώτο τεύχος της  «L’Espagne nouvelle», »νέας Ισπανίας», υπό την διεύθυνση του Prudhommeaux. Επίσης και η Guerra di Classe θα συνεχίσει τις εκδόσεις της, μέχρι τον νοέμβρη, δίχως όμως τον  Berneri, δολοφονημένο από τους σταλινικούς στις 5 μαίου 1937.

Στην διάρκεια του χρόνου, η ιστοριογραφία για την ισπανική επανάσταση κατέληξε να αναγνωρίζει ενδιαφέρον στην απαραίτητη κριτική λειτουργία που ασκήθηκε από εκείνους που, στις παρυφές αλλά μες την φωτιά της κατάστασης, κατήγγειλαν την υποδούλωσή της σε μιαν λογική αντιφασιστικού πολέμου που είχε σαν πρώτο αποτέλεσμα εκείνο της ναρκοθέτησης των προσδοκιών της.  Θεωρούμενες επί μακρόν ωσάν αμελητέες, και δίχως κανένα πραγματικό βάρος στην διάρκεια των εξελίξεων, αυτές οι ελευθεριακές διαφωνίες είναι σήμερα αντικείμενο προφανούς επαναξιολόγησης, δίχως όμως να προσπαθούμε να εμπλακούμε στην περιπέτεια να φανταστούμε πως θα μπορούσαν να δώσουν χώρο – ενωμένες με άλλες επαναστατικές δυνάμεις, όπως το POUM ή οι Φίλοι του Ντουρρούτι, Amici di Durruti – σε ένα κάποιο μέτωπο της απόρριψης.

Υπήρχαν, για να μπορέσει να γίνει αυτό, πολλές διαφορές τοποθέτησης ανάμεσά τους, σαν πρόβα μια συγκριτική ανάγνωση των  «Guerra di Classe» και  «L’Espagne nouvelle». Αν και αντιπροσωπευτικές, η μια και η άλλη, μιας παρόμοιας κριτικής ευαισθησίας απέναντι στις πραγματιστικές εκτροπές και στις επιβλαβείς επιπτώσεις αυτών στην επαναστατική διαδικασία, οι δυο εφημερίδες εγγράφονται σε έναν χώρο-χρόνο διαφορετικό.  Η πρώτη, που εμφανίζεται στην Barcellona, ασκεί το κριτικό της ταλέντο υπό την διεύθυνση του Berneri, στην περίοδο ανάμεσα τον Οκτώβρη 1936 και τον Απρίλη 1937; ενώ η δεύτερη, που κινείται από την Nimes, από τον Prudhommeaux, καλύπτει την περίοδο που πηγαίνει από τον απρίλη του 1937 στο τέλος  του πολέμου. Για τον Berneri η παρτίδα ακόμη μπορεί να παιχτεί. Για τον  Prudhommeaux, που κοιτάζει απ’ έξω, δεν είναι μακριά από το να είναι ήδη χαμένη.

Μέσα σε αυτές τις δυο προοπτικές, υπάρχουν τα γεγονότα του μαίου 1937. Υπάρχει το τελευταίο ξεφύσημα μιας επανάστασης που είναι έτοιμη να εξολοθρευτεί. Θα ήταν λάθος, όμως, να περιοριστούμε μονάχα σε αυτή την απόκλιση χωρο-χρονική, για να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε γιατί – παρά μια στενότητα της ανάλυσης στο ξεκίνημα – ο Berneri και ο Prudhommeaux έφτασαν στο σημείο να αποκλίνουν με τρόπο τόσο προφανή στον τρόπο (σθεναρό, αλλά μετρημένο, για τον πρώτο; ριζικά αδιάλλακτο, για τον δεύτερο) να συλλάβουν τον κριτικό τους ρόλο.
Ζήτημα χαρακτήρα, δίχως αμφιβολία, αλλά επίσης πολιτικής αντίληψης: διαφορετικά απ’ ότι ο Prudhommeaux, που μπαίνει ανοιχτά σε σύγκρουση με την ηγεσία της CNT-FAI και των εκπροσώπων της στην Γαλλία, ο Berneri υιοθετεί μιαν συμπεριφορά τίμιας και πιστής διαφωνίας.

