θρησκευτισμοί Religionismi

λίγα λόγια για την περίφημη ''σύγκρουση των πολιτισμών'', και τους νέους που εξεγείρονται ενάντια στον ''δυτικό πολιτισμό'' https://aenaikinisi.wordpress.com/2015/05/13/%CE%B8%CF%81%CE%B7%CF%83%CE%BA%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CE%AF-religionismi/

Posted on 13/05/2015 by kleovis παρασκευή  8 MAGGIO 2015

Religionismi

γιατί ο ισλαμισμός δεν μπορεί να εξηγηθεί ξεκινώντας από την θρησκεία
του Norbert Trenkle

όπως συμβαίνει πάντα, μετά από μια πράξη ισλαμικής τρομοκρατίας, όπως η σφαγή στην σύνταξη του  Charlie Hebdo και στο εβραϊκό σούπερ μάρκετ στο Παρίσι, και η δημόσια συζήτηση επίσης κατευθύνεται γύρω από το ζήτημα της γνώσης για το ποια είναι η  σχέση »του Ισλάμ» με όλο αυτό το θέμα.  ωστόσο, σε επίσημο πολιτικό επίπεδο και στα Μέσα, αυτή η ερώτηση τέθηκε με μικρότερη επιθετικότητα σε σχέση με τα προηγούμενα συμβάντα. η κυρίαρχη εκστρατεία είναι εκείνη που λέει πως η κοινωνία δεν πρέπει να αφεθεί να διαχωριστεί, και πως καμία θρησκευτική άποψη μπορεί να δικαιολογήσει την τρομοκρατική βία.

όμως αυτό, όπως όταν φυσάμε σε ένα βιολί, είναι άχρηστο. από την στιγμή που δυστυχώς έγινε  ξεκάθαρο πως οι τερατώδεις πράξεις του Παρισιού ρίχνουν νερό στον μύλο του ρατσιστικού και εθνικιστικού φονταμενταλισμού που εξαπλώνεται σε όλη την Ευρώπη και που δηλώνει, όλο και πιο δυνατά, πως το Ισλάμ, ως προς την ουσίαν του, θα ήταν ασυμβίβαστος με τις αξίες του »δυτικού πολιτισμού» και πως, τότε, οι μουσουλμάνοι δεν πρέπει να βρίσκονται εδώ.

μπροστά σε αυτή την σύλληψη που βασίζεται στην υποτιθέμενη καρδιά της κοινωνίας, οι εκκλήσεις στην αρμονία, που γίνονται από την επίσημη πολιτική, μοιάζουν ανίσχυρες. και αυτό δεν αφορά μόνο στο γεγονός πως οι ρατσιστικές συμπεριφορές είναι εξ ολοκλήρου κουφές σε οποιαδήποτε ορθολογική επιχειρηματολογία, αλλά επίσης στο πλαίσιο αναφοράς της ίδιας της συζήτησης. όταν η κυβερνητική πολιτική, και ένα μεγάλο μέρος των Μέσων, απαντούν στην »σύγκρουση των πολιτισμών» που προπαγανδίζεται ανοιχτά από  Le Pen, Pergida και UKIP, διεκδικώντας έναν »διάλογο ανάμεσα στους πολιτισμούς», αυτοί σιωπηρά προσλαμβάνουν τον ορισμό της σύγκρουσης που προσφέρεται από τους αντιπάλους τους.

σαν πολιτιστικοί μαχητές  (Kulturkämpfer), ξεκινούν από την ιδέα πως αυτή η σύγκρουση θα ήταν το αποτέλεσμα ανάμεσα στις θρησκευτικές κοινότητες και ανάμεσα στους »πολιτισμούς» πάνω στους οποίους αυτές οι κοινότητες βασίζονται. οι πρώτοι έχουν της απαίτηση πως ο ισλαμισμός γενικότερα, και ο ισλαμικός τρόμος ιδιαίτερα, θα ήταν εγγενής στο Ισλάμ, ενώ οι άλλοι υποστηρίζουν πως αυτή είναι μια ψεύτικη εξήγηση μιας πίστης που, στα »βάθη της καρδιάς της», θα ήταν ασυμβίβαστη με την βία και την αδιαλλαξία. όμως όλοι όσοι έχουν δεσμευτεί σε αυτό το πλαίσιο διαλογικής αναφοράς είναι ήδη μέσα, με την θέλησή τους ή όχι, στην παγίδα της πολιτισμικότητας.

