Θεωρία σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και παραποιήσεις της

Η μαρξιστική θεωρία της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου

Οι θεωρίες της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου και των οικονομικών κρίσεων και οι «ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΟ 19ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ 11-14 ΑΠΡΙΛΗ 2013»

Αποσπάσματα από το «ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΕ ΤΟΥ ΚΚΕ ΓΙΑ ΤΟ 19ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ 11-14 ΑΠΡΙΛΗ 2013»

Α. Μαρξιστική θεωρία της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου. Αν οι παλιότερες ρεφορμιστικές ηγεσίες του «Κ»ΚΕ και των άλλων χρουστσοφικών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων είχαν εγκαταλείψει τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου με πρώτους τους νέους σοσιαλδημοκράτες, χρουστσοφικούς και τροτσκιστές: Varga, Lange, Klein, Tscheprakow, Ljubimova, Mandel, Rosdolsky, Hoffman, Prager κλπ., με το σοβιετικό χρουστσοφικό σοσιαλδημοκράτη Sergej Dalin να διαλαλεί πως τάχα η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου «δεν έχει τίποτε το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό» («Sowjetunion heute» 7/1965, σελ.9), αλλά και τους σοσιαλδημοκράτες του «Κ»ΚΕ (Θ.Ζάχος «Νέος Κόσμος», 11/1972, σελ. 40-41, Ν.Κυρίτσης «Νέος Κόσμος», 9/1971, σελ. 120-121, Σ.Ζορμπαλάς (Γ.Γ τότε του Κ«Μ»Ε): «Ο μαρξισμός και η εποχή μας», σελ. 41, Αθήνα 1976, Γ.Φαράκος (μέλος τότε του Π.Γ. του «Κ»ΚΕ: «Επιστημονικοτεχνικη επανάσταση και εργατική τάξη» (1974), σελ. 156, κλπ.), η σημερινή ηγεσία του σοσιαλδημοκρατικού «Κ»ΚΕ εγκατέλειψε ακόμα και τη μαρξιστική θεωρία της σχετικής εξαθλίωσης του Προλεταριάτου με το ρεφορμιστικό σύνθημά της «ΝΑ ΠΤΩΧΕΥΣΕΙ Η ΠΛΟΥΤΟΚΡΑΤΙΑ ΟΧΙ Ο ΛΑΟΣ» («Ρ» 14/4/2010, σελ.3, κλπ.), αφού ισχυρίζεται ότι υπάρχει τάχα περίπτωση να «πτωχεύσει η πλουτοκρατία» και «ΟΧΙ Ο ΛΑΟΣ» δηλ. να «αυξηθεί» (!) η μερίδα της εργατικής τάξης στο κοινωνικό εισόδημα σε σχέση μ’ εκείνη της αστικής τάξης – και μάλιστα εν μέσω οικονομικής κρίσης και πλήρους χρεοκοπίας της ελληνικής καπιταλιστικής οικονομίας. Είναι προφανές ότι η ηγεσία του σοσιαλδημοκρατικού «Κ»ΚΕ έχει εγκαταλείψει στο σύνολό της τη μαρξιστική θεωρία τόσο της σχετικής όσο και απόλυτης εξαθλίωσης του Προλεταριάτου,

Είναι γνωστό, ότι σύμφωνα με τη θεωρία του Μαρξ η «σ χ ε τ ι κ ή εξαθλίωση των εργατών» εκφράζεται στην «ελάττωση της μ ε ρ ί δ α ς που παίρνουν από το κοινωνικό εισόδημα. Η α ν α λ ο γ ι κ ή μερίδα των εργατών στην καπιταλιστική κοινωνία, που πλουτίζει με γοργούς ρυθμούς, όλο και μικραίνει, γιατί όλο και πιο γοργά πλουτίζουν οι εκατομμυριούχοι» (ΛΕΝΙΝ: τομ. 22, σελ. 231), ενώ, σύμφωνα με τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης, «ο εργάτης εξαθλιώνεται α π ό λ υ τ α, δηλ. γίνεται πραγματικά φτωχότερος από πριν, είναι υποχρεωμένος να ζει χειρότερα, να τρέφεται λιγότερα, να υποσιτίζεται περισσότερο, να στεγάζεται στα υπόγεια και στις σοφίτες» (ΛΕΝΙΝ: τομ. 22, σελ. 230-231).

Η απόλυτη εξαθλίωση εκφράζεται στην πτώση του βιοτικού επιπέδου του Προλεταριάτου, την πτώση των πραγματικών μισθών, την αύξηση της ανεργίας, την αύξηση της εντατικοποίησης, τη χειροτέρευση των συνθηκών εργασίας, κλπ. Η απόλυτη εξαθλίωση του Προλεταριάτου παίρνει τις πιο ακραίες διαστάσεις σε συνθήκες οικονομικής κρίσης όπως η σημερινή: «οι κρίσεις και οι περίοδοι βιομηχανικής στασιμότητας, με τη σειρά τους, καταστρέφουν ακόμη πιο πολύ την εξάρτηση της μισθωτής εργασίας από το κεφάλαιο, οδηγούν ακόμα πιο γρήγορα στη σχετική και επίσης ακόμα στην απόλυτη χειροτέρευση της κατάστασης της εργατικής τάξης» (ΛΕΝΙΝ: τομ 38, σελ. 85).

