H επικαιρότητα του Μαρξισμού

...

Ο Μαρξ για τον περιορισμένο χρόνο και τον ιστορικά παροδικό κεφαλαιοκρατικό τρόπο παραγωγής Οι σύγχρονες κοινωνικές διαδικασίες που ζούμε, η καπιταλιστική βαρβαρότητα και ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος, οι ενδοϊμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί αλλά και η δημιουργία διεθνών ή περιφερειακών διακρατικών καπιταλιστικών ενώσεων δεν είναι δυνατόν να εξηγηθούν δίχως τον Μαρξ και τον μαρξισμό. Τόσο η ανάλυση του Λένιν για την ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία, για τα βασικά χαρακτηριστικά του ιμπεριαλισμού, όσο και η σύγχρονη μαρξιστική έρευνα επιβεβαιώνουν όχι μόνον τη ζωτικότητα του μαρξισμού αλλά και το ανοιχτό πνεύμα του να αναπτύσσεται και να εμπλουτίζεται με βάση τις εξελισσόμενες συνθήκες. Η επικαιρότητα του μαρξισμού στο πεδίο της σύγχρονης ταξικής πάλης αναδεικνύεται μέσα από τη διαλεκτική σχέση οικονομίας και πολιτικής, από την εσωτερική σχέση που υπάρχει ανάμεσα στην πολιτική οικονομία του καπιταλισμού και τη θεωρία της σοσιαλιστικής επανάστασης. Ο Μαρξ απέδειξε τον ιστορικά παροδικό χαρακτήρα του καπιταλισμού ξεκινώντας από τη μελέτη των οικονομικών του νόμων, με αφετηρία την αποκάλυψη του νόμου της υπεραξίας. Η ανατροπή του σοσιαλισμού στην Ευρώπη όχι μόνο δε θίγει την ουσία της μαρξιστικής-λενινιστικής διδασκαλίας για την επανάσταση, αντίθετα την επιβεβαιώνει. Ο Μαρξ δεν μπορούσε να ξεφύγει από τα ιστορικά όρια της εποχής του και να επεξεργαστεί ένα λεπτομερειακό σχέδιο οικοδόμησης της κομμουνιστικής κοινωνίας. Δεν ήταν δυνατόν να προβλέψει τι θα μπορούσε να κάνει, ή τι να αποφύγει η σοσιαλιστική εργατική εξουσία όταν επιτελεί το έργο της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Επομένως, δεν ήταν δυνατό να προβλέψει και τη νίκη της αντεπανάστασης και καπιταλιστικής παλινδρόμησης μετά από σχετικά μακρόχρονη περίοδο. Εδωσε πολύ γενικές κατευθυντήριες ιδέες, τις οποίες δούλεψε παραπέρα ο Λένιν με βάση την αρχική εμπειρία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Ιδιαίτερα ο Λένιν αναφέρθηκε πολύ καθαρά στη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στην επικράτηση της επανάστασης σε μια χώρα ή σε περισσότερες χώρες και στην ανεπίστρεπτη παγκόσμια νίκη του σοσιαλισμού. Η ανάλυσή του προτρέπει στην τολμηρή επαναστατική πρωτοβουλία, στην αξιοποίηση των συνθηκών στον «αδύνατο κρίκο» της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας. Δεν έχει καμία σχέση με την άποψη ότι παντού θα γίνει σοσιαλιστική επανάσταση ή πουθενά. Αυτή η αντίληψη «της αναμονής» βολεύει εκείνους που θέλουν να αποφύγουν το επαναστατικό καθήκον σε εθνική βάση. Το «ποιος-ποιον» θα υπάρχει όσο ο ιμπεριαλισμός διατηρεί τη δύναμη να επιχειρεί την ανάκτηση εδάφους, όσο αυτός θα αξιοποιεί λάθη και δυσκολίες, όσο θα υπάρχει η ιμπεριαλιστική επέμβαση και καταπίεση, ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος. Τα όρια της αστικής πολιτικής αποδεικνύονται τελικά και όρια του καπιταλισμού Ο Μαρξ με επιστημονική μέθοδο και ακρίβεια απέδειξε ότι τα όρια του καπιταλισμού δεν είναι απεριόριστα. Η ανάπτυξη της παραγωγικότητας παράγει την πτώση του μέσου ποσοστού κέρδους. Το κεντρί της καπιταλιστικής παραγωγής, δηλαδή το ποσοστό του κέρδους, απειλείται από την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων. Εδώ βρίσκεται η οικονομική απόδειξη του ιστορικά παροδικού χαρακτήρα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και του αναπόφευκτου της ανατροπής του. Η ταξική πάλη μπορεί να καταργήσει την εκμετάλλευση και τις τάσεις του καπιταλισμού μόνον καταργώντας το ίδιο το σύστημα. Η πτώση του μέσου ποσοστού κέρδους εκφράζει τις ανταγωνιστικές αντιθέσεις του καπιταλισμού. Η ανταλλακτική αξία θέτει όρια στην παραγωγή αξιών χρήσης. Οσο πιο υψηλή είναι η ανάπτυξη του κεφαλαίου τόσο πιο πολύ αποτελεί εμπόδιο στην παραγωγή και στην κατανάλωση. Ο Μαρξ μελέτησε βαθύτατα τη φύση της οικονομικής καπιταλιστικής κρίσης. Μπορεί αρχικά να υπερεκτίμησε τη δυνατότητα η οικονομική κρίση που γνώρισε επί των ημερών του να εξελιχθεί άμεσα σε επαναστατική κατάσταση, όμως προχώρησε στην πολύ σημαντική εκτίμηση ότι η κρίση είναι μια διαδικασία συγκέντρωσης και βίαιης διευθέτησης όλων των αντιθέσεων της αστικής κοινωνίας. Ο Λένιν με το έργο του «Ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού» έδωσε συνέχεια και ολοκλήρωσε τη μαρξιστική αυτή τοποθέτηση, αναγορεύοντας τον ιμπεριαλισμό στο πρόθυρο προς το σοσιαλισμό. Η αναρχία της καπιταλιστικής παραγωγής και οι συνέπειές της εξωθούν τους καπιταλιστές σε μια συνεχή προσπάθεια ρύθμισης, σε εθνικό και διεθνικό επίπεδο, μέσω των διακρατικών ενώσεων. Η ρύθμιση όμως αυτή δεν είναι σε θέση να επιβάλει συλλογικό και μακρόπνοο έλεγχο. Ο Λένιν ανέπτυξε παραπέρα, στις συνθήκες του ιμπεριαλισμού, το ζήτημα της ανισόμετρης ανάπτυξης, την ύπαρξη και όξυνση των ανισότιμων σχέσεων στα πλαίσια του ιμπεριαλιστικού συστήματος, τη φύση του ενδοκαπιταλιστικού ανταγωνισμού σε εθνικό και διεθνικό επίπεδο. Τελικά όμως κάθε στοιχείο που εναντιώνεται στην επανάληψη της κρίσης, ή στον έλεγχο της οξύτητάς της μόνον προσωρινά αποτελέσματα έχει, τελικά περικλείει το σπέρμα της μελλοντικής κρίσης. Ο Μαρξ ανέδειξε σε βάθος ότι οι κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές ανισότητες έχουν να κάνουν όχι στενά με το σύστημα διανομής και ανταλλαγής αλλά με το μηχανισμό της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, την απόσπαση υπεραξίας. Οτι η τάση του κεφαλαίου είναι να αυξάνει τον εργαζόμενο πληθυσμό αλλά και να μετατρέπει ένα μέρος του σε πλεόνασμα. Οτι η βάση του ζητήματος σχετίζεται με τη χρήση της εργατικής δύναμης ως εμπορεύματος. Οτι οι αυξήσεις των μισθών δεν ευθύνονται για την τιμή των εμπορευμάτων. Από τις πιο λαμπρές τοποθετήσεις του είναι η ανάλυση της μετοχικής εταιρίας. Στη μετοχική επιχείρηση παύει να υφίσταται ο ατομικός κεφαλαιοκράτης ως ιδιοκτήτης και διευθύνων της παραγωγής, εμφανίζεται η συλλογική ιδιοκτησία των μετόχων, που παραμένει καπιταλιστική. Η μετοχική επιχείρηση είναι αποτέλεσμα της κοινωνικοποίησης της παραγωγής και σημείο που αποδεικνύει την αντικειμενική ωριμότητα περάσματος σε ανώτερο τρόπο παραγωγής, τον κομμουνιστικό. Τα σύγχρονα μονοπώλια δεν είναι τίποτε άλλο παρά μεγάλη συσσώρευση κεφαλαίων μετοχικών επιχειρήσεων ή ομίλων, επιχειρήσεων με μεγάλα μερίδια στην αγορά. Ο Μαρξ μελέτησε το μεγάλο θέμα της απόλυτης και σχετικής εξαθλίωσης της εργατικής τάξης ως αναπόσπαστου συστατικού της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Την τάση συμπίεσης της τιμής της εργατικής δύναμης προς τα κάτω. Τα κοινά συμφέροντα της εργατικής τάξης με τα άλλα στρώματα των εργαζομένων. Πρόβαλε τον καθορισμό και πολιτικού εποικοδομήματος από τις σχέσεις παραγωγής, την επίδραση του τρόπου παραγωγής στην κοινωνική συνείδηση. Η μαρξιστική διδασκαλία για τη διεθνοποίηση της εργατικής πάλης Στο κέντρο της προσοχής και των μελετών του ήταν η ανάγκη να εκφραστεί σε διεθνές επίπεδο η κοινότητα συμφερόντων στην πάλη κατά του καπιταλισμού. Ο