μια σοβαρή αναμέτρηση με το φαινόμενο του ισλαμικού φονταμενταλισμού χρειάζεται μια αλλαγή προοπτικής και μια κριτική, επακόλουθη, της κουλτουραλιστικής εκμετάλλευσης του φαινομένου. για να φτάσουμε στο σημείο, να θέλουμε να εξηγήσουμε τον ισλαμισμό ξεκινώντας από το Ισλάμ είναι παράλογο, πάνω κάτω όσο και το να θέλουμε να προσπαθήσουμε να αντλήσουμε τον ναζισμό από το έπος των  Nibelunghi ή από την Edda. φυσικά, οι φανατικοί ισλαμιστές αναφέρονται, τόσο με προβοκατόρικη επιμονή όσο και ανιαρή, στο Κοράνι και στον προφήτη, στην πραγματικότητα όμως αδιαφορούν τελείως για τις συζητήσεις και τις θεολογικές κερδοσκοπίες; γι αυτούς, το Islam, είναι εκείνο που αυτοί πράττουν, δηλαδή ακριβώς εκείνο που αντιστοιχεί στην υποκειμενική τους ανάγκη για ταυτότητα.

οι θρησκευτικές διηγήσεις που μεταδίδονται γι αυτούς δεν είναι τίποτα άλλο από στοιχεία και πολιτισμικοί κώδικες των οποίων κάνουν χρήση για να εδραιώσουν το επισφαλές υποκειμενικό τους  status. οι ισλαμιστές είναι όλα τα άλλα παρά παραδοσιακοί θρησκευόμενοι που θα είχαν χάσει το τραίνο με την νεωτερικότητα ή που θα  είχαν αρνηθεί να πηδήξουν επάνω του.  πρόκειται κυρίως για άτομα τελείως σύγχρονα, μοντέρνα, σημαδεμένα από τον καπιταλισμό, που σαν τέτοια ψάχνουν ένα στήριγμα σε μια συλλογικότητα φαινομενικά ισχυρή, στην οποίαν μπορούν να προσδιοριστούν.

αυτή η δίψα αναγνώρισης σε ένα συλλογικό υποκείμενο δεν είναι κάτι το καινούργιο.  είναι μέρος του βασικοί συστατικού εξοπλισμού του μοντέρνου ατόμου που σχηματίζεται από την κοινωνία της αγοράς, και συνοδεύει την ιστορία της νεωτερικότητας από τις αρχές του XIX αιώνα. δεν πρέπει να μας εκπλήσσει. ξεκινώντας από την πρόκληση του να πρέπει να είναι δραστήριο κοινωνικά σαν υποκείμενο ιδιαίτερα απομονωμένο, πάντα αγωνιώδες να υπερασπίζεται τα συμφέροντά του και να θεωρεί, κατά βάθος, τα άλλα μέλη της κοινωνίας μόνο σαν εργαλεία για να φτάσει έναν τέτοιον στόχο ; αυτή η πρόκληση ξεπετάει την πιεστική ανάγκη να συγχωνευτεί σε μιαν φανταστική κοινότητα, στο στήθος της οποίας, στην αγκαλιά της η απομόνωση και η αμοιβαία εκμετάλλευση θα καταργούνταν φαινομενικά.

αυτή η ταυτοποίηση με ένα μεγάλο υποκείμενο ταυτόχρονα καταπραύνει την αίσθηση αδυναμίας για την σχέση τους με την κοινωνία, που βλέπει το άτομο σαν συλλογικό περιορισμό προσδιορισμένο, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύει την ιδανική επιφάνεια για την προβολή των αντισταθμιστικών φαντασμάτων της παντοδυναμίας τους.  εάν στην διάρκεια της ιστορίας της σύστασης του καπιταλισμού, υπήρξαν καταρχήν τα μεγάλα κλασικά υποκείμενα όπως τα έθνη, ο λαός και οι τάξεις που βρέθηκαν στο παλκοσένικο, τώρα είναι οι θρησκευτικές κοινότητες να έχουν, εδώ και τουλάχιστον τριάντα χρόνια, τον άνεμο στα πανιά τους – και σίγουρα όχι μόνο στον χώρο με την ισλαμική σφραγίδα, αλλά επίσης στις μορφές του προτεσταντικού φονταμενταλισμού, των ευαγγελικών αιρέσεων στην Λατινική Αμερική και στην Αφρική, ή του εθνικισμού των ινδουιστών,  indù.