Β. Μαρξιστική θεωρία των οικονομικών κρίσεων. Αν οι παλιότερες ηγεσίες του «Κ»ΚΕ και των άλλων χρουστσοφικών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων ισχυρίζονταν ότι το καπιταλιστικό σύστημα είχε «ξεπεράσει» τις κρίσεις μέσω της διαβόητης «ρύθμισης της οικονομίας» εκ μέρους του αστικού κράτους**, η σημερινή σοσιαλδημοκρατικο-τροτσκιστική ηγεσία του «Κ»ΚΕ έχει εγκαταλείψει πλήρως τη μαρξιστική θεωρία των οικονομικών κρίσεων, και μάλιστα σε δυο επίπεδα: πρώτο, επειδή σε επίπεδο ΟΡΟΛΟΓΙΑΣ χαρακτηρίζει τη σημερινή κρίση ως «κρίση υπερσυσσώρευσης»(«Θέσεις», σελ.55) – ΑΝΤΙ της μαρξιστικής διατύπωσης «κυκλική κρίση υπερπαραγωγής» που εκφράζει και το ανάλογο περιεχόμενο – δεύτερο, και από πλευράς ΟΥΣΙΑΣ-ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ, επειδή αναζητά την αιτία των κρίσεων στην «υπερσυσσώρευση του κεφαλαίου»: πρόκειται σαφέστατα για μια αντιμαρξιστική θεωρία, που δεν έχει καμία σχέση με τη θεωρία των κρίσεων των ΜΑΡΞ-ΕΝΓΚΕΛΣ-ΛΕΝΙΝ-ΣΤΑΛΙΝ, επειδή πρωτίστως ΑΡΝΕΙΤΑΙ να θεωρήσει ως θεμελιακή-βαθύτερη αιτία-ρίζα των οικονομικών κυκλικών κρίσεων υπερπαραγωγής τη βασική ΑΝΤΙΦΑΣΗ του καπιταλισμού: τον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την ατομική καπιταλιστική ιδιοποίηση. Επιπλέον: ΑΡΝΗΣΗ της βασικής Αντίφασης του καπιταλισμού ως θεμελιώδους αιτίας απ’ την οποία πηγάζουν οι κρίσεις δεν σημαίνει μόνο εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας των οικονομικών κρίσεων, συνεπάγεται ταυτόχρονα και ΑΡΝΗΣΗ του αναπόφευκτου της Προλεταριακής Επανάστασης μα ακόμα και ΑΡΝΗΣΗ αναγνώρισης του ανταγωνιστικού χαρακτήρα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής απ’ τους εκπροσώπους της, μαζί και των σοσιαλδημοκρατών ηγετών του «Κ»ΚΕ.

Η αντιλενινιστική θεωρία της «υπερσυσσώρευσης» ερμηνείας των κρίσεων της ηγεσίας του «Κ»ΚΕ είναι δανεισμένη απ’ το θεωρητικό της λεγόμενης «αυτόματης κατάρρευσης του καπιταλισμού» χωρίς επαναστατική ταξική πάλη, τον Πολωνο-Γερμανό οικονομολόγο Henryk Grossmann (14.4.1881 Krakau-24.11.1950 Leipzig), που την έχει πρωτο-αναπτύξει σε έναν ογκώδη τόμο με τίτλο: «Das Akkumulations- und Zusammenbruchsgesetz des kapitalistischen Systems»,( Leipzig 1929, σελίδες 628), ο οποίος χρησιμοποιεί τα «σχήματα αναπαραγωγής» του γνωστού Αυστριακού ρεφορμιστή Otto Bauer και επιπλέον, πέραν των διαστρεβλώσεων του ΜΑΡΞ, «διορθώνει» και τους ΕΝΓΚΕΛΣ-ΛΕΝΙΝ (η πρόταση υιοθέτησης προς την ηγεσία του «Κ»ΚΕ φαίνεται να έγινε από κάποιο νεοφώτιστο οπαδό του Grossmann, το Σταύρο Μαυρουδέα, βλ.: «Ημερίδα της ΚΕ του ΚΚΕ για την κρίση, Αθήνα 2009).

Σε πλήρη αντίθεση με την αντιμαρξιστική θεωρία του Henryk Grossmann, για τους ΛΕΝΙΝ –ΣΤΑΛΙΝ οι κυκλικές κρίσεις υπερπαραγωγής πηγάζουν απ’ τη βασική ΑΝΤΙΦΑΣΗ του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής: «οι κρίσεις είναι αναγκαίο φαινόμενο, επειδή ο συλλογικός χαρακτήρας της παραγωγής έρχεται σε αντίθεση με τον ατομικό χαρακτήρα της ιδιοποίησης». Οι κρίσεις πηγάζουν «από την αντίφαση ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και στον ατομικό χαρακτήρα της ιδιοποίησης» (ΛΕΝΙΝ), ενώ ο Στάλιν σημειώνει: «η βάση των οικονομικών κρίσεων υπερπαραγωγής, η αιτία τους βρίσκεται στο ίδιο το σύστημα της καπιταλιστικής οικονομίας. Η βάση της κρίσης βρίσκεται στην αντίθεση που υπάρχει ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την καπιταλιστική μορφή ιδιοποίησης των αποτελεσμάτων της παραγωγής» (ΣΤΑΛΙΝ).

-------

*Απ’ το ρεφορμιστικό πρόγραμμα του 9ου (Μάρτης 1974) - 10ου Συνεδρίου (Μάης 1978) του «Κ»ΚΕ έχει απαλειφθεί εντελώς η «σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου» που διατηρούνταν ακόμα, για δημαγωγικούς λόγους, στο ρεφορμιστικό πρόγραμμα που είχε ψηφιστεί στο 8ο Συνέδριο (1961) του «Κ»ΚΕ. Όλες αυτές οι αντιμαρξιστικές απόψεις της χρουστσοφικής σοσιαλδημοκρατίας διαψεύδονται εκ νέου και για πολλοστή φορά απ’ τη σημερινή ζοφερότατη καπιταλιστική πραγματικότητα.

**Μια σειρά οικονομολόγων της νέας σοσιαλδημοκρατίας, χρουστσοφικών-τροτσκιστών, σ’ «Ανατολή και Δύση» γοητευμένοι απ’ το γνωστό Ρώσο αντεπαναστάτη οικονομολόγο Nikolaj Kondratieff (1892-1938)έχει επιδοθεί εδώ και 40 χρόνια στην αναζωογόνηση και προπαγάνδιση της αστικής θεωρίας των “Langen Wellen der Konjuktur” (“Cycles longs”-“Long Waves”) του Kondratieff ή των «μεγάλων κύκλων» ή «μακρών κυμάτων» των «διακυμάνσεων της οικονομίας», εμφανίζοντάς την ως «μαρξιστική» (Paul Boccara, «Κ»Κ Γαλλίας, άρθρο 1973, κλπ., St.Menschikow και L. Klimenko, κλπ. Σοβιετική Ένωση, Thomas Kuczynski, DDR, Ernest Mandel, Βέλγιο, κλπ., κλπ.).

******************************************** Αστικορεβιζιονιστικές θεωρίες που αρνούνται τη σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου στην καπιταλιστική κοινωνία
 
«ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ», Ιούλης 1986

Αστικορεβιζιονιστικές θεωρίες που αρνούνται τη σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου στην καπιταλιστική κοινωνία
Ρ.Σ. Τιράνων 15.6.1986

Αναλύοντας την καπιταλιστική κοινωνία ο Μαρξ ανακάλυψε το γενικό νόμο της καπιταλιστικής συσσώρευσης και της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου.