Μαρξ δεν περιορίζεται στην ηθική διάσταση της αλληλεγγύης. Βασίζεται στη θέση για την ύπαρξη της παγκόσμιας καπιταλιστικής αγοράς, της ολόπλευρης αλληλεξάρτησης των εθνών. Ο όρος «παγκοσμιοποίηση», που χρησιμοποιείται ως όρος που δείχνει κάτι το νέο, το πρωτόγνωρο, δεν αντιπροσωπεύει παρά μόνον την ουσία της επέκτασης της καπιταλιστικής παραγωγής προς την εξωτερική αγορά με τη μορφή εξαγωγής κεφαλαίων και εμπορευμάτων. Αντανακλά και εκφράζει τη διαπλοκή των εθνικών οικονομιών. Βεβαίως, σε σύγκριση με τα χρόνια που έζησε ο Μαρξ, υπάρχει σήμερα μεγάλη δυναμική στην καπιταλιστική διεθνοποίηση. Η ταχύτητα στην πληροφορική και στην τηλε-ηλεκτρονική επικοινωνία έδωσε τη δυνατότητα ταχύτατης επέκτασης στην εξαγωγή του χρηματικού κεφαλαίου, στη διόγκωση και σχετική αυτονόμηση της αγοραπωλησίας μετοχών, ομολόγων και κάθε φύσης τίτλων ιδιοκτησίας. Τελικά όμως αυτά προσδιορίζονται από τον καπιταλιστικό τους χαρακτήρα, από τους νόμους του καπιταλιστικού συστήματος. Οσο προχωρά και βαθαίνει η καπιταλιστική διεθνοποίηση, τόσο γίνεται πιο επιτακτικά αναγκαίο η εργατική τάξη να συνενώσει τις προσπάθειές της σε ενιαίο μέτωπο όχι μόνο στο συνδικαλιστικό κίνημα, όχι μόνο στο κοινωνικό κίνημα, αλλά και στον αγώνα για το πέρασμα στο σοσιαλισμό, ανεξάρτητα από το επίπεδο ανάπτυξης του καπιταλισμού σε κάθε χώρα και τη θέση της στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα. Θεωρούμε ότι υπάρχει ανάγκη να οξυνθεί ο ιδεολογικός αγώνας με τις αντιλήψεις περί της κυριαρχίας των επιχειρήσεων πάνω στις κυβερνήσεις και στο αστικό κράτος, ότι τάχα το «υπερεθνικό κράτος», «οι υπερεθνικοί οργανισμοί» καταργούν, περιθωριοποιούν και απαξιώνουν το αστικό κράτος. Η διεθνοποίηση της πάλης δε θα αποκτήσει εμβέλεια αν δε βασιστεί στην ενότητα δράσης του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος, που σήμερα δεν έχει ξεπεράσει την κρίση του, τις ιδεολογικές διαφορές. Το θέμα δεν είναι να κατακτήσουμε κάποιας μορφής συντονισμό, το ζήτημα είναι να φθάσουμε ως το επίπεδο συνειδητής ενιαίας δράσης πάνω στη βάση ενιαίας επαναστατικής στρατηγικής. Ο Μαρξ αδιάλλακτος πολέμιος του ρεφορμισμού της εποχής του, απέδειξε τα όρια, τις δυνατότητες αλλά τελικά την ανεπάρκεια των μεταρρυθμίσεων στα πλαίσια του καπιταλισμού Ο Μαρξ αναίρεσε με επιστημονικό τρόπο τις θεωρίες του Προυντόν ότι με τη μεταρρύθμιση της χρηματικής κυκλοφορίας και των τραπεζών είναι δυνατή η εξάλειψη των ανταγωνιστικών αντιθέσεων του καπιταλισμού και το προχώρημα στο σοσιαλισμό. Καυτηρίασε με πολεμικό τρόπο τις απόψεις των σύγχρονών του ρεφορμιστών ότι με δοσμένες τις σχέσεις παραγωγής μπορεί να γίνει δίκαιη αναδιανομή και ανταλλαγή. Απέρριψε επίσης τις θεωρίες που εξηγούν τα προβλήματα του καπιταλισμού παίρνοντας ως αφετηρία όχι τη σφαίρα της παραγωγής αλλά της κυκλοφορίας. Απέδειξε ότι δεν είναι δυνατός ο εξανθρωπισμός του καπιταλισμού, δηλαδή η διαιώνιση της αστικής κοινωνίας απαλλαγμένης από τα μειονεκτήματά της. Σήμερα είναι αδιανόητο να είσαι μαρξιστής και να πιστεύεις ότι μπορεί με την παρέμβαση του αστικού κράτους να αντιμετωπίζονται τα κοινωνικά προβλήματα, ή και να καταργηθεί η ίδια η κρίση. Αυτό που μπορεί να επιτευχθεί στον καπιταλισμό, και μάλιστα σε συνθήκες όξυνσης της ταξικής πάλης, όξυνσης της ιδεολογικής πάλης με το ρεφορμισμό και οπορτουνισμό, είναι να αποσπαστούν κάποιες κατακτήσεις, προσωρινού χαρακτήρα ως προς τους όρους πληρωμής, συνταξιοδότησης και διαβίωσης της εργατικής τάξης. Οι καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις που προωθεί η ΕΕ είναι η στρατηγική απάντηση με εσωτερική λογική, από τη σκοπιά των συμφερόντων του κεφαλαίου, στις αντιθέσεις και αντιφάσεις που είναι προϊόντα του καπιταλιστικού συστήματος με σκοπό την επιβίωσή του. Σήμερα, ανεξάρτητα από το δυσμενή συσχετισμό δύναμης, από παντού προβάλλει η αναγκαιότητα του σοσιαλισμού ως της πιο σύγχρονης απάντησης στα σύγχρονα προβλήματα, από τη σκοπιά των συμφερόντων της εργατικής τάξης και των συμμάχων της. Σοσιαλισμός σημαίνει κοινωνικοποίηση των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής και κεντρικός σχεδιασμός στην κατανομή της εργατικής δύναμης και στη συνένωσή της με αυτά. Αυτό αποτελεί και τη βάση για την κατανομή του παραγόμενου προϊόντος. Η ουτοπία της αναζήτησης λύσης στον κεϋνσιανισμό ή νεοκεϋνσιανισμό Σ' αυτά τα πλαίσια κινούνται επιστήμονες οικονομολόγοι αλλά και πολιτικοί, κόμματα, προσπαθώντας να ανακαλύψουν νέους τρόπους διαχείρισης που κάνουν τάχα τον καπιταλισμό πιο ανθρώπινο. Στο βάθος υπάρχει η απέχθεια ή και ο φόβος απέναντι στην κοινωνική επανάσταση. Ορισμένοι μάλιστα ανακαλύπτουν ξανά τον Κέυνς, προτείνουν διεύρυνση των κρατικών ρυθμίσεων, των κρατικών επενδύσεων. Ξεχνούν όμως ότι το έδαφος για την εκτεταμένη εφαρμογή της κεϋνσιανής συνταγής ήταν οι πολύ μεγάλες καταστροφές της Ευρώπης λόγω του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όπως και η ανάγκη το κράτος να διαχειριστεί τις ενδοευρωπαϊκές συναλλαγές και τα εισαγόμενα αμερικανικά κεφάλαια. Σήμερα όμως οι νεοκεϋνσιανιστές, αστοί και ρεφορμιστές- οπορτουνιστές ακόμα και αν επικαλούνται την κρατική παρέμβαση και ρύθμιση, αυτήν δεν τη βλέπουν παρά μόνο στα πλαίσια της πλήρους απελευθέρωσης της αγοράς, μέσα στις αρχές του Μάαστριχτ, πάντα ως συμπληρώματα των επιλογών της ιδιωτικής καπιταλιστικής ιδιοκτησίας. Ετσι καταλήγουν σε ανεδαφικές και υποκριτικές προτάσεις, αφού ρίχνουν το κύριο βάρος στη διαχείριση της φτώχειας με προγράμματα υποβοήθησής της και όχι βεβαίως κατάργησής της. Τελικά όλες οι ρυθμίσεις που προτείνονται, ή έχουν επιχειρηθεί στην πράξη, προσκρούουν στην αντίθεση ανάμεσα στους κοινωνικούς όρους παραγωγής και στην ιδιωτική καπιταλιστική εξουσία. Ιδιοποίηση που περιφρουρεί η αστική εξουσία. Ο Μαρξ υπογραμμίζει με σαφήνεια και επιστημονική ανάλυση ότι η αντίθεση αυτή μπορεί να λυθεί μόνο με την πραγματοποίηση της σοσιαλιστικής επανάστασης. Ο Μαρξ γνώρισε το ξέσπασμα και την ολιγόμηνη ζωή μιας εργατικής επανάστασης, της Κομμούνας, που όμως αποδείχτηκε πρόωρη, τελικά όμως χρήσιμη για την πρόοδο της επαναστατικής μαρξιστικής σκέψης. Ο 20ός αιώνας γνώρισε όχι μόνον την πραγματοποίηση της σοσιαλιστικής επανάστασης αλλά και την προσπάθεια να οικοδομηθεί ο σοσιαλισμός για πρώτη φορά. Οταν τελικά κατακτηθεί, ύστερα από σοβαρή επιστημονική προσπάθεια, συλλογική κομμουνιστική πείρα για τις βασικές αιτίες που οδήγησαν στις ανατροπές, θα έχουμε καταφέρει να αποδείξουμε ευρύτερα στους λαούς την επικαιρότητα του μαρξισμού, της θεωρίας του επιστημονικού σοσιαλισμού όπως τη διατύπωσαν οι ιδρυτές του, και στη συνέχεια ο Λένιν. Θεωρούμε μέγιστο καθήκον των κομμουνιστών σήμερα να σκύψουμε συλλογικά για τις αιτίες που οδήγησαν στη νίκη της αντεπανάστασης. Μια τέτοια διαδικασία είναι βέβαιο ότι θα δώσει ώθηση στη σύγχρονη μαρξιστική έρευνα και επαναστατική σκέψη. Θα σημειωθεί σημαντική εξέλιξη στην ανάπτυξη της επιστημονικής μας θεωρίας, δίχως την οποία είναι αδύνατο η πρακτική δράση να οδηγήσει στο πέρασμα στο σοσιαλισμό, στην οικοδόμηση της κομμουνιστικής κοινωνίας.