Δεν φτάνει ποτέ – όπως θα κάνουν ο Prudhommeaux ή οι Φίλοι του Durruti – σε μιαν άμεση σύγκρουση με την »γραφειοκρατία των επιτροπών». Αυτό θεωρώ, στον Berneri, εξηγείται με την επιθυμία του να »διευκολύνει μια ειλικρινή και ενεργητική συμφωνία ανάμεσα σε όλους τους αντιφασίστες, που να μπορεί να επιτρέψει την πιο στενή συνεργασία ανάμεσα σε όλους εκείνους που είναι πραγματικά σοσιαλιστές». Για την πένα του, δεν είναι ποτέ θέμα, όπως για την «L’espagne nouvelle», «προδοσίας», «σάπιων ηγετών» ή «αριστερών μαριονετών». Απαλλαγμένος από κάθε συναισθηματισμό, αποφεύγει σαν την πανούκλα οποιαδήποτε προσφυγή στο συναίσθημα και η κριτική του παραμένει πάντοτε πολιτική. Τίποτα δεν αφήνει να σκεφτείς πως εάν είχε επιζήσει τον μάιο του 1937 θα είχε μπορέσει να εξελιχθεί προς τον ριζοσπαστισμό του alter ego του της «L’Espagne nouvelle». Πολύ βαθιές ήταν οι διαφορές στην ανάλυσή τους, και την ερμηνεία, της ισπανικής σύγκρουσης.

ο ίδιος ο Berneri ορίζει τον εαυτό του »κεντρώο», δηλαδή »παρτιζάνο ενός δίκαιου κέντρου», και είναι σταθερά σίγουρος πως, σε αυτή την Ισπανία όπου η επιθυμία χειραφέτησης υπερχειλίζει μόνο εν μέρει, χρειάζεται να συμβιβάσεις – στο πλαίσιο μιας αντίστασης στον φασισμό – τις αναγκαιότητες ενός πολέμου με την θέληση στην επανάσταση και με τις φιλοδοξίες του αναρχισμού. Για τον Berneri, με τους χρόνους του επαναστατικού ενθουσιασμού των πρώτων ημερών να έχουν παρέλθει, δεν βρίσκονται μπροστά σε μιαν αναρχική επανάσταση, μα σε μια λαϊκή επανάσταση, εντός της οποίας η CNT-FAI παίζει έναν ρόλο καθοριστικό. Ο ιταλός αναρχικός τοποθετείται ξεκάθαρα σε μιαν προοπτική αντιφασιστική που συνεπάγεται μια δυναμική συμμαχιών και συνεργασίας με τις άλλες σοσιαλιστικές και ρεπουμπλικάνικες δυνάμεις.

Στο όνομα της πολιτικής εξυπνάδας, και στο φως της εμπειρίας της πρώτης μαχητικής ενότητας στο μέτωπο της Αραγωνίας (το ιταλικό τμήμα συγκεντρώνει αντιφασιστικές ευαισθησίες αρκετά διαφορετικές, όπως τους ρεπουμπλικάνους του Randolfo Pacciardi, τους giellisti του Carlo Rosselli [από την πολιτική ομάδα Δικαιοσύνη και Ελευθερία-Giustizia e Libertà] και τους αναρχικούς), παρακινεί τους ισπανούς συντρόφους του να εγγραφούν σε εκείνη την ίδια δυναμική. Η προσέγγισή του γεννιέται από την πεποίθηση πως υπάρχει, στην βάση αυτού του πρακτικού αντιφασισμού και με την προϋπόθεση της εγκατάλειψης κάθε ηγεμονικής αξίωσης, η πιθανότητα και η δυνατότητα μιας σύγκλισης ανάμεσα στο αναρχοσυνδικαλιστικό μπλοκ και τις άλλες δυνάμεις της αριστεράς (ανεξάρτητοι σοσιαλιστές, προοδευτικοί ρεπουμπλικάνοι και μαρξιστές αντί-σταλινικοί).