στο μακροοικονομικό επίπεδο της κοινωνίας, οι αιτίες αυτής της  παγκόσμιας »μεγάλης τάσης», le cause di tale «megatendenza» , βρίσκονται σίγουρα στην παρακμή των μεγάλων αιώνιων θρησκειών της αστικής εποχής, σοσιαλισμού και εθνικισμού κυρίως. από την στιγμή μετά το τέλμα της παγκοσμιοποίησης μέσα στην κρίση, το Κράτος βρέθηκε σε μεγάλο μέρος δίχως την ρυθμιστική του εξουσία σαν αντίβαρο στις επιταγές της αγοράς,   ή – όπως συνέβη σε πολλές περιοχές του παλαιού Τρίτου Κόσμου –  διασπάστηκε τελείως, ενώ την ίδια στιγμή η σχεδόν θρησκευτική πίστη στην εξέλιξη, στην πρόοδο, που βασίλευε από τις απαρχές μέχρι την στιγμή της αποκορύφωσης του καπιταλισμού, φάνηκε να διαψεύδεται καθημερινά, τόσο από τις οικολογικές καταστροφές όλο και οξύτερες, όσο και από τον κοινωνικό αποκλεισμό που βρίσκεται σε διαρκή ανάπτυξη.

μπροστά σε όλο αυτό, η φυγή στα θρησκευτικά φαντάσματα του υπέρ πέραν μοιάζει όλο και περισσότερο στον κόσμο, στους απλούς ανθρώπους, σαν ένα βιώσιμο αποτέλεσμα ; όμως αυτό δεν έχει τίποτα κοινό με μια υποτιθέμενη επιστροφή σε παραδοσιακές μορφές θρησκευτικότητας, αν και συχνά ερμηνεύεται με αυτό τον τρόπο. έχουμε να κάνουμε μάλλον με ένα φαινόμενο απολύτως μοντέρνο, που μπορεί να περιγραφεί σαν  «religionismo«,  »θρησκευτισμός» ακριβώς διότι παίρνει την θέση του δίπλα στους μεγάλους »ισμούς» , «ismi«, που σημάδεψαν καθόρισαν την αστική εποχή.

αυτός ο βασικά μοντέρνος χαρακτήρας εκφράζεται ακριβώς στην σχέση ανάμεσα στα άτομα με την προσφορά ταυτότητας αντίστοιχα. η ένταξή τους σε κοινότητα με θρησκευτικά χαρακτηριστικά ορίζεται μόνο διαμέσου μιας πράξης προσωπικής θέλησης των ατόμων – που μπορεί να πραγματοποιηθεί και με τρόπο όχι απαραίτητα συνειδητό ή ορθολογικό.

είναι ακριβώς διαμέσου αυτής της πράξης που τα άτομα εκδηλώνονται σαν σύγχρονα υποκείμενα βούλησης. δεν γεννιούνται σε ένα σύμπαν υποθετικό παραδοσιακών και θρησκευτικών αξιών συγκεκριμένων, πεποιθήσεων και πρακτικών των οποίων στην συνέχεια οικειοποιούνται; μάλλον αυτά πρέπει να καθορίζονται υπέρ ή ενάντια μιας συγκεκριμένης προσφοράς ταυτότητας – ή, αντιθέτως, να απορρίπτουν αυτόν τον εξαναγκασμό στην ταυτοποίηση.

σε σχέση με την ισλαμική τρομοκρατία, πρέπει να λοιπόν να θέσουμε στους εαυτούς μας την ερώτηση, όχι του ποια είναι η σχέση της με το »Ισλάμ», αλλά να γνωρίζουμε γιατί, ανάμεσα σε όλους τους θρησκευτισμούς που βλάστησαν και αναπτύχθηκαν στην διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, ο ισλαμισμός πήρε μια μορφή ιδιαίτερα επιθετική έναντι των αποκαλούμενων δυτικών αξιών και γιατί έκανε δυνατό να προκύψει μια τρομοκρατική πτέρυγα τόσο ισχυρή, τόσο δυναμική.

μια απάντηση σε μια παρόμοια ερώτηση θα μπορεί να βρεθεί μόνο εάν την σχίσουμε από τον ουρανό των καπνισμένων θεολογικών καιροσκοπισμών και εκμετάλλευσης και την επαναφέρουμε στο έδαφος της κοινωνικής ανάλυσης και κριτικής, και εάν μελετήσουμε από κοντύτερα τις συγκεκριμένες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που ευνόησαν την διάδοση του ισλαμισμού.