από εγγονοί Μαρξ 30/08/2003 9:58 μμ.


Ποτέ δεν ήταν τόσο ανεπίκαιρος ο μαρξισμός, όσο σήμερα. Κανείς δεν ασχολείται μαζί του, όσο κάποιοι τυμβωρύχοι εδώ στο indy ή κάποιοι ζομπι-ο-λόγοι. Όλα αυτά παραπέμπουν σε γριές που αγοράζουν λοσιόν για τη νεανική ακμή! Αντίθετα, η ενασχόληση π.χ. με το sci-fi είναι τόσο επίκαιρη και συνάμα χρήσιμη. Μη χάνετε το χρόνο σας και καταναλώνετε και τους πόρους του ίντερνετ

Eh?

από PoMo 30/08/2003 9:58 μμ.


As tou pei kapoios oti oi "megalas afhgiseis" pe8anane

από τρέχα γύρευε 30/08/2003 10:09 μμ.


και από που; Δεν είναι σωστό, την επόμενη θα σε μαλώσω

από Μάριος Μ. 30/08/2003 10:38 μμ.


Είναι καλό ότα γράφουμε ένα κείμενο και δεν είναι το έχουμε γράψει οι ίδιοι να τολέμε, ε VasCo; Πρόκειται για ομιλία της Αλέκας είναι στο Λονδίνο. Κομματική αναπαραγωγή μεν, ενδιαφέρουσα δε γιατί εκφράζει μια άποψη για το ζήτημα της "παγκοσμιοποίησης".

Καλά τόσα σεμινάρια ,τόσα χρόνια σπουδές ,τόσα επαγγελματικά στελέχη για να φτάσετε σ’αυτό το θλιβερό αποτέλεσμα ; «Η ανάπτυξη της παραγωγικότητας παράγει την πτώση του μέσου ποσοστού κέρδους. Το κεντρί της καπιταλιστικής παραγωγής, δηλαδή το ποσοστό του κέρδους, απειλείται από την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων» Επί εκατόν πενήντα χρόνια το ποσοστό κέρδους μειώνεται κι’όμως οι καπιταλιστές ευημερούν… Ασε που το λέτε και λάθος…Η ανάπτυξη της παραγωγικότητας φυσικά και για κάθε λογικό άνθρωπο ΑΥΞΆΝΕΙ το ποσοστό κέρδους δεν το μειώνει… Ο Μαρξ ισχυριζόταν ότι το ποσοστό κέρδους μειώνεται εξ αιτίας α)του ανταγωνισμού των καπιταλιστών και της τάσης της οικονομίας για φτηνότερα αγαθά, β)του αγώνα των προλετάριων για αύξηση των μισθών.. « Εδώ βρίσκεται η οικονομική απόδειξη του ιστορικά παροδικού χαρακτήρα του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και του αναπόφευκτου της ανατροπής του» Όμως η πραγματικότητα και η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας (που ο Μαρξ δεν μπορούσε να την φανταστεί),ανέτρεψαν αυτήν την υπεραπλουστευμένη εικασία περί επιστημονικής ανάλυσης που αποδεικνύει την νομοτελειακή πτώση του καπιταλιστικού συστήματος.. « Η ανταλλακτική αξία θέτει όρια στην παραγωγή αξιών χρήσης. Οσο πιο υψηλή είναι η ανάπτυξη του κεφαλαίου τόσο πιο πολύ αποτελεί εμπόδιο στην παραγωγή και στην κατανάλωση. Ο Μαρξ μελέτησε το μεγάλο θέμα της απόλυτης και σχετικής εξαθλίωσης της εργατικής τάξης ως αναπόσπαστου συστατικού της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Την τάση συμπίεσης της τιμής της εργατικής δύναμης προς τα κάτω» Τώρα είναι περήφανοι οι κουκουέδες όταν η ηγέτης τους λέει αυτές τις ανακρίβειες; «Σήμερα, ανεξάρτητα από το δυσμενή συσχετισμό δύναμης, από παντού προβάλλει η αναγκαιότητα του σοσιαλισμού ως της πιο σύγχρονης απάντησης στα σύγχρονα προβλήματα, από τη σκοπιά των συμφερόντων της εργατικής τάξης και των συμμάχων της. Σοσιαλισμός σημαίνει κοινωνικοποίηση των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής και κεντρικός σχεδιασμός στην κατανομή της εργατικής δύναμης και στη συνένωσή της με αυτά.» Όχι αγαπητοί φίλοι δεν είστε σε θέση ν’ανιχνεύσετε τα αίτια της πτώσης της ΕΣΣΔ αφού ακόμη δεν έχετε συνειδητοποιήσει τα λάθη της βασικής θεωρίας σας,τα λάθη της Μαρξιστικής ανάλυσης του Κεφαλαίου Οσο θα μένετε προσκολλημένοι σε «αναπότρεπτους νόμους κατάρρευσης του καπιταλισμού που αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων»,όσο θα εξηγείτε την Ιστορία ως αποτέλεσμα της ταξικής πάλης,μην περιμένετε ανάκαμψη των δυνάμεων σας,ούτε φυσικά κάποια μεταφυσικού είδους αναζωογόνηση της τόσο ξεπερασμένης θεωρίας σας.. «περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαίς»

από gato frenetico 31/08/2003 10:03 πμ.


΄θα εξαφανίσουν στο τέλος και την ταξική πάλη.

από λεφτ 31/08/2003 1:01 μμ.