Στην εποχή του ο Λένιν διεξήγαγε σκληρή πάλη ενάντια στους οπορτουνιστές της Δεύτερης Διεθνούς, οι οποίοι κάνοντας καπηλεία με την ανάπτυξη της βιομηχανικής ανάπτυξης στα τέλη του περασμένου αιώνα, διακήρυτταν ότι ο ιμπεριαλισμός σαν μετεξέλιξη του καπιταλισμού ήταν μια τέτοια εξέλιξη όπου η εξαθλίωση εξαλείφονταν και εγκαθιδρύονταν η "κοινωνική αρμονία". Λέγανε επίσης ότι είχε εξαλειφθεί ο ταξικός ανταγωνισμός και ο καπιταλισμός δεν είχε λόγο να χρεοκοπήσει.

Ανατρέποντας τις θεωρητικολογίες αυτές οι κλασσικοί του μαρξισμού-λενινισμού επεσήμαναν ότι στον ιμπεριαλισμό η εξαθλίωση των εργαζομένων αυξάνεται ακόμα περισσότερο. Στις συνθήκες κυριαρχίας της χρηματιστικής ολιγαρχίας, των τραστ και των καρτέλ, μια χούφτα μεγιστάνων του κεφαλαίου κυριαρχούν σ' όλο τον κόσμο.

Αστοί και ρεβιζιονιστές ιδεολόγοι προσπαθούν να δικαιολογήσουν τη σημερινή εξαθλίωση στην καπιταλιστική κοινωνία λέγοντας ότι σε περίπτωση ύπαρξης της εξαθλίωσης αυτής, τα αίτιά της δεν πρέπει να αναζητηθούν στον καπιταλισμό. Έτσι ο γερμανός οικονομολόγος Πέσεϊ επιρρίπτει τη φτώχεια και εξαθλίωση εκατομμυρίων ανθρώπων στη μεγάλη δημογραφική έκρηξη, στη φυσική αύξηση του πληθυσμού. Η αύξηση αυτή του πληθυσμού, λέει, θα γίνει αργότερα αιτία σοβαρών συνεπειών. Οι θέσεις αυτές μοιάζουν με τις θέσεις, πριν δυο αιώνες, που ο Μάλθους τις χαραχτήριζε σαν την πιο επιστημονική θεωρία της οικονομίας. Και στη σημερινή περίοδο ο Πέσεϊ βρίσκει τα αίτια της φτώχειας στη φύση, στην τάση των ανθρώπων να πληθαίνουν.

Άλλοι αστοί θεωρητικοί βρίσκουν τα αίτια της εξαθλίωσης στις φυσιολογικές συνθήκες και στην ανικανότητα των ανθρώπων.

Και οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές, με διάφορες μορφές, υπερασπίζουν τις νέο-μαλθουσιανές θέσεις, Το σοβιετικό περιοδικό "Βαπρόσι Φιλοσόφι" έγραφε «ότι τώρα είναι απ' όλους παραδεχτό ότι ο αριθμός του παγκόσμιου πληθυσμού πλησιάζει το κρίσιμο σημείο, ανέρχεται σε 4 δισεκατομμύρια με μέση ετήσια αύξηση περίπου 100 εκατομμύρια. Ένας τέτοιος αριθμός ανθρώπων προκαλεί στο περιβάλλον αλλαγές σε τέτοιο βαθμό που μπορεί να φέρει ένα φαινόμενο αντίθετο με την ευημερία του ανθρώπου, που θα επιδράσει επικίνδυνα στην ανάπτυξη και στον πολιτισμό».

Ο ρεβιζιονιστής αυτός μελετητής φτάνει μάλιστα στο σημείο να ζητήσει τη λήψη μέτρων από την κοινωνία για τον περιορισμό του δικαιώματος γεννήσεων, ακόμα και επιβάλλοντας νόμους που να περιορίζουν το μέγεθος της οικογένειας.

Άλλοι αστοί και ρεβιζιονιστές θεωρητικολόγοι υποστηρίζουν τη θέση, ότι η εξαθλίωση του προλεταριάτου όλο και περιορίζεται και έχει απομείνει μόνο στις μη αναπτυγμένες χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής, οι οποίες έμειναν φτωχές εξ αίτιας της ανικανότητας των αναπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών να τις ενσωματώσουν καλύτερα στο παγκόσμιο βιομηχανικό σύστημα.

Οι ρεβιζιονιστές διαφόρων ρευμάτων διαστρεβλώνουν τη μαρξιστική - λενινιστική θεωρία σχετικά με την εξαθλίωση, πλέκοντας εγκώμια στη λεγόμενη «καταναλωτική κοινωνία», όπως κάνουν οι ευρωκομουνιστές, ή συνδέοντας τη φτώχεια μόνο με τις περιόδους κρίσης, όπως κάνουν οι σοβιετικοί ρεβιζιονιστές, Για παράδειγμα οι γάλλοι ρεβιζιονιστές εκθειάζουν το ρόλο της τεχνικής προόδου που στη Γαλλία οδήγησε τάχα στην «τεράστια βελτίωση του βιοτικού επιπέδου». Εκείνο για το οποίο υποφέρει το προλεταριάτο, λέει ο ηγέτης των γάλλων ρεβιζιονιστών Ζώρζ Μαρσαί, είναι για λίγο περισσότερο δικαιοσύνη. Στη Γαλλία, προσθέτει, η επιστημονική και τεχνική έκρηξη και οι συνέπειές της στην παραγωγή, η εξέλιξη της κοινωνικής ζωής οδήγησαν στο ανέβασμα του βιοτικού επιπέδου και μετέβαλαν τη φύση της κατανάλωσης και τον τρόπο ζωής.

Η πραγματικότητα όμως, στις καπιταλιστικό - ρεβιζιονιστικές χώρες ανατρέπει τις διακηρύξεις αυτές και θεωρητικολογίες. Σα συνέπεια της αύξησης της αποδοτικότητας και της εντατικοποίησης της εργασίας στις καπιταλιστικές και ρεβιζιονιστικές χώρες μεγαλώνει η εκμετάλλευση των εργατών και σα συνέπεια μεγαλώνει η νόρμα και το ποσοστό της υπεραξίας που ιδιοποιείται ο καπιταλιστής. Ταυτόχρονα αυτό οδηγεί στη μείωση της αξίας των μέσων ύπαρξης του εργάτη δηλαδή της αξίας της εργατικής δύναμης. Κατ' αυτόν τον τρόπο συμβαίνει και η αδιάκοπη εξαθλίωση του εργάτη.