μια από τις βασικές προϋποθέσεις είναι εκείνη του σχεδίου καπιταλιστικού εκσυγχρονισμού ανάκτησης μεγάλου μέρους της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής, ένα σχέδιο στο οποίο, σε πρώτη φάση – υπό την αιγίδα των αγώνων εθνικής απελευθέρωσης, του σοσιαλισμού και του παναραβισμού – συνδέθηκαν μεγάλες προσδοκίες, για να διαλυθούν στην συνέχεια με την είσοδο σε κρίση της παγκόσμιας οικονομίας, στα έτη 1970. και σε άλλες περιοχές του κόσμου (κυρίως σε μεγάλο μέρος της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής ), αυτή η αποτυχία άφησε την θέση σε ένα ιδεολογικό κενό, κενό ταυτότητας, που εν μέρει γέμισε με τρόπο θρησκευτικό (κυρίως με την μορφή ευαγγελικών αιρέσεων).

στις χώρες που σημαδεύτηκαν από το Islam, αντιθέτως, αναπτύχθηκε μια συγκεκριμένη μορφή θρησκευτισμού, στην βάση της συμπαντικής του ανάγκης (σε σχέση με την παγκόσμια Umma ) να σφυρηλατήσει έναν κοινωνικό δεσμό πολύ δυνατό, και να πάρει την θέση από τις αποκηρυγμένες θρησκείες του εθνικισμού και του σοσιαλισμού. σε σχέση με αυτές, κατείχε εξίσου την υπόσχεση μιας ανανέωσης του Κράτους, πέρα από τις μορφές που είχαν αποσυντεθεί των απαξιωμένων φασιστικών καθεστώτων και των εθνικών τους συνόρων,  μια υπόσχεση που βασίζονταν εξάλλου στην νομική βάση της σαρίας που ισχυρίζονταν πως η καταγωγή της ήταν θεϊκή   (η οποία, ωστόσο, μπορεί να ερμηνευτεί, με τρόπο τελείως αυθαίρετο).

αυτή η πολιτική και συμπαντική ενότητα του ισλαμισμού του έδινε μια δύναμη έλξης, μια ικανότητα να λειτουργεί την σύνθεση και μια αποτελεσματικότητα που οι θρησκευτισμοί των άλλων πλευρών του κόσμου δεν είχαν.
επί πλέον, ο ισλαμισμός κατείχε, σε σχέση με τους άλλους θρησκευτισμούς, το τεράστιο ιδεολογικό αβαντάζ  του να μπορεί να κινητοποιηθεί ενάντια στην »Δύση», και όχι μόνο να μπορεί να εδραιωθεί διαμέσου της κατασκευής μιας συλλογικής αντιπροσώπευσης του εχθρού, αλλά επίσης να συλλέγει την κληρονομιά του εθνικισμού και του σοσιαλισμού, έτσι όπως εκείνη του αντί-ιμπεριαλισμού.

σε ιδεολογικό επίπεδο, είναι ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που δεν κατείχαν, παραδείγματος χάριν, οι ευαγγελικές σέκτες στην Λατινική Αμερική ή στην Αφρική, όχι μόνο διότι σε μεγάλο μέρος είχαν δημιουργηθεί από ιεροκήρυκες που προέρχονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, αλλά ακριβώς διότι  αποκαλούσαν τους εαυτούς τους σαν ανήκοντες στην αποκαλούμενη »δυτική χριστιανική κοινότητα». ο ισλαμισμός, αντιθέτως, στην κατασκευή της ταυτότητάς του, μπορεί εύκολα να επιστρέφει στην προηγούμενη ανοιχτή ιστορική αντιπαράθεση ανάμεσα σε  «Ponente» και «Levante», που έπαιξε καθοριστικό ρόλο, συστατικό, στην δημιουργία της »Δύσης» και που εκπροσώπησε, και μέχρι σήμερα εκπροσωπεί, ένα μεγάλο ιδανικό υπόβαθρο για να καθορίζει μια συλλογική ταυτότητα, που τον ξεχωρίζει από τον »άλλον».