Ούτε όμως θεοποιείται. Δεν θεωρείται ως "η κινητήρια δύναμη της Ιστορίας",η αποκλειστική αιτία των κοινωνικών φαινομένων. Ο ρόλος του τρόπου παραγωγής,του βαθμού ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων ,των σχέσεων παραγωγής κ.λ.π.,σίγουρα είναι σημαντικός στην διαμόρφωση του κράτους ,της κοινωνίας και στην εξέλιξή τους,δεν είναι όμως η μοναδική αιτία πίσω από τα ποικιλόμορφα κοινωνικά φαινόμενα,την πνευματική ,καλλιτεχνική παραγωγή(το εποικοδόμημα),ούτε καν μπορεί να καθορίσει μονοσήμαντα τις δομές της εξουσίας,η τον τρόπο συγκρότησης και αναπαραγωγής του κράτους. Πολλοί ιστορικοί παράγοντες παρεμβάλλονται και συνδιαμορφώνουν τις κοινωνίες,γι'αυτό και η τόσο μεγάλη ποικιλία στα κοινωνικά επιφαινόμενα,στις εθνικές ιδιεταιρότητες,στην ιστορία του κάθε λαού (άντε και στην ανισόμετρη ανάπτυξη του καπιταλισμου..)

από SL 31/08/2003 2:09 μμ.