o Prudhommeaux, αντίθετα, σε σχέση με αυτόν, είναι πάντα περισσότερο δύσπιστος απέναντι στον αντιφασισμό. εάν τον διεκδικεί, είναι μόνον επειδή στην Ισπανία του ιουλίου του 1936 αυτός εξασκεί μιαν επίδραση που δεν μπορούμε να αρνηθούμε πάνω στην έκρηξη της επαναστατικής διαδικασίας. Όταν όμως, ο αντιφασισμός, εξυπηρετεί άλλα συμφέροντα και βοηθά, σαν εκτόνωσή της, μια «ιερή πατριωτική ένωση» όπου οι » επαναστάτες γίνονται «βορά στην κρεατομηχανή των κανονιών για έναν σκοπό που δεν είναι ο δικός τους», τότε αυτός καθίσταται ένας αντίπαλος ανεξάντλητος. Δεδομένου ότι πιστεύει πως καμία επανάσταση αυθεντικά χειραφετική – δηλαδή, που πραγματοποιείται από «όλο το προλεταριάτο, δίχως διαφορές κομματικές, επαγγέλματος, εθνικότητας ή βιομηχανίας» – δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί, παρά μόνον εάν αρνηθεί τον εαυτό της, με την δημοκρατική διαταξική ιδεολογία επί της οποίας βασίζεται ο αντιφασισμός. Εάν λάβουμε υπόψιν μας το σύνολο των γραπτών του ανάμεσα στο 1936 και το 1938, ο πιο κατάλληλος όρος για τις θέσεις τις οποίες λαμβάνει είναι εκείνος του »ασυμβίβαστου».

Εάν συγκρίνει κανείς τον τρόπο, φαινομενικά συγκλίνοντα, με τον οποίον ο Prudhommeaux και ο Berneri αναλύουν, και ασκούν κριτική, το καθοριστικό σημείο »των υπουργοποιήσεων» που τέθηκε σε εφαρμογή από την CNT-FAI το φθινόπωρο του 1936, βλέπουμε πως η οπτική γωνία επίθεσης, που υιοθετήθηκε από τον καθένα, είναι αρκετά διαφορετική. Για τον Prudhommeaux, είναι κυρίως η παρέκκλιση από τις αντί-κρατικές αρχές του αναρχισμού, το πρόβλημα. Για τον Berneri, το πρόβλημα δεν είναι τόσον αυτή η «παραβίαση» που είναι ανησυχητική, όσο το θεμελιώδες λάθος ανάλυσης που κρύβεται από πίσω της. To ίδιο κριτικό κενό το ξαναβρίσκουμε σε σχέση με πολλές άλλες πτυχές της ισπανικής σύγκρουσης.

Όταν κάποιος προτρέπει τους μαχητές να προστρέξουν »στις πιο ακραίες μορφές της αναρχίας», ο άλλος προειδοποιεί ενάντια σε »έναν σοσιαλιστικό εξτρεμισμό που δεν εμπνέει στις ανάγκες του ένοπλου αγώνα». Όταν ο ένας εκφράζει την λύπη του διότι οι αναρχικοί δεν επέλεξαν με σιγουριά τις «μη στρατιωτικές και μη κρατικές μεθόδους του ανταρτοπόλεμου και της επαναστατικής αδελφοσύνης», ο άλλος προτρέπει να προσέξουν την «στρατιωτική τυπολατρία» και τον «προληπτικό αντιμιλιταρισμό». Όταν ο ένας καταδικάζει ενεργητικά «την παθητική αντίσταση του εμπορικού και γραφειοκρατικού περιβάλλοντος» απέναντι στην επαναστατική διαδικασία, ο άλλος κηρύσσει πως είναι παρτιζάνος μιας πολιτικής «ανοχής απέναντι στην μικρή αστική τάξη» η οποία, λόγω του υπερβάλλοντος κολεκτιβιστικού ζήλου, θα μπορούσε να καταλήξει στον χώρο της φασιστικής αντεπανάστασης.

Όταν κάποιος ζητά όπως η »επαναστατική αλληλεγγύη» να υπερισχύσει επί του »διπλωματικού αντιφασισμού», ο άλλος αρνείται να έχει την ψευδαίσθηση πως »το γαλλικό και εγγλέζικο προλεταριάτο δεν θα κάνουν τίποτα υπέρ του ισπανικού προλεταριάτου».  Και η λίστα θα μπορούσε να συνεχίσει, πριν διακοπεί τόσο απότομα.

http://francosenia.blogspot.gr/search/label/guerra%20civile%20spagnola?updated-max=2013-12-30T19:11:00%2B01:00&max-results=20&start=36&by-date=false

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License