αυτό που επιδεινώνει τα πράγματα ακόμα περισσότερο, είναι το γεγονός πως επίσης στην »Δύση» αυτή η πολιτισμική σύγκριση επανήλθε με ενθουσιασμό, εν μέρει για να εξηγήσει την αποτυχία του εκσυγχρονισμού ανάκτησης, που βέβαια δεν πρέπει να έχει τίποτα να κάνει με την εσωτερική λογική του μεγαλειώδους παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος που, σε συνέπεια της διαδικασίας θεμελιώδους κρίσης του, δηλώνει »περιττές» ολόκληρες περιοχές του πλανήτη μαζί με τους πληθυσμούς τους; εν μέρει, επίσης, για την απλή ιδεολογική ανάγκη, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, να επιβεβαιώσει την συλλογική του ταυτότητα διαμέσου της εφεύρεσης ενός νέου παγκόσμιου εχθρού.

δεν είναι τυχαίο πως η δημοσίευση του εμπρηστικού παραδειγματικού κειμένου του Samuel Huntington, που φέρει τον τίτλο »Σύγκρουση πολιτισμών»,  «Scontro di civiltà», λαμβάνει χώρα τα πρώτα χρόνια που ακολουθούν την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, και που αποτέλεσε ένα κεντρικό δαχτυλίδι στην διαδικασία αποτυχίας του καπιταλιστικού εκσυγχρονισμού ανάκτησης  (μπορούμε επίσης να σημειώσουμε πως στην περιοχή της παλαιάς Σοβιετικής Ένωσης, οι θρησκευτισμοί, τόσο ο ισλαμικός όσο και ο ορθόδοξος-ρωσικός, διαδόθηκαν ζωηρά.

είδαμε αυτή την ανοιχτή εχθρότητα ταυτοτήτων να δυναμώνεται επί πλέον από το γεγονός πως αρκετές περιοχές του πλανήτη που κατοικούνται από μουσουλμάνους επηρεάστηκαν ιδιαίτερα από τον πόλεμο και την βία, μιας και ευρίσκονταν, και βρίσκονται ακόμη, στο κέντρο συμφερόντων γεωστρατηγικών. αυτό, αφορά φυσικά όλα τα πετρελαϊκά αποθέματα, αλλά επίσης, στην διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, τον αγώνα των μεγάλων δυνάμεων για δικές τους ζώνες επιρροής, όπως στην περίπτωση του Afghanistan, που κυριολεκτικά έγινε κομμάτια από την σύγκρουση Ανατολής-Δύσης,  Est-Ovest και στην συνέχεια κατέστη ένα από τα νευραλγικά σημεία του μαχητικού ισλαμισμού.

να προσθέσουμε σε αυτά την ισραηλινή-παλαιστινιακή σύγκρουση, που φορτώθηκε, μέσα στoν αραβικό κόσμο και την αντί-ιμπεριαλιστική ιδεολογία, με μια τεράστια συμβολική σημασία ευρέως  πέρα από τον αληθινό χαρακτήρα ενός εδαφικού προβλήματος περιορισμένου και σχετικά μικρότερου, και μετατράπηκε σε ένα υπόβαθρο δυσαρέσκειας αντισημιτικής,  της οποίας ο ισλαμισμός συνέλεξε επίσης την κληρονομιά.  σε αυτό επάνω το ιδιαίτερο πρόβλημα, φαίνεται ακόμη μια φορά πολύ ξεκάθαρα πως ο ισλαμισμός δεν έχει τίποτα να βλέπει με το παραδοσιακό Ισλάμ, το οποίο δεν γνωρίζει ούτε αντισημιτισμό ούτε αντιεβραϊσμό ; αυτό είναι μάλλον παράγωγο που εισήχθη από την »φωτισμένη Δύση» που μπόρεσε να εμφυτευτεί στον λεγόμενο μουσουλμανικό χώρο μόνο στην σκιά του καπιταλιστικού εκσυγχρονισμού ανάκτησης.

οι ασταμάτητοι πόλεμοι και οι εμφύλιοι πόλεμοι στην Εγγύς και την Μέση Ανατολή , συνδεδεμένοι στις αντίστοιχες παρεμβάσεις των μεγάλων δυνάμεων, δεν συνεισέφεραν μόνο στην βαθιά αποσταθεροποίηση όλης της περιοχής, και στην καταστροφή των συνθηκών μιας καπιταλιστικής ανάπτυξης και μιας ενσωμάτωσης στην αγκαλιά της παγκόσμιας αγοράς λιγότερο ή περισσότερο συνεπούς,  προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος στην δύναμη της πειθούς των ισλαμικών υποσχέσεων σωτηρίας, αλλά επίσης έφεραν, την ίδια στιγμή, στην αποκτήνωση των γενεών, κυρίως των νέων,  που κοινωνικοποιήθηκαν σε μια κατάσταση συνεχούς πολέμου, ανοικτού μερικές φορές και άλλες συγκεκαλυμμένου, και έχουν εσωτερικεύσει την διάθεση στην βία που αυτή η κατάσταση συνοδεύει.