Αν το πρώτο κείμενο δεν δείχνει την επικαιρότητα του μαρξισμού ή καλύτερα μίας εκδοχής του, το δεύτερο κείμενο (του λεφτ) χρησιμοποιεί την άγνοια και της δίνει μορφή επιχειρήματος. Κατ’ αρχή και πολύ γενικά, ο Μαρξ, δείχνει ότι υπάρχουν προϋποθέσεις ανόδου και καθόδου του ποσοστού κέρδους και δείχνει ότι με ορισμένες προϋποθέσεις υπάρχει μία τάση (και όχι νόμος) του ποσοστού κέρδους να πέφτει καθώς και αντιδρώσες αιτίες σ’ αυτή τη τάση. Αλλά ας δούμε τι λέει ο λεφτ: «Ασε που το λέτε και λάθος…Η ανάπτυξη της παραγωγικότητας φυσικά και για κάθε λογικό άνθρωπο ΑΥΞΆΝΕΙ το ποσοστό κέρδους δεν το μειώνει… Ο Μαρξ ισχυριζόταν ότι το ποσοστό κέρδους μειώνεται εξ αιτίας α)του ανταγωνισμού των καπιταλιστών και της τάσης της οικονομίας για φτηνότερα αγαθά, β)του αγώνα των προλετάριων για αύξηση των μισθών..» Δύο προτάσεις, τρία (τουλάχιστον) λάθη. Αυτό είναι το συμπέρασμα αυτών που λέει παραπάνω ο λεφτ. Προϋποθέσεις (Μία ορισμός του ποσοστού κέρδους και τρείς του δημοτικού): α) ποσοστό κέρδους είναι ένα κλάσμα. Υπεραξία διά συνολικό κεφάλαιο που προκαταβλήθηκε. Ειτε ισοδύναμα, Υπεραξία διά Συνολικό σταθερό κεφάλαιο συν μεταβλητό κεφάλαιο. {Αν συμβολίσουμε με υ την υπεραξία, Κ το συνολικό κεφάλαιο, σ το συνολικό σταθερό κεφάλαιο, μ το μεταβλητό κεφάλαιο, τότε συμβολικά τα παραπάνω γράφονται: υ/Κ = υ/(σ + μ) } β) Όταν σε ένα κλάσμα ο αριθμητής αυξάνεται και ο παρανομαστής είναι σταθερός τότε το κλάσμα αυξάνεται. γ) Όταν σε ένα κλάσμα ο αριθμητής είναι σταθερός και ο παρανομαστής μειώνεται τότε το κλάσμα αυξάνεται δ) Όταν σε ένα κλάσμα αυξάνεται τόσο ο αριθμητής όσο και ο παρανομαστής τότε για να ξέρουμε αν το κλάσμα αυξάνεται πρέπει να ξέρουμε ποιο από τα δύο μεγέθη αυξάνει πιο «γρήγορα» (πιο πολύ) ε) Δεν θα παρουσιάσουμε συνολικά το ποσοστό κέρδους και την ανάλυση του Μαρξ, αλλά, μόνο ως λογικοί άνθρωποι θα δείξουμε ότι μπορεί να είναι και αλλιώς τα πράγματα από ό,τι ισχυρίζεται ο λεφτ Για κάθε λογικό άνθρωπο, οι βασικοί λόγοι μείωσης του ποσοστού κέρδους θα έχουν να κάνουν με ό,τι αυξάνει πιο γρήγορα τον παρανομαστή σε σχέση με τον αριθμητή, ή ό,τι αυξάνει τον παρανομαστή μόνο ή ότι μειώνει τον αριθμητή μόνο. Η αύξηση της παραγωγικότητας (αύξηση του προϊόντος που παράγεται σε κάθε ώρα εργασίας ή ανά εργάτη ή με άλλους τρόπους οριζόμενη) λοιπόν είναι κάτι το οποίο δεν φαίνεται άμεσα σε αυτό το κλάσμα. Αν όμως οι μισθοί είναι σταθεροί (μεταβλητό κεφάλαιο) και το σταθερό κεφάλαιο (επενδύσεις σε κτιριακή υποδομή και μηχανολογικό-τεχνολογικό εξοπλισμό) είναι σταθερό τότε μία αύξηση της παραγωγικότητας αυξάνοντας το προϊόν που παράγεται αυξάνει και την υπεραξία που καρπώνεται ο επιχειρηματίας μας. Αρα και το ποσοστό κέρδους (εφόσον είμαστε στην περίπτωση β, αύξηση αριθμητή με σταθερό παρανομαστή). Αλλά για να συμβεί αυτή η αύξηση παραγωγικότητας, χωρίς να εισαχθούν μηχανές ή νέα τεχνολογία μόνο ένας τρόπος υπάρχει. Να πρόκειται για εξαγωγή μεγαλύτερης απόλυτης υπεραξίας, δηλαδή, σχηματικά, είτε εργασία πέραν του ως τώρα ωραρίου είτε για εντατικοποίηση της εργασίας. Ωστόσο κάθε λογικός άνθρωπος γνωρίζει επίσης ότι ο καπιταλισμός δεν αυξάνει κυρίως την παραγωγικότητα με αυτές τις μεθόδους, αν και τις χρησιμοποιεί, αλλά με τις μεθόδους που του αποφέρουν μεγαλύτερη σχετική υπεραξία (δηλαδή με την εισαγωγή μηχανών νέων και τεχνολογίας). Αλλωστε αυτό λέει και ο Μαρξ. Ο καπιταλισμός, για τον Μαρξ, ορίζεται κυρίως μέσω των μεθόδων εξαγωγής σχετικής υπεραξίας (δηλαδή της συνεχούς ιστορικά επαναστατικοποίησης στην τεχνολογία και τη χρήση της, αν και δεν φαίνεται να το γνωρίζει αυτό ο λεφτ με ό,τι λέει παρακάτω στο σχόλιό του), στον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου. Επομένως η αύξηση του ποσοστού κέρδους για κάποια επιχείρηση χωρίς τη χρήση νέας τεχνολογίας δεν είναι ειδικό γνώρισμα του συστήματος που ζούμε και αφορά μάλλον έκτακτες καταστάσεις ή δευτερεύουσες όψεις. Κατά τον Μαρξ, κυρίως η αύξηση της παραγωγικότητας γίνεται μέσω της εισαγωγής νέας τεχνολογίας, αλλαγής της τεχνικής παραγωγής, επομένως με τρόπο που αυξάνει τον παρανομαστή, διότι αυξάνει το σταθερό κεφάλαιο. Σε αυτή τη περίπτωση όμως θα πρέπει επίσης να σκεφτούμε τι γίνεται με το μεταβλητό και ακόμη περισσότερο να σκεφτούμε τι αυξάνει πιο γρήγορα, ο αριθμητής λόγω αύξησης της παραγωγικότητας ή ο παρανομαστής λόγω μεγαλύτερου σταθερού κεφαλαίου (αν θεωρήσουμε το μεταβλητό σταθερό). Αν η εισαγωγή νέας τεχνολογίας δεν αυξάνει τον παρανομαστή (σταθερό κεφάλαιο) γρηγορότερα από ότι τον αριθμητή (υπεραξία) τότε, λογικά πάντα, το ποσοστό κέρδους ανεβαίνει (ή μένει στάσιμο). Δείξαμε λοιπόν ότι κάθε λογικός άνθρωπος, όπως και κάθε καπιταλιστής άλλωστε, καταλαβαίνει ότι μία άνοδος της παραγωγικότητας δεν αυξάνει κατά λογική αναγκαιότητα το ποσοστό κέρδους. Εξαρτάται από το τι γίνεται με άλλους παράγοντες. Αυτό το καταλαβαίνει και ο μαρξ όπως φαίνεται από το μισό τόμο σημειώσεων και αναλύσεων που αφιερώνει στο ζήτημα αυτό, στο τόμο ΙΙΙ του «κεφαλαίου». Τώρα για τους λόγους που επικαλείται ο λεφτ. Ας πάρουμε τον δεύτερο, δηλαδή την αύξηση μισθών. Μία αύξηση μισθών με τους υπόλοιπους παράγοντες σταθερούς, οδηγεί σε πτώση της υπεραξίας που καρπώνεται ο καπιταλιστής και σε μία «ισόποση» αύξηση του μ στον παρανομαστή, άρα με τα υπόλοιπα σταθερά και σε πτώση του ποσοστού κέρδους. Για τον Μαρξ ωστόσο η άνοδος των μισθών γενικά είναι χρονικά ύστερη της ανόδου των τιμών και εξηγείται από το συνολικό συσχετισμό που επιβάλλει η ταξική σύγκρουση σε μία δεδομένη φάση του κύκλου αναπαραγωγής της κοινωνίας. Όπως κάθε λογικός άνθρωπος μπορεί να καταλάβει εφόσον πρώτα ανεβαίνουν οι τιμές και κατόπιν οι μισθοί δεν ευθύνονται οι μισθοί για την όποια πτώση του (μέσου) ποσοστού κέρδους. Επίσης όταν ο Μαρξ αναφέρεται στην «τάση του ποσοστού κέρδους να πέφτει…» δεν ισχυρίζεται κάτι τέτοιο ως λόγο και αλλού ανιχνεύει τις αιτίες που το προκαλούν. Συγκεκριμένα –και χωρίς να μπλέξουμε σε ορολογία- κυρίως σε ότι έχει να κάνει με τη μεγαλύτερη αύξηση του σταθερού κεφαλαίου σε σχέση με την αύξηση του μεταβλητού, δηλαδή στην όλο μεγαλύτερη αύξηση χρήσης τεχνολογίας και μηχανών σχετικά με την αύξηση της συνολικής υπεραξίας που παράγεται. Επομένως στο βαθμό που αναφέρεται ο λέφτ σε αυτό μάλλον μιλάει για κάτι άλλο και όχι για τους λόγους που βλέπει ο Μαρξ να υπάρχει μία τάση του ποσοστού κέρδους να πέφτει. Πάμε στο πρώτο λόγο, που κατά τον Λεφτ, διατυπώνει ο Μαρξ. ο ανταγωνισμός των καπιταλιστών. Ας μας πεί πως προκύπτει από το μαρξικό κείμενο αυτό. Γιατί αν προσπαθήσει να το πεί, αυτό που του ήρθε στο νού και θεώρησε ότι έτσι είναι, θα χρειαστεί πολύ δουλειά και πολλά ενδιάμεσα να το στηρίξει. Κατ’ αρχή, ο «ανταγωνισμός των καπιταλιστών» εξισώνει το ποσοστό κέρδους μεταξύ των διαφόρων επιχειρήσεων στον ίδιο κλάδο παραγωγής και μεταξύ των διαφόρων κλάδων στο σύνολο της οικονομίας. Κάθε εξίσωση φυσικά σημαίνει ότι για κάποιους πέφτει και για άλλους ανεβαίνει, αλλά όταν μιλάμε για πτώση ή άνοδο του ποσοστού κέρδους δεν πρόκειται γι’ αυτό. Πρόκειται για τους λόγους που δείχνουν τι μεθόδους θα χρησιμοποιήσει το κεφάλαιο για να καρπωθεί ένα μεγαλύτερο μέρος από το συνολικό προϊόν που παράγεται, αν το δούμε από τη σκοπιά του προϊόντος ή διαφορετικά για το πώς θα οργανώσει πιο αποδοτικά την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης. Αν μάλιστα σκεφτούμε λίγο περισσότερο τι σημαίνει ανταγωνισμός και πως διεξάγεται τότε θα μπορούσε, σκεφτόμενοι απλά ως λογικοί άνθρωποι και χωρίς να μπούμε στις πολλές λεπτομέρειες και περιπτώσεις που ενέχονται και στο μαρξικό κείμενο, να προκύπτει το εξής: ο ανταγωνισμός σημαίνει (αναφέρω μόνο μία σημασία) ότι κάθε κεφαλαιοκράτης, επι ποινή χρεοκοπίας θα πρέπει να εισάγει τον πιο κερδοφόρο τρόπο οργάνωσης της παραγωγής, γεγονός που μάλλον δείχνει ότι πηγαίνουμε στη περίπτωση που εξετάζαμε προηγουμένως για τον αν ο αριθμητής (αυξημένη παραγωγικότητα άρα υπεραξία) ή ο παρανομαστής (συνολικό κεφάλαιο που προκαταβάλλεται) αυξάνουν γρηγορότερα. Θα μπορούσε επίσης να σημαίνει ότι την φύρα που έχει από τμήματα πρώτων υλών που δεν μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, βρίσκει τρόπο να τις κατεργάζεται ή να σημαίνει ότι θα οργανώσει τις παραγγελίες του ώστε να μην έχει στοκ εμπορευμάτων και πρώτων υλών, άρα να αυξήσει το ποσοστό κέρδους μειώνοντας μόνο τον παρανομαστή και κρατώντας σταθερό τον αριθμητή ή να το αυξήσει επειδή το ίδιο κεφάλαιο που είχε τώρα περιστρέφεται πιο γρήγορα, του έρχεται πιο γρήγορα πίσω ως χρήμα, περιπτώσεις που επεξεργάζεται μεταξύ άλλων ο Μαρξ, όπως επίσης μιλάει και για τον ανταγωνισμό αρκετά αναλυτικά και την σχέση του με το ποσοστό κέρδους για να μην αδικούμε κιόλας τον λεφτ. Τώρα για την τάση των προϊόντων να φτηναίνουν και το ποσοστό κέρδους ας μην πούμε τίποτα καλύτερα (ή ας πούμε ότι μας κατεβαίνει στο μυαλό όπως κάνει ο λεφτ). Η καλύτερα μάλλον, στη καλύτερη εκδοχή για τον λεφτ και την ακρίβεια αυτών που ισχυρίζεται, αν σκεφτούμε σύμφωνα με τις έννοιες του μαρξ αυτή την έκφραση, σημαίνει ότι για τα προϊόντα απαιτείται όλο και λιγότερο τμήμα κοινωνικής εργασίας για την παραγωγής τους, το οποίο έχει ως προϋπόθεση την εισαγωγή τεχνολογίας και την συνεχή επαναστατικοποίηση των τεχνικών και μεθόδων παραγωγής και την αποδοτικότερη εκμετάλλευση της εργατικής τάξης, δηλαδή σημαίνει την άνοδο της παραγωγικότητας, άρα από την πλευρά της ανόδου ή όχι του ποσοστού κέρδους, υπάγεται στην παραπάνω περίπτωση που εξετάσαμε που έχει να κάνει με το αν η υπεραξία αναβαίνει γρηγορότερα από τα μεγέθη που τίθενται στον παρανομαστή ή όχι. Επομένως δεν συνιστά λόγο πτώσης αλλά δυνατότητα πτώσης, όπως κάθε λογικός άνθρωπος μπορεί να συμπεράνει. Επίσης ας σκεφτεί ο λεφτ ότι η πρώτη πρόταση του «το ποσοστό κέρδους ανεβαίνει από την αύξηση της παραγωγικότητας» είναι σε αντίφαση με τη δεύτερη που αποδίδει στον μαρξ ότι «το φτήναιμα των προϊόντων, δηλαδή η αύξηση της παραγωγικότητας, ρίχνει το ποσοστό κέρδους» οπότε αν θέλει μπορεί να βασίσει εκεί την «κριτική» του στη μαρξική θεωρία και να την απορρίψει λογικά, χωρίς να γράφει πολλά-πολλά. Δεν αναφερόμαστε λόγω χώρου και χρόνου σε όλα τα ζητήματα που αφορούν το ποσοστό κέρδους από τη σκοπιά της συζήτησης αυτής. Ο ενδιαφερόμενος, αν έχει όπλα του απλή αριθμητική κλασμάτων, μπορεί να διαβάσει τα αντίστοιχα κεφάλαια από τον τρίτο τόμο του Μαρξ που αφορούν το ποσοστό κέρδους (και όχι μόνο την τάση – και όχι νόμο- του ποσοστού κέρδους να πέφτει) και να παραπεμφθεί για κάποιες έννοιες στον πρώτο τόμο ή αν γνωρίζει λίγα περισσότερα μαθηματικά, να διαβάσει Σταμάτη Γιώργο, «Τεχνολογία και ποσοστό κέρδους στον Μαρξ», εκδόσεις κριτική. Επίσης δεν αναφερόμαστε στο ότι ο λεφτ έχει δίκιο να φέρνει σε σύγκρουση την εμπειρία της ανάπτυξης του καπιταλισμού και τον «νόμο του ποσοστού κέρδους να πέφτει», «νόμο» που επιβλήθηκε ως ερμηνεία του μαρξισμού για λόγους που δεν είναι της ώρας. Μόνο που δεν αποτελεί «νόμο» για τον μαρξισμό, αλλά δυνατότητα κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, όπως αποτελεί μία άλλη δυνατότητα κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις να ανεβαίνει.