Πάνω σ' αυτή τη βάση μεγαλώνει η κοινωνική ανισότητα, βαθαίνει και πλαταίνει το χάσμα ανάμεσα στις εκμεταλλεύτριες τάξεις και το προλεταριάτο. Σ' όλες τις καπιταλιστικές χώρες μια χούφτα ανθρώπων κατέχουν μυθικά πλούτη, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας ζει σε βαθιά φτώχεια και εξαθλίωση. Έτσι στις ΕΠΑ το 1 % του πληθυσμού κατέχει το 80 % του εθνικού πλούτου. Στην Αγγλία 6 % του πληθυσμού κατέχει τα 3/4 του πλούτου και ούτω καθ' εξής.

Παράλληλα με την σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου στον καπιταλισμό βαθαίνει και η απόλυτη εξαθλίωση, που εκφράζεται με την αδιάκοπη χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου, τη μείωση του βαθμού ικανοποίησης των υλικών αναγκών των εργαζομένων, των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας.

Σύμφωνα με στοιχεία, μόνο στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης αριθμούνται πάνω από 30 εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν κάτω από το επίσημο όριο φτώχειας. Στις ΕΠΑ ο αριθμός των φτωχών ξεπερνά τα 32 εκατομμύρια.

Ο σημαντικότερος δείχτης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου είναι η αύξηση της ανεργίας στις καπιταλιστικές χώρες, η οποία προσλαμβάνει μόνιμο και μαζικό χαραχτήρα στις συνθήκες της γενικής κρίσης του καπιταλισμού. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι άνεργοι στις κυριότερες καπιταλιστικές χώρες, στα 1981, ήταν 24 εκατομμύρια, ενώ τώρα έφτασαν τα 30 εκατομμύρια

Η εξαθλίωση του προλεταριάτου στις καπιταλιστικές και τις ρεβιζιονιστικές χώρες εκφράζεται άμεσα στη μείωση των πραγματικών αποδοχών, της αγοραστικής δύναμης σα συνέπεια της αύξησης των άμεσων και των έμμεσων φόρων επί του πληθυσμού, της ύψωσης των τιμών και της αύξησης του πληθωρισμού, που έλαβαν πρωτοφανείς διαστάσεις.

Η εξαθλίωση του προλεταριάτου στις καπιταλιστικό - ρεβιζιονιστικές χώρες συνοδεύεται από την όξυνση της ταξικής πάλης, κατά την οποία η οικονομική πάλη της εργατικής τάξης για τα ζωτικά της αιτήματα μετατρέπεται σε αγώνα πολιτικό για την εξάλειψη του καπιταλιστικού συστήματος.

Η σχετική και η απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου στον καπιταλισμό παρουσιάζεται σαν φαινόμενο και τάση που εκδηλώνεται ανισόμετρα σε διάφορες χώρες και σε διάφορες περιόδους, αλλά που αναπτύσσεται αδιάκοπα. «Η όξυνση των αντιθέσεων μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου« τόνισε ο σύντροφος Ενβέρ Χότζα στο 8ο Συνέδριο του, ΚΕΑ, «γενικά η καπιταλιστική και ιμπεριαλιστική καταπίεση επισπεύδουν το ανέβασμα της πολιτικής και ταξικής συνείδησης του προλεταριάτου και το συνειδητοποιούν ότι η απαλλαγή από την καταπίεσή και την εκμετάλλευση μπορεί να επιτευχτεί μόνο με ταξικό αγώνα, με επανάσταση».

 

*******************************

Ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και οι ρεφορμιστές (σοσιαλδημοκράτες-χρουστσοφικοί, κλπ.)

 

Βαδίζοντας στα χνάρια των αστών οικονομολόγων, απολογητών του καπιταλισμού, αλλά και των θεωρητικών και ηγετών της παλιάς προδοτικής σοσιαλδημοκρατίας με πρώτους τους Bernstein (1898), Kampfmeyer (1898), David (1899), Kautsky (1899-1901), Cunow, κλπ. αλλά και αυτούς της 2ης και 3ης δεκαετίας του 20ου αιώνα (Tarnow, Noelting, Braunthal, Cole, κλπ.) και φθάνοντας σ’ εκείνους των δεκαετιών ΄50-΄60 (Strachey, Boese, Rimbert, Herve, Browder, Czernetz, κλπ.) οι χρουστσοφικοί ρεβιζιονιστές και τροτσκιστές οικονομολόγοι (Varga, Lange, Klein, Tscheprakow, Ljubimova, Mandel, Rosdolsky, Hoffmann, Prager κλπ.) αρνήθηκαν την ύπαρξη στον καπιταλισμό του νόμου της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, και επιπλέον παραποίησαν και απέρριψαν την επιστημονική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του Μαρξ, θεωρώντας την «ξεπερασμένη». Αντικατέστησαν επίσης τον επιστημονικό όρο «εξαθλίωση» με τον όρο «πτώχευση» και έφτασαν στο σημείο να ισχυριστούν ότι η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δεν έχει τάχα «τίποτα το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό» (Σ. Νταλίν).

Οι σοσιαλδημοκράτες ηγέτες του «Κ»ΚΕ(΄56) ακολούθησαν και αυτοί πιστά, και σ’ αυτό το ζήτημα, το προδοτικό ρεύμα του χρουστσοφικού ρεβιζιονισμού. Στο ρεφορμιστικό Πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 8ο Συνέδριο (1961) του «Κ»ΚΕ αναφέρεται, τυπικά για λόγους δημαγωγίας και μόνο, ότι «μεγαλώνει η σχετική και απόλυτη εξαθλίωση» («Πρόγραμμα του ΚΚΕ», σελ 20) της εργατικής τάξης, ενώ στο Πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 9ο Συνέδριο (Μάρτης 1074) και τροποποιημένο εγκρίθηκε από το 10ο Συνέδριο (Μάρτης 1978) έχουν απαλειφθεί εντελώς οι όροι «σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου» και αντ’ αυτών αναφέρεται: «η εντατικοποίηση της δουλειάς αυξάνει. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης δυναμώνει. Μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα… Η αβεβαιότητα για το αύριο μεγαλώνει…» («Πρόγραμμα του ΚΚΕ», σελ 17, Αθήνα 1978)