και αυτό στο τέλος της ημέρας προσφέρει το πλαίσιο για την δημιουργία ηρωικών μυθοποιημένων προσωπικοτήτων, στα οποία οι νέοι, κυρίως  (και όχι μόνο οι προερχόμενοι από τις περιοχές για τις οποίες συζητούμε ), θα μπορούσαν και μπορούν να αναγνωριστούν. έτσι όπως ο  Bin Laden ήδη πλατιά εορτάζονταν όπως ο νέος  Che Guevara, το Ισλαμικό Κράτος τελειοποίησε την επικοινωνιακή εικόνα και τηνηρωοποίηση των θηριωδιών του. ο μαχητικός ισλαμισμός κατάφερε έτσι να αποκτήσει το καθεστώς μιας κουλτούρας διαμαρτυρίας ριζοσπαστικής, που του παρέχει μια τεράστια επιρροή μυημένων που προέρχονται απ’ όλον τον πλανήτη, έτοιμοι να θυσιαστούν.

είναι σε αυτό που αποκαλύπτεται, για άλλη μια φορά, ο χαρακτήρας υψηλά μοντέρνος, και με κανέναν τρόπο θρησκευτικός ή παραδοσιακός, συναφής σε αυτό το κίνημα. αυτός του παρέχει το υλικό για μια κατασκευή ταυτότητας οριοθέτησης των ατόμων μορφοποιημένων εξ ολοκλήρου από το κεφάλαιο  (κυρίως νέων ανδρών, αλλά όχι μόνο), οι οποίοι συχνά δεν έχουν τον παραμικρό οικογενειακό ή πολιτισμικό δεσμό με το Islam, και που ξεχωρίζουν για τον επιθετικό τρόπο με τον οποίον πραγματοποίησαν την »μετατροπή» τους , ενάντια στο περιβάλλον που ήταν τριγύρω τους.

όμως παρά την σημαντική ποσότητα »αυτών που έχουν μετατραπεί», υπάρχουν πάντα νέοι μετανάστες με δεσμούς οικογενειακούς στο τόξο ισλαμικής κρίσης που αποτελούν τις πιο πολλές ομάδες ισλαμικής υποστήριξης στις καπιταλιστικές ομάδες του κέντρου. αυτό όμως δεν αφορά το γεγονός προέλευσης από μια συγκεκριμένη θρησκευτική παράδοση, που αυτοί τώρα θα είχαν ανακαλύψει εκ νέου, από την στιγμή που εξηγείται πού συχνά σαν μια αντίδραση ενάντια στον κοινωνικό και ρατσιστικό αποκλεισμό  (*).

δεν σημαίνει καθόλου πως πρόκειται για περιθωριακούς δίχως μέλλον που δεν θα είχαν πλέον τίποτα να χάσουν. ο αποκλεισμός συχνά συμβαίνει με τρόπο πολύ πιο λεπτό  και την αντιλαμβάνονται σαν ιδιαίτερα ταπεινωτικό εκείνοι οι ίδιοι που κατέχουν όλες απολύτως τις προσωπικές ποιότητες για μια κοινωνική καταξίωση, όπως συνήθως αποκαλείται στον ανταγωνισμό, αλλά όχι λιγότερο συνεχίζουν να πηγαίνουν να χτυπήσουν επάνω στους φραγμούς που δεν είναι άμεσα εμφανείς, κι έχουν σηκωθεί από την πλειοψηφική κοινωνία, και που ζητούν  πολύ μεγαλύτερες προσπάθειες για να ξεπεραστούν.