από SL 31/08/2003 2:26 μμ.


Κατ΄αρχή αναφέρα λάθος "ο λεφτ". Διορθώνω "η\ο λέφτ". Επίσης είδα και το δεύτερο σχόλιο της\του λεφτ. Το ότι η ταξική πάλη είναι κινητήρια δύναμη της ιστορίας δεν σημαίνει ότι εξηγεί ως αποκλειστική αιτία κάθε κοινωνικό φαινόμενο. Αλλο το "κινητήρια δύναμη" και άλλο η "αποκλειστική αιτία", πράγμα που έτσι ή αλλιώς στον μαρξισμό δεν υπάρχει αφού τα πράγματα εξηγούνται ως σύνθεση αιτιών (στο πληθυντικό) και τάσεων (στο πληθυντικό). Το ότι τίθεται θέμα κανείς δεν αμφιβάλλει. Αλλά ο τρόπος που το θέτεις και το επιχειρηματολογείς δεν δικαιολογεί τα συμπεράσματα που καταλήγεις. Θα μπορύσε να έχεις ταξική παλη κινητήρια δύναμη της ιστορίας μαζί με τα υπόλοιπα (ως μορφοποιούμενα από αυτή αφενός, αφετέρου ως διακριτά στοιχεία που θέτουν τόπους που διεξάγεται η ταξική πάλη κλπ κλπ). Λογικά πάντα.

από *** 31/08/2003 4:40 μμ.


Den eipame? Oi Megales Afhghseis pe8anan. btw, au3hsh paragwgikothtas = megalyterh katastrofh tou peribalontos (kai auto isxiei panta, xwris ari8mites, paronomastes kai loipes epistimonikes ahdeies)

από SL 31/08/2003 5:45 μμ.


Αυτή η εξίσωση που παραθέτεις συνιστά δύο, τρία πράγματα 1) επιστημονική αηδία, καθότι εξίσωση, παραγωγικότητα (οικονομική έννοια), περιβάλλον (όπως και να προσπαθήσεις να το σκεφτείς) 2) πολύ μεγάλη αφήγηση εφόσον εξηγεί το σύνολο της δράσης των κοινωνίων στο παρελθόν παρόν και προδιαγράφει το μέλλον τους. 3) επιθυμία απλούστευσης, εφόσον συγκροτεί μία ερμηνεία της ιστορίας, του παρόντος και του μέλλοντος με μία απλή εξίσωση. 4) Το μόνο θετικό της ότι δείχνει μία επιθυμία δράσης αλλά αυτή αποτελεί και το όριο της εφόσον δεν ξέρεις από που να ξεκινήσεις με βάση την εξίσωση. Να σταματήσεις να δουλεύεις επειδή η εργασία σου γίνεται σε συνθήκες που καταστρέφουν το περιβάλλον; Να καταστρέψεις τα εργοστάσια και να γυρίσεις στο φυσικό τρόπο ζωής και τόσες άλλες δυνατότητες που έχουν γραφτεί, ξαναγραφτεί και δημιουργήσει διαιρέσεις και κινήματα, σχολές και βιομηχανίες οικολογικών προϊόντων, συμμάχους σε κυβερνήσεις συνασπισμού τύπου "Πράσινοι" Γερμανίας κλπ κλπ κλπ. ή να κάνεις ότι σου λένε, ό,τι θα σώσει το περιβάλλον, διάφοροι σωτήρες;

από περπινιάν 31/08/2003 6:04 μμ.


Σε καμιά περίπτωση δεν δηλώνω γνώστης και οπαδός της μαρξιστικής θεωρίας. Όμως επίκαιρος ο μαρξισμός είναι. Για έναν λόγο "μη υλιστικό": προσφέρει ελπίδα, "ψευδαισθήσεις και ουτοπίες", που θα έλεγαν τίποτε Ανδριανοπουλοι, σε όσους καταπιέζονται και επιθυμούν μια καλύτερη ζωή. Οι θεωρίες του από κει και ύστερα σε πολιτικό αλλά και σε επιστημονικό επίπεδο παραμένουν πάντα μια βάση, μια μέθοδο προσέγγισης των πραγμάτων. Το να λέμε ότι ο Μαρξ σήμερα δεν είναι επίκαιρος είναι σα να λέμε ότι δεν είναι επίκαιρος ο Πλάτων ή ότι σταμάτησε κάποια εποχή να είναι.

από non-deterministic 31/08/2003 9:51 μμ.


..με τους μαρξιστές είναι πως νομίζουν ότι είναι επιστήμονες, ενώ είναι απλά οπαδοί ενός θεωρητικού μοντέλου, το οποίο αν και αποτελεί χρήσιμο εργαλείο ανάλυσης σε κάποιους τομείς, δεν παύει να είναι ένα υπεραπλουστευμένο μοντέλο που διατυπώθηκε βάση μιας τελείως διαφορετικής κοινωνίας. Είναι τελείος χαζομάρα να πιστεύεις την σήμερον ημέρα ότι η ιστορική εξέλιξη είναι νομοτελειακή και ότι η μετάβαση στον σοσιαλισμό απλά κάποια στιγμή θα πραγματοποιηθεί επειδή έτσι προβλέπουν οι νόμοι (!!!!) της ιστορικής εξέλιξης. Το μόνο γενικό μοντέλο που μπορούμε να πούμε ότι ταιριάζει στην σύγχρονή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία είναι ένα χαοτικό σύστημα στο οποίο μια πίπα κάτω από ένα οβάλ γραφείο στην Washigton προκαλεί έναν πόλεμο στο Κόσσοβο (και γενικότερα μια απειροελάχιστα μικρή αλλαγή στην είσοδο του συστήματος μπορεί να προκαλέσει τεράστια αλλαγή στην έξοδο). Αλλά ακόμα και με αυτόν τον τρόπο είναι αδύνατον να ποσοτικοποιήσουμε την είσοδο και την έξοδο ώστε να βγάλουμε κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα. Η μόνη ανάλυση που ίσως να μπορεί να μας δείξει τον τρόπο δράσης είναι μια γενική ανάλυση της σημερινής κοινωνίας με βάση την ίδια την κοινωνία και όχι τις υπάρχουσες επαναστατικές ή μη ιδεολογίες. Και αυτό προϋποθέτει να ζήσουμε μέσα στην κοινωνία και όχι στον θεωρητικό μικρόκοσμό μας. Η επαναστατική ιδεολογία είναι σήμερα εχθρός κάθε επαναστατικής θεωρίας, και το ξέρει.

από RED ALERT 31/08/2003 11:54 μμ.


.....είναι να νομίζει κανείς ότι μια πίπα στον Πρόεδρο της Αμερικής, μπορεί να διαμορφώσει τα σχέδια του παγκόσμιου Ιμπεριαλισμού, να ξεκινήσει πολέμους κλπ. Άντε, το πολύ πολύ να ξεκινήσει κανένα πόλεμο αλά 'WAG THE DOG' (γιόσους έχουν δει την ταινία) Συμπέρασμα μεγάλε? Όσο σημαντική ήταν η πίπα της Λεβίνσκυ για την πορεία της Ιστορίας, τόσο σημαντικές είναι και οι "πίπες" που λες για την εξέλιξη της πολιτικοκοινωνικής σκέψης! Διάβασε Μαρξ, κάνει καλό (και πάψε να κρυφοκοιτάζεις από την κλειδαρότρυπα).

από non-deterministic 01/09/2003 2:34 πμ.