Ρεβιζιονιστικές απόψεις έχουν υποστηρίξει κατά καιρούς – εκφράζοντας τη γραμμή του κόμματός τους – και διάφορα στελέχη του «Κ»ΚΕ, όπως ο Ν. Κυρίτσης («Νέος Κόσμος», 9/1971, σελ. 121), Θ.Ζάχος («Νέος Κόσμος», 11/1972, σελ. 40-41: «δε σημαίνει ότι στη μεταπολεμική περίοδο κυριαρχεί απόλυτη εξαθλίωση της εργατικής τάξης»), ο Σ. Ζορμπαλάς (Γ.Γ. τότε του Κ«Μ»Ε) υποστήρίζε, ότι το 1976 στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και στις ΗΠΑ δεν κυριαρχούσε απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου: «σ’ αυτές τις χώρες χωρίς να αποκλείεται η απόλυτη εξαθλίωση ιδιαίτερα σε μερικούς κλάδους και ορισμένα λαϊκά στρωματα, σαν τους νέγρους και τις μειονότητες των ΕΠΑ, κυριαρχεί σήμερα η σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου», (Σ. Ζορμπαλάς: «Ο μαρξισμός και η εποχή μας», σελ. 41, Αθήνα 1976), κλπ., κλπ.

Κλείνοντας ας δοθεί ολόκληρο το χαρακτηριστικό απόσπασμα του σοβιετικού χρουστσοφικού ρεβιζιονιστή Sergej Dalin από άρθρο του με τίτλο «Το τελευταίο βιβλίο του Βάργκα» που εκφράζει ανάγλυφα την προδοσία και σ’ αυτό το ζήτημα των χρουστσοφικών σοσιαλδημοκρατών: «παλιότερα διακηρύσσονταν η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως αυτή η θεωρία δεν έχει τίποτε το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό» («Sowjetunion heute», 7/1965, σελ.9).

Προφανώς εκείνοι που δεν είχαν και δεν έχουν καμιά σχέση με το μαρξισμό-λενινισμό είναι οι προδότες σοσιαλδημοκράτες ηγέτες των χρουστσοφικών κομμάτων, ΚΚΣΕ και «Κ»ΚΕ(΄56).

Όμως ο Λένιν είχε διαμετρικά αντίθετη άποψη απ’ τους χρουστσοφικούς σοσιαλδημοκράτες: «ο εργάτης εξαθλιώνεται α π ό λ υ τ α, γίνεται πραγματικά πιο φτωχός απ’ ότι ήταν πρωτύτερα, αναγκάζεται να ζει χειρότερα, να τρέφεται πιο πενιχρά, να υποσιτίζεται περισσότερο, να στεγάζεται σε υπόγεια και σε σοφίτες.

 

Ακόμα πιο εμφανής όμως είναι η σ χ ε τ ι κ ή εξαθλίωση του εργάτη, δηλαδή η ελάττωση του μεριδίου του στο κοινωνικό εισόδημα. Το σ χ ε τ ι κ ό μερίδιο του εργάτη μειώνεται όλο ένα και περισσότερο σε μια καπιταλιστική κοινωνία που πλουτίζει με ταχείς ρυθμούς, αφού οι εκατομμυριούχοι γίνονται πάντα γρηγορότερο πιο πλούσιοι… στην καπιταλιστική κοινωνία ο πλούτος αυξάνει με απίστευτη ταχύτητα παράλληλα με την εξαθλίωση των εργατικών μαζών (Λένιν, τόμος 22, σελ. 231).

Από το άρθρο “Το αποκρουστικό πρόσωπο της καπιταλιστικής βαρβαρότητας: άγρια εκμετάλλευση-αμύθητα κέρδη – μαζική ανεργία, φτώχεια, πείνα και απόλυτη εξαθλίωση”, Ανασύνταξη, Αρ. Φύλ. 276 15-31 Ιούνη 2008

 

********************************

 

Παραποίηση και ανοιχτή εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου εκ μέρους των ρεβιζιονιστικών ηγεσιών του "Κ"ΚΕ

 

Ανασύνταξη, 1-15 Δεκέμβρη 1996

Ο Μαρξ αρχίζοντας την ανάλυση, πριν περίπου 150 χρόνια, του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής ανακάλυψε στη συνέχεια το γενικό νόμο της καπιταλιστικής συσσώρευσης και σ' άρρηκτη σύνδεση μαζί του εκείνον της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, επιπλέον δε κατέδειξε επιστημονικά, ότι η εξαθλίωση της εργατικής τάξης στον καπιταλισμό είναι μια αναγκαία και αναπόφευχτη συνέπεια αυτού του συστήματος και μια νομοτέλεια. Στην εποχή του ιμπεριαλισμού και της γενικής κρίσης του καπιταλισμού το προτσές της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης της εργατικής τάξης βαθαίνει ακόμα περισσότερο, ιδιαίτερα σε περιόδους πολέμων και κρίσεων:

«Ο εργάτης εξαθλιώνεται απόλυτα, δηλ. γίνεται πραγματικά πιο φτωχός από πριν, είναι αναγκασμένος να ζει χειρότερα, να τρέφεται λιγότερο, να υποσιτίζεται περισσότερο, να στεγάζεται στα υπόγεια και στις σοφίτες.

Πιο χτυπητή, όμως, είναι η σχετική εξαθλίωση των εργατών, δηλ. ελάττωση της μερίδας που παίρνουν από το κοινωνικό εισόδημα. Η αναλογική μερίδα των εργατών στην καπιταλιστική κοινωνία, που πλουτίζει με γοργούς ρυθμούς, όλο και μικραίνει, γιατί όλο και πιο γοργά πλουτίζουν οι εκατομμυριούχοι...

Ο πλούτος στην καπιταλιστική κοινωνία αυξάνει με αφάνταστη ταχύτητα - παράλληλα με την εξαθλίωση των εργαζομένων μαζών»(Λένιν).