η κατάσταση είναι παρόμοια στις χώρες της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής, όπου είναι συχνά οι μεσαίες τάξεις εχθροπαθείς που προσανατολίζονται προς τον ισλαμισμό, από την στιγμή που οι ελπίδες τους για μιαν κοινωνική ανέλιξη απογοητεύονται. εκείνο που καθίσταται αποφασιστικής σημασίας, λοιπόν, δεν είναι πλέον η γνώση εάν κάποιος βρίσκεται σε μιαν κατάσταση »αντικειμενικής φτώχεια», αλλά το υποκειμενικό συναίσθημα του να είναι με την πλευρά των χαμένων ή να νιώθουν πως τους απειλεί ο κοινωνικός περιορισμός.  και αυτοί οι φόβοι, που το καπιταλιστικό σύστημα ανταγωνισμού παράγει μόνιμα με κάθε τρόπο, έρχονται να τραφούν ιδιαίτερα στις συνθήκες της διαδικασίας παγκόσμιας κρίσης.

με αυτή την έννοια, υπάρχει ένα κοινό θεμελιώδες σημείο ανάμεσα στους φανατικούς ισλαμιστές και τους αντιπάλους τους του  Pegida και του Front National. και στις δυο περιπτώσεις, η κινητήρια δύναμη είναι η οπισθοδρομική ώθηση να εξολοθρεύσουν, διαμέσου της διάκρισης σε βάρος ενός φανταστικού εχθρού, την κοινωνική πίεση που παράγεται από την κρίση. μπροστά σε αυτό, είναι τελείως παραπλανητικό να γίνονται εκκλήσεις  σε μια κατανόηση »πολυπολιτισμική» ή »διαθρησκευτική»; καθώς εδώ δεν είναι καθόλου ζήτημα μιας σύγκρουσης ανάμεσα σε διαφορετικούς »πολιτισμούς», αλλά για μια επιθετική πόλωση ανάμεσα σε διαφορετικές ταυτότητες συλλογικές οπισθοδρομικές μέσα στην αγκαλιά του ίδιου του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος, μια σύγκριση, μια αντιπαράθεση που καθίσταται η ίδια παράγοντας παγκόσμιας κρίσης, με την έννοια πως γεννά μια κατάσταση διαρκούς πολέμου.

είναι επίσης εξ ολοκλήρου μάταιο, σε αυτή την κατάσταση, να θέτουμε ενώπιον τις ρεπουμπλικάνικες ή δημοκρατικές αξίες της ισότητας.  τέτοιες αξίες έχουν από καιρό χάσει την συλλογιστική τους δύναμη, από την στιγμή που ο κοινωνικός και ρατσιστικός αποκλεισμός, η νομισματοποίηση κάθε σφαίρας της ζωής και οι ακατάπαυστες κρατικές εκστρατείες ελέγχου, και στις δυτικές δημοκρατίες, τις έχουν ξεγυμνώσει από κάθε περιεχόμενο. είναι αντιθέτως απαραίτητο να βρεθεί μια νέα προσέγγιση, ένας νέος προσανατολισμός χειραφετικός με στόχο το ξεπέρασμα, την υπέρβαση της καπιταλιστικής λογικής της υποκειμενικότητάς του, που πλέον δεν έχει νόημα.

– Norbert Trenkle – 2015 

(*) – στα πρακτικά ενός συνεδρίου για τον σαλαφισμό, μπορούμε να διαβάσουμε, όσον αφορά τους νέους που ενώνονται με αυτό το κίνημα : «οι νέοι θαυμάζουν στους σαλαφιστές κήρυκες το γεγονός πως δεν αφήνονται να τρομοκρατηθούν από την ανοιχτή άρνηση που τους χτυπά. αντιθέτως : αυτοί υπερασπίζονται ανοιχτά την άποψή τους και δεν αφήνουν κανέναν να τους σιωπήσει .» η διαχωριστική γραμμή με τους γονείς τους, που θα συμπεριφέρονταν, σύμφωνα με την αντίληψη των νεοτέρων, με τρόπο αμυντικό μπροστά σε μια κατάσταση κοινωνικού αποκλεισμού και μπλοκαρισμένης κοινωνικής ανέλιξης, παίζε έναν ρόλο σημαντικό.   εδώ ο σαλαφισμός προσφέρει μια δυνατότητα να αναληφθεί εκ νέου η επίθεση, να αποκτηθεί ικανότητα δράσης για να γίνει δυνατό το ξεπέρασμα με αυτό τον τρόπο, φθίνοντα, το αίσθημα αδυναμίας, ανικανότητας. (Alevitische Gemeinde – Deutschland e.V. 2013)

fonte: Critique de la dissociation-valeur. Repenser une théorie critique du capitalisme

http://francosenia.blogspot.gr/

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License