Προφανώς και δεν υποστηρίζω ότι η "επέμβαση" στο Κόσσοβο έγινε λόγω της πίπας (αν και πιθανώς να επηρέασε την χρονική της στιγμή) και το παράδειγμα είναι κατά βάση χαριτωμενιά. Αλλά η ουσία παραμένει η ίδια και δεν μπορείς να την καταρρίψεις. Και για να το δούμε πιο σοβαρά: τα χρηματιστήρια είναι αποδεδειγμένα χαοτικά συστήματα (δηλαδή πολύ μικρή αλλαγή στην είσοδο μπορεί να προκαλέσει πολύ μεγάλη αλλαγή στην έξοδο) και μπορούν να επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και να φέρουν σημαντικές κοινωνικές αναταράξεις που μπορούν να επηρεάσουν την ροή της ιστορίας. Η αλλιώς όταν μια επιστολή ενός ανθρώπου (συγκεκριμένα του Σόρος στους New York Times) μπορεί μέσα σε λίγα 24ωρα να οδηγήσει στην απόσυρση κεφαλαίων με αποτέλεσμα την κατάρευση της οικονομίας μιας χώρας με το μέγεθος της Ρωσσίας πράγμα που προφανώς οδήγει σε σημαντικές ανακατατάξεις στο παγκόσμιο οικονομικό ταμπλώ, τότε είναι χαζομάρα να μιλάς για νομοτελειακή εξέλιξη. Υ.Γ. Ο παγκόσμιος ιμπεριαλισμός είναι επίσης ένα θεωρητικό κατασκεύασμα (χρήσιμο.. δεν λέω) και σαν τέτοιο δεν μπορεί να κάνει σχέδια. Σχέδια κάνει η παρέα του Μπους, τα μεγαλομανατζέρια των μεγαλοεταιριών, τα διάφορα lobbys και think tanks κλπ κλπ (ο καθένας τα δικά του και φυσικά δεν καταφέρνουν όλοι να τα εφαρμόσουν). Τα απλουστευμένα μοντέλα που χρησιμοποιούμε για να αναλύσουμε ένα σύστημα εννοείται ότι είναι απαραίτητα σε κάθε περίπτωση. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν σταματάνε να είναι απλουστευμένα μοντέλα και όχι το ίδιο το σύστημα.

από NP-complete 01/09/2003 3:27 πμ.


"..με τους μαρξιστές είναι πως νομίζουν ότι είναι επιστήμονες, ενώ είναι απλά οπαδοί ενός θεωρητικού μοντέλου" Μοντέλο φαντάζομαι εννοείς μοντέλο αναπαράστασης της πραγματικότητας. Θεωρητικό μοντέλο λοιπόν, μια θεωρία που "μοντελοποιεί", αναπαριστά θεωρητικά την πραγματικότητα. Θα μπορούσες δηλαδή να μας υποδείξεις, non-deterministic, καμιά επιστήμη που να μην είναι κάτι τέτοιο, μοντέλα δηλαδή της πραγματικότηας, και τους επιστήμονές της "οπαδούς" του... "Είναι τελείος χαζομάρα να πιστεύεις την σήμερον ημέρα ότι η ιστορική εξέλιξη είναι νομοτελειακή και ότι η μετάβαση στον σοσιαλισμό απλά κάποια στιγμή θα πραγματοποιηθεί επειδή έτσι προβλέπουν οι νόμοι (!!!!) της ιστορικής εξέλιξης. " Δηλαδή εσύ πιστέυεις το πανέξυπνο ότι υπάρχει πιθανότητα το υπάρχον σύστημα να διαιωνιστεί απ' άπειρον; (εκτός κι αν το σταματήσει μια "γενική καταστροφή της ανθρωπότητας", αλλά κάτι τέτοιο δεν νομίζω να αναιρούσε την "πρόβλεψη") "Το μόνο γενικό μοντέλο που μπορούμε να πούμε ότι ταιριάζει στην σύγχρονή παγκοσμιοποιημένη κοινωνία είναι ένα χαοτικό σύστημα στο οποίο μια πίπα κάτω από ένα οβάλ γραφείο στην Washigton προκαλεί έναν πόλεμο στο Κόσσοβο (και γενικότερα μια απειροελάχιστα μικρή αλλαγή στην είσοδο του συστήματος μπορεί να προκαλέσει τεράστια αλλαγή στην έξοδο). " Χαίρομαι που παραδέχεσαι τουλάχιστον "Προφανώς και δεν υποστηρίζω ότι η "επέμβαση" στο Κόσσοβο έγινε λόγω της πίπας (αν και πιθανώς να επηρέασε την χρονική της στιγμή)"... Ναί σε τέτοια χαοτική συμπεριφορά παρουσιάζει. Μια μικρή αλλαγή "στην είσοδο" μπορεί να έκανε τον πόλεμο να αργήσει...πες 5 μερες. Τότε δεν θα σκοτωνόταν ο Vladimir αλλά ο Aleksej. Για την ατομική μας πραγματικότητα κάτι τέτοιο είναι μια φοβερή διαφορά και σίγουρα καθορίζεται "χαοτικά". Το γεγονός του πολέμου όμως παραμένει. Υπάρχουν πολλά επίπεδα για να βλέπεις το κάθε τί, έτσι όπως και το "χάος" είναι χάος στο μικρό του κομματάκι αλλά fractal στο σύνολό του. Κι όπως αυτό ακολουθεί patterns,μοτίβα συμπεριφοράς, έτσι κι εσύ προσπαθείς να τα δείς στην ιστορία της κοινωνίας μας, να τα μοντελοποιήσεις, και να παράγεις ένα θεωρητικό μοντέλο που να μπορεί να ανταποκριθεί στην πραγματικότητα, να απαντήσει στις αναγκες που σου παρουσιάζει. Και μέχρι στιγμής αν είχες προσπαθήσει να αφιερώσεις κάποιο χρόνο, μπορεί να έβλεπες ότι είναι σε θέση ΜΙΑ θεωρία να σου εξηγήσει, το λιγότερο ικανοποιητικά, συνολικά την ιστορία έως σήμερα. "τα χρηματιστήρια είναι αποδεδειγμένα χαοτικά συστήματα (δηλαδή πολύ μικρή αλλαγή στην είσοδο μπορεί να προκαλέσει πολύ μεγάλη αλλαγή στην έξοδο) και μπορούν να επηρεάσουν σε μεγάλο βαθμό την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και να φέρουν σημαντικές κοινωνικές αναταράξεις που μπορούν να επηρεάσουν την ροή της ιστορίας. " Τελικά, στην πράξη πόσες φορές το έχεις δεί αυτό να συμβαίνει; Το μεγάλο κραχ (αν έχει υπάρξει, ένα τέτοιο όπως το περιγράφεις, γεγονός,θα ήταν το αμερικάνικο κραχ -ή μήπως τότε "παλιά" ακόμα δεν ίσχυε το χαοτικό μοντέλο και ξεκίνησε αργότερα-) τι φοβερές ανακατάξεις έφερε στο ΡΟΥ της ιστορίας; (Ναι στο ατομικό επίπεδο διαλύθηκαν οικογένειες, αυτοκτόνησαν άνθρωποι και δε ξέρω γω τι) "Η αλλιώς όταν μια επιστολή ενός ανθρώπου (συγκεκριμένα του Σόρος στους New York Times) μπορεί μέσα σε λίγα 24ωρα να οδηγήσει στην απόσυρση κεφαλαίων με αποτέλεσμα την κατάρευση της οικονομίας μιας χώρας με το μέγεθος της Ρωσσίας πράγμα που προφανώς οδήγει σε σημαντικές ανακατατάξεις στο παγκόσμιο οικονομικό ταμπλώ, τότε είναι χαζομάρα να μιλάς για νομοτελειακή εξέλιξη. " Ο μαρξισμός βλέπεις δεν σου μιλάει για το "τί θα μπορούσε να γίνει" αν αν αν χίλια φαντασιακά σενάρια. Και σίγουρα δε σου μιλάει για τον ακριβή τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθεί "κάτι το οποίο πρέπει να επιτευχθεί". Δηλαδή εσύ πιστεύεις ότι "τυχαία" δεν έχουν καταστραφεί οικονομίες μεγέθους Ρωσίας, Αμερικής, Γερμανίας, ακόμα και Ισπανίας; Η για τυχαίους λόγους καταστρέφονται άλλες; (Ασίας, Ν.Αμερικής, κοκ) Μην μπερδεύεις τις νομοτέλειες. Δεν έχει βγει ποτέ κανας μαρξιστής να το παίξει προφήτης : "Την Τρίτη στις 5 θα γίνει το τάδε". Γενικώς δεν νομίζω να σου λέει καν τι ΘΑ ΓΙΝΕΙ. Σου περιγράφει τις δυνάμεις περιγράφουν τα "μοτίβα", το γιατί κινούνται όπως κινούνται τα πράγματα, και γιατί συνεπώς ΘΑ ΠΑΝΕ ΠΡΟΣ τα κάπου τα πράγματα. Μόνη διαφορά βέβαια, η "πρόβλεψη" ότι θα αλλάξει το σύστημα του καπιταλισμού, και το πώς (γενικώς με βία). Ναι πιθανώς τη νομοτέλεια που επιφέρει η εξέλιξη την έχει. Εκτός κι αν πιστέυεις ότι η εξέλιξη μπορεί κάποτε να σταματήσει, και συνεπώς μας περιγράψεις κανά καλίτερο "μοντέλο" που έχει προταθεί, από το διαλεκτικό. "Ο παγκόσμιος ιμπεριαλισμός είναι επίσης ένα θεωρητικό κατασκεύασμα (χρήσιμο.. δεν λέω) και σαν τέτοιο δεν μπορεί να κάνει σχέδια. Σχέδια κάνει η παρέα του Μπους, τα μεγαλομανατζέρια των μεγαλοεταιριών, τα διάφορα lobbys και think tanks κλπ κλπ (ο καθένας τα δικά του και φυσικά δεν καταφέρνουν όλοι να τα εφαρμόσουν). " Ε βλέπεις αντί να κάθεται ο καθένας κάθε φορά να γράφει/λέει "η πορέα του Μπους, του δείνα, οι μάνατζερς, οι ιδιοκτήτες πολυεθνικών, οι ιδιοκτήτες πετρελαϊκών" και να καταλήξει στο κλπ κλπ, μάλλον είναι καλύτερο να γράψει "το κεφάλαιο" "ο ιμπεριαλισμός" ή δεν ξέρω τι άλλο "θεωρητικό κατασκεύασμα", που και πιο γρήγορα επιτελεί το σκοπό του, και μάλλον αναδεικνύει και την ιδιότητα που κάνει αυτόν (την παρέα πχ) να αποφασίζει. Όχι δεν νομίζουν οι μαρξιστές ότι "ο παγκόσμιος ιμπεριαλισμός" είναι μια Τεχνητή Νοημοσύνη ή ένα τυπάκι με μουστάκι σε ένα γραφείο που βγάζει 7-ετή πλάνα. Ναι προτιμούν να περιγράφουν νοηματικά κάτι που θα ήθελε 8 σελίδες και 3 ώρες κουβέντα για να περιγράψεις... "Τα απλουστευμένα μοντέλα που χρησιμοποιούμε για να αναλύσουμε ένα σύστημα εννοείται ότι είναι απαραίτητα σε κάθε περίπτωση. Αλλά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν σταματάνε να είναι απλουστευμένα μοντέλα και όχι το ίδιο το σύστημα." Έχεις δει ποτέ και σε οποιαδήποτε ΕΠΙΣΤΗΜΗ να αναλύεις το ίδιο το σύστημα και όχι ένα μοντέλο του;;;; Άσε που γνώστης ως φαίνεσαι της σύγχρονης επιστήμης, ξέρεις ότι κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό. Να αναλύσεις το "καθαυτό" σύστημα δηλαδή και όχι ένα μοντέλο του (και μόνο που το παρατηρείς το αλλάζεις έτσι;) Βλέπεις αυτό είναι το πρόβλημα της σύγχρονης κοινωνικής "επιστήμης". Παρατηρείς ένα φαινομενο στην πιο μικρή και ατομική στιγμή του, ξέχωρο και πέρα από κάθε τιο άλλο. Για κάτι τέτοιο μπορείς να βγάλεις 80000 "θεωρήματα" που ανά 1 χρόνο θα σου καταρρίπτονται "από τις αλλαγές στις συνθήκες". Βλέπεις το ότι σήμερα έχεις "πολλά όργανα μέτρησης" σου προκαλεί αυτό το πρόβλημα. Αλλά όταν προσπαθήσεις να εφαρμόσεις τη "θεωρία" σου στο ΣΥΝΟΛΟ της ιστορίας, στο ΣΥΝΟΛΟ της κοινωνίας μάλλον τότε καταλήγει να αναθεωρείς και να "διευκρινίζεις" για κάθε τί, ή να καταλήγεις στο ότι "τελικά όλα χάος". Μερικοί όμως κατάφεραν να το κάνουν αυτό, να αντιμετωπίσουν συνολικά δηλαδή και ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ την πραγματικότητα και να μπορέσουν να φτάξουν "ένα μοντέλο". Που στο κάτω κάτω όλη η προσπάθεια της επιστήμης αυτό είναι, να φτιάξει δηλαδή ένα ικανοποιητικό μοντέλο, ΓΙΑ ΑΥΤΑ που ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΨΕΙ. Όχι τη ζωή τη δική μου και τη δική σου, αλλά την ΠΟΡΕΙΑ της "ζωής της κοινωνίας", όλων μας ΜΑΖΙ και όχι ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ.