Η θεωρία της εξαθλίωσης του προλεταριάτου - αναπόσπαστο τμήμα της μαρξιστικής οικονομικής θεωρίας - έχει μεγάλη σπουδαιότητα για τον καθορισμό των καθηκόντων της ταξικής πάλης, για την επεξεργασία σωστής στρατηγικής και τακτικής του εργατικού κινήματος, επειδή αυτή, τεκμηριώνοντας τη θέση, ότι η ανάπτυξη του καπιταλισμού συνοδεύεται αναπόφευχτα από το δυνάμωμα της εκμετάλλευσης και την εξαθλίωση της εργατικής τάξης, βοηθά στη διαμόρφωση της επαναστατικής ταξικής της συνείδησης και δείχνει το μοναδικό δρόμο που αυτή έχει μπροστά για τη λύση των προβλημάτων της: το δρόμο της επαναστατικής ταξικής πάλης και της βίαιης ανατροπής του καπιταλιστικού συστήματος. Άρνηση της εξαθλίωσης του προλεταριάτου, αναγνώριση της δυνατότητας μιας διαρκούς και ουσιαστικής καλυτέρευσης της κατάστασής του στα πλαίσια του καπιταλισμού και εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της εξαθλίωσης σημαίνει παραίτηση από την επαναστατική ταξική πάλη, σημαίνει παραίτηση από την προλεταριακή επανάσταση και το σοσιαλισμό.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο, ότι οι πρώτες επιθέσεις των ρεβιζιονιστών πρακτόρων της αστικής τάξης και των αστών οικονομολόγων κατά του μαρξισμού κατευθύνονταν ενάντια στη θεωρία της εξαθλίωσης και πρώτα απ' όλα ενάντια στη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Επεχείρησαν επανειλημμένα ανεπιτυχώς την ανασκευή της, προσπαθώντας να "αποδείξουν" ότι η εξαθλίωση δεν είναι αναπόφευχτη και μια νομοτέλεια του καπιταλισμού, δεν είναι ένα μόνιμο φαινόμενο που πηγάζει από την ίδια τη φύση αυτού του συστήματος, μα ένα τυχαίο και παροδικό φαινόμενο που χαρακτηρίζει μόνο μια ιστορική αρχική φάση ανάπτυξής του και επομένως η εργατική τάξη έχει τη δυνατότητα, με τον αγώνα της για σειρά μεταρρυθμίσεις, να καλυτερεύει ολοένα και περισσότερο την κατάστασή της στα πλαίσια του καπιταλισμού.

Από την αποδοχή ή μη της θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου απορρέουν δυο διαμετρικά αντίθετες πολιτικές γραμμές: η επαναστατική-προλεταριακή γραμμή που ακολούθησαν τα κομμουνιστικά κόμματα της Γ' Κομμουνιστικής Διεθνούς και η αστικο-ρεβιζιονιστική γραμμή που ακολούθησε η σοσιαλδημοκρατία και ο χρουτσωφικός ρεβιζιονισμός.

Οι απολογητές του καπιταλισμού, αλλά και οι ρεβιζιονιστές-ρεφορμιστές, αρχίζοντας με πρώτους τους Bernstein(1898), Kampffmever(1898), David(1899), Kautsky(1899-1901), Cunow, Plechanow, κλπ., εκείνους της 2ης και 3ης δεκαετίας του αιώνα Bucharin, Tarnow, Noelting, Braunthal, Cole, κλπ. φθάνοντας σ’ αυτούς των δεκαετιών '50-60 Strachey, Boese, Rimbert, Core, Herve, Browder, Cowie, Czernetz, κλπ. και καταλήγοντας στους χρουτσωφίκούς ρεβιζιονιστές και τροτσκιστές Varga, Lange, Klein, Tscheprakow, Ljubimova, Mandel, Rosdoiski, Hoffman, Prager, κλπ. παραποίησαν και αρνήθηκαν ανοιχτά τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του Μαρξ, αντικατέστησαν τον επιστημονικά όρο "εξαθλίωση" με τον όρο "πτώχευση" και έφθασαν στο σημείο να ισχυριστούν ότι η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δεν έχει τάχα "τίποτε το κοινό με το μαρξισμό-λενινισμό"(Σ. Νταλίν).

Παραποίηση και ανοιχτή εγκατάλειψη της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου εκ μέρους των ηγεσιών του “Κ”ΚΕ: Οι ηγεσίες του "Κ"ΚΕ απ' το '56 και ύστερα κινήθηκαν και σ' αυτό το ζήτημα στο δρόμο του χρουτσωφικού ρεβιζιονισμού. Στο ρεφορμιστικό πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 8ο Συνέδριο (1961) του “K”ΚΕ, αναφέρεται ότι "μεγαλώνει η σχετική και η απόλυτη εξαθλίωση"("Πρόγραμμα του ΚΚΕ", σελ.20) της εργατικής τάξης, ενώ στο πρόγραμμα που ψηφίστηκε στο 9ο Συνέδριο (Μάρτης 1974) και τροποποιημένο εγκρίθηκε από το 10ο Συνέδριο (Μάης 1978) έχουν απαλειφθεί εντελώς οι όροι “σχετική και απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου” και αντ' αυτών αναφέρεται: "η εντατικοποίηση της δουλειάς αυξάνει. Η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης δυναμώνει. Μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα... Η αβεβαιότητα για το αύριο μεγαλώνει..."("Πρόγραμμα του ΚΚΕ" σελ 17, Αθήνa 1978).

Την αλλαγή αυτή σημείωνε τότε με ιδιαίτερη ικανοποίηση, σε άρθρο του για τις προσυνεδριακές συζητήσεις του 9ου Συνεδρίου, ο ρεβιζιονιστής οικονομολόγος Ν. Κυρίτσης (τώρα πρόεδρος του Κ"Μ"Ε), ο οποίος είχε εκφράσει τη γνώμη ότι αυτό έπρεπε να είχε ήδη γίνει στο 8ο Συνέδριο (1961). Γράφει: «Στο καινούργιο πρόγραμμα η παλιά θέση: "μεγαλώνει η σχετική και απόλυτη εξαθλίωση..." αλλάζει με την πρόταση "αυξάνει η εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και μειώνεται το μερίδιό της στο εθνικό εισόδημα... Η αβεβαιότητα για το αύριο συνέχει την εργατική τάξη". Νομίζω πως η αλλαγή αυτή είχε ωριμάσει από καιρό και ίσως έπρεπε να είχε γίνει στο προηγούμενο Συνέδριο» ("Νέος Κοσμος", 9/1971, σελ. 120). Στη συνέχεια διαστρεβλώνοντας και απορρίπτοντας τη θεωρία του Μαρξ σχετικά με την απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου καταλήγει: «Γι' αυτό θεωρώ πετυχημένη και επίκαιρη τη θέση στο ζήτημα αυτό που προτείνεται, επειδή αντανακλά αντικειμενικά τη σημερινή κατάσταση της εργατικής τάξης στη χώρα μας» ("Νέος Κοσμος", 9/1971, σελ. 121).

Έτσι, εκτός του ότι στο πρόγραμμα του "Κ"ΚΕ απορρίπτεται ανοιχτά από το 1974 η μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, η ηγεσία του "Κ"ΚΕ ισχυρίζεται πως τάχα το 1978 (τότε εγκρίθηκε εκ νέου το ρεφορμιστικό πρόγραμμα από το 10ο Συνέδριο) δεν ίσχυε στην Ελλάδα ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, δηλαδή αυτή δε διαπιστώνει άμεση πτώση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης που εκδηλώνεται με την πτώση του πραγματικού μισθού των εργαζομένων σαν αποτέλεσμα της ύψωσης των τιμών και της αύξησης των φόρων, με τη χρόνια και διαρκώς αυξανόμενη ανεργία (εκατοντάδες χιλιάδες ήταν τότε, το 1978, οι άνεργοι στη χώρα μας), με την εντατικοποίηση της εργασίας, τη χειροτέρευση συνθηκών εργασίας, την αύξηση των ατυχημάτων, τη χειροτέρευση της διατροφής και των συνθηκών διαβίωσης και κατοικίας της εργατικής τάξης, κλπ.

Αξίζει να υπογραμμιστεί, ότι η άρνηση της ύπαρξης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου στη χώρα μας από τους ρεβιζιονιστές ηγέτες γίνεται σε μια περίοδο όπου η καπιταλιστική οικονομία της Ελλάδας μαστίζεται από τη μεγάλη οικονομική κρίση, τη μεγαλύτερη μετά τη κρίση 1929-33, που έχει ξεσπάσει από τις αρχές της δεκαετίας του '70 και είχε αγκαλιάσει ολόκληρο τον τότε αστικο-ρεβιζιονιστικό κόσμο. Σε μια τέτοια περίοδο, δηλ. περίοδο οικονομικής κρίσης, είναι ολοφάνερο ότι ο νόμος της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου δρα με μεγαλύτερη ένταση. Η άρνηση της ύπαρξης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, σε μια τέτοια περίοδο, εκφράζει όχι μόνο την πλήρη απομάκρυνση από τον μαρξισμό-λενινισμό αλλά και το μέγεθος της προδοσίας των συμφερόντων της εργατικής τάξης εκ μέρους των ρεβιζιονιστών ηγετών του "Κ"ΚΕ.

Στα 1972 ο Θ. Ζάχος, στέλεχος του "Κ"ΚΕ, απαντώντας στους αβάσιμους ισχυρισμούς του τότε υπουργού της χούντας φασίστα Τσάκωνα, o οποίος ισχυρίζονταν, ότι τάχα "ο Μαρξ διεψεύσθη προς έτι ως προς την αναγκαίαν μέλλουσαν να επισυμβή απαθλίωσιν της εργατικής τάξης" και αφού παραθέτει στοιχεία για την Ελλάδα και τις διάφορες καπιταλιστικές χώρες (ΕΠΑ, Αγγλία, κλπ,) καταλήγει: "Εννοείται, τα στοιχεία που παραθέσαμε δε σημαίνει ότι στη μεταπολεμική περίοδο κυριαρχεί απόλυτη εξαθλίωση της εργατικής τάξης" ("Νέος Κόσμος", 11/1972, σελ 40-41).

Είναι ολοφάνερο ότι ο Θ. Ζάχος αρνούμενος την ύπαρξη της εξαθλίωσης της εργατικής τάξης στον καπιταλιστικό κόσμο μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αρνείται και την ισχύ του νόμου της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου για όλες ανεξαίρετα τις καπιταλιστικές χώρες. Για να δώσει κύρος στη ρεβιζιονιστική άποψη του "Κ"ΚΕ της εγκατάλειψης της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και να δικαιολογήσει την προδοσία του, ο Ζάχος επικαλείται τις αντιμαρξιστικές απόψεις του γνωστού αποστάτη σοβιετικού (ουγγρικής καταγωγής) ρεβιζιονιστή οικονομολόγου Ε. Βάργκα (1879-1964), που τον χαρακτηρίζει επιστήμονα "παγκοσμίου φήμης", που όχι μόνο ισχυρίζεται ότι αυτή δεν ισχύει μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και ότι ο Μαρξ δε διατύπωσε καν τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου.

Ο Θ. Ζάχος υποστηρίζει την ίδια αντι-μαρξιστική θέση με τον Βάργκα και μ' όλους τους σοβιετικούς ρεβιζιονιστές που απορρίπτουν ανοιχτά τη μαρξιστική θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου και φθάνουν ως το σημείο να ισχυρίζονται, ότι αυτή "δεν έχει καμιά σχέση με τον μαρξισμό-λενινισμό" (ο Σεργκέϊ Νταλίν σε άρθρο του με τίτλο "Το τελευταίο βιβλίο του Βάργκα" γράφει: "Παλιότερα διακηρύσσονταν η θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως αυτή η θεωρία δεν έχει τίποτε το κοινό με το μαρξισμό- λενινισμό" (“Σοβιετική Ένωση σήμερα” 7/1965, σελ. 9).

Ο Σ. Ζορμπαλάς (Γ.Γ τότε του Κ”Μ”Έ) υποστήριζε, ότι το 1976 στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες και στις ΕΠΑ δεν κυριαρχούσε απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου. Γράψει: ”Σ' αυτές τις χώρες χωρίς να αποκλείεται η απόλυτη εξαθλίωση ιδιαίτερα σε μερικούς κλάδους και ορισμένα λαϊκά στρώματα, σαν τους νέγρους και τις μειονότητες των ΕΠΑ, κυριαρχεί σήμερα η σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου” (Σ. Ζορμπαλάς: "Ο μαρξισμός και η εποχή μας". σελ. 41, Αθήνα 1976).

Όμως η πραγματικότητα των καπιταλιστικών χωρών εκείνης της περιόδου διέψευδε τους ισχυρισμούς του Ζορμπαλά, που μ' αυτή του τη θέση εξωράιζε τον καπιταλισμό των ιμπεριαλιστικών χωρών, και έδειχνε, ότι και σ' αυτές κυριαρχούσε η απόλυτη εξαθλίωση του προλεταριάτου, που εκδηλώνονταν με ραγδαία πτώση του βιοτικού επιπέδου της εργατικής τάξης λόγω της κρίσης, μείωση των πραγματικών μισθών των εργατών, χειροτέρευση των συνθηκών δουλειάς και διαβίωσης, ένταση της εκμετάλλευσης, αυξήσεις ενοικίων, στη μαζική ανεργία που είχε πάρει στα 1976 τεράστιες διαστάσεις (σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία στις ΕΠΑ υπήρχαν περίπου 10 εκατομμύρια άνεργοι, στη Δυτική Γερμανία 1,5 εκατομμύριο, στην Αγγλία πάνα από 1,5 εκατομμύριο, κλπ.).

Τέλος ο Γ. Φαράκος (μέλος τότε του ΠΓ του "Κ"ΚΕ) στο βιβλίο του "Επιστημονικοτεχνική επανάσταση και εργατική τάξη" (1974) διαστρεβλώνει την μαρξιστική θεωρία της εξαθλίωσης, παρουσιάζοντάς την σαν "τάση" (σελ. 156) - ακολουθώντας τους Ε. David (1899), Kautsky (1901) και Tscheprakov (1969) - που δεν επικρατεί, γιατί υπάρχουν σειρά παράγοντες που δρουν αντίθετα και πρώτα απ' όλα η πάλη της εργατικής τάξης για αύξηση μισθών και καλυτέρευση συνθηκών δουλειάς, άποψη που οδηγεί όλους τους ρεβιζιονιστές ανοιχτά ή συγκαλυμμένα σε εγκατάλειψη της προλεταριακής επανάστασης (Kautsky: "η εξαθλίωση πρέπει να νοείται ως τάση και όχι απαραίτητα ως αλήθεια").

Η διαστρέβλωση αυτή του Φαράκου οδηγεί αναπόφευχτα σε απόρριψη της μαρξιστικής θεωρίας της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Όμως η απόλυτη και σχετική εξαθλίωση του προλεταριάτου δεν είναι "τάση", όπως ισχυρίζεται ο Φαράκος και οι διάφοροι ρεβιζιονιστές (για να αρνηθούν την ισχύ της), αλλά ένας αντικειμενικός νόμος ανάπτυξης της καπιταλιστικής κοινωνίας, ο οποίος δρα ακόμα πιο έντονα στην περίοδο της γενικής κρίσης του καπιταλισμού και ιδιαίτερα στην περίοδο των οικονομικών κρίσεων.

Οι ρεβιζιονιστικές ηγεσίες του "Κ"ΚΕ εγκαταλείποντας τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου αποδεικνύονται οι καλύτεροι υπερασπιστές του καπιταλισμού.

Οι ρεβιζιονιστές και οι αστοί κριτικοί του Μαρξ έχουν πάντα επιδείξει ένα εξαιρετικά λεπτό ταξικό ένστικτο όταν επιχειρούν μόνιμα να παραποιήσουν, ανασκευάσουν και απορρίψουν τη θεωρία της απόλυτης εξαθλίωσης και να αρνηθούν το νόμο αυτό της καπιταλιστικής ανάπτυξης που ένας από τους πιο δραστήριους απολογητές και συνειδητούς υπερασπιστές του καπιταλισμού, ο Ρ. Mendes-France, τον είχε αποκαλέσει στα μέσα της δεκαετίας του '50 - εκφράζοντας το δικαιολογημένο ταξικό του μίσος - "διαβόητο νόμο".

Συγκεντρώνοντας τα πυρά των επιθέσεών τους στο νόμο της απόλυτης εξαθλίωσης οι εχθροί της επανάστασης και του σοσιαλισμού προσπαθούν με παραποιημένα στοιχεία να εξαπατήσουν την εργατική τάξη, καλλιεργώντας της την απατηλή-αποπροσανατολιστική αντίληψη ότι η οικονομική ανάπτυξη του καπιταλισμού συνοδεύεται τάχα από "βελτίωση" της κατάστασής της.

Σήμερα όμως που σ' ολόκληρο τον καπιταλιστικό κόσμο ο νόμος αυτός δρα μ’ όλη τη δύναμή του και το προτσές της απόλυτης εξαθλίωσης είναι ιδιαίτερα έκδηλο και μάλιστα βαθαίνει παραπέρα - διαψεύδοντας τους ψεύτικους ισχυρισμούς και επιβεβαιώνοντας την ορθότητα της θεωρίας του Μαρξ - οι αστοί και ρεβιζιονιστές ιδεολόγοι μη δυνάμενοι ν' αρνηθούν αυτή τη ζοφερή κατάσταση, σιωπούν.

Όσον αφορά την πάλη της εργατικής τάξης για αύξηση μισθών και καλύτερες συνθήκες δουλειάς, αυτή δεν μπορεί να εμποδίσει τη δράση του νόμου της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου, πολύ περισσότερο δεν μπορεί να τον καταργήσει. Μπορεί μόνο ελάχιστα να περιορίσει τις συνέπειές του για την εργατική τάξη. Στην πάλη της εργατικής τάξης μπαίνουν όρια, που καθορίζονται από την ύπαρξη και δράση των αντικειμενικών οικονομικών νόμων του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής.

Εξάλλου ο Μαρξ έχει τονίσει: "Η εργατική τάξη δεν πρέπει να υπερβάλλει την τελική αποτελεσματικότητα των καθημερινών αυτών αγώνων. Δεν πρέπει να ξεχνά ότι παλεύει ενάντια στα αποτελέσματα και όχι ενάντια στις αιτίες αυτών των αποτελεσμάτων, ότι καθυστερεί βέβαια την προς τα κάτω κίνηση, δεν αλλάζει όμως την κατεύθυνσή της..." (Κ. Μαρξ: "Μισθός, τιμή και κέρδος" σελ. 80).

Η εργατική τάξη δεν μπορεί στα πλαίσια του καπιταλισμού να καταργήσει με την πάλη της τους νόμους του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και επομένως ούτε και το νόμο της σχετικής και απόλυτης εξαθλίωσης του προλεταριάτου. Προϋπόθεση για την κατάργηση αυτών των νόμων είναι η ανατροπή και εξάλειψη του καπιταλισμού.

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License