από NP-complete 01/09/2003 3:45 πμ.


Μια που "Προφανώς και δεν υποστηρίζω ότι η "επέμβαση" στο Κόσσοβο έγινε λόγω της πίπας ... και το παράδειγμα είναι κατά βάση χαριτωμενιά" Να μας δώσεις κανά "μή χαριτωμένο" παράδειγμα. Που να έγινε για κάποιο "χαοτικό" λόγο, ανεξήγητο από τον "μαρξισμό". Και που να άλλαξε κοινωνίες, κράτη, και δη ιστορία ...

η συζήτηση ξεκίνησε,είχε ως αφορμή,την άποψη που το πρώτο σχόλιο τεκμηριώνει,περί ιστορικά παροδικού χαρακτήρα του καπιταλισμού.. Ο ες ελ ουσιαστικά αυτήν την άποψη "επιστημονικά"εμπεριστατώνει.. . H οικονομική επιστήμη αλλά και όλοι οι λογικοί άνθρωποι χαιρετίζουν την συνεισφορά του ες ελ στην κατανόηση του καπ. Συστήματος και της μαρξικής θεωρίας. Συγκεκριμένα= Α) η αύξηση της παραγωγικότητα της εργασίας ΔΕΝ αυξάνει το ποσοστό κέρδους παρά μόνο σε ελάχιστες εξαιρετικές περιπτώσεις.. «η αύξηση του ποσοστού κέρδους για κάποια επιχείρηση χωρίς τη χρήση νέας τεχνολογίας δεν είναι ειδικό γνώρισμα του συστήματος που ζούμε και αφορά μάλλον έκτακτες καταστάσεις ή δευτερεύουσες όψεις» Ρε συ ες ελ πολύ πετυχημένος μάνατζερ θα γινόσουν κρίμα που ο καπιτ΄στερείται της προσφοράς σου.. Β)η αύξηση της παραγωγικότητας του κεφαλαίου μέσα από επενδύσεις εισαγωγής νέας τεχνολογίας (άρα σταθερού κεφαλαίου) μπορεί,είναι δυνατόν να μην αυξήσει το ποσοστό κέρδους… «Κατά τον Μαρξ, κυρίως η αύξηση της παραγωγικότητας γίνεται μέσω της εισαγωγής νέας τεχνολογίας, αλλαγής της τεχνικής παραγωγής, επομένως με τρόπο που αυξάνει τον παρανομαστή, διότι αυξάνει το σταθερό κεφάλαιο. μία άνοδος της παραγωγικότητας δεν αυξάνει κατά λογική αναγκαιότητα το ποσοστό κέρδους. Εξαρτάται από το τι γίνεται με άλλους παράγοντες» Μα καλά τόσο ανόητους τους θεωρείται,να κάνουν επενδύσεις δίχως νάχουν σιγουρέψει τα κέρδη τους; Υπάρχει κεφαλαιοκράτης που επενδύει,δίχως μελέτη των «άλλων παραγόντων»; Γ) στην σχέση τιμή, μισθός, κέρδος, αυτό που αυξάνεται πρώτο είναι η τιμή.. « Για τον Μαρξ ωστόσο η άνοδος των μισθών γενικά είναι χρονικά ύστερη της ανόδου των τιμών και εξηγείται από το συνολικό συσχετισμό που επιβάλλει η ταξική σύγκρουση σε μία δεδομένη φάση του κύκλου αναπαραγωγής της κοινωνίας. εφόσον πρώτα ανεβαίνουν οι τιμές και κατόπιν οι μισθοί δεν ευθύνονται οι μισθοί για την όποια πτώση του (μέσου) ποσοστού κέρδους.» Ε καλά αφού το λέει ο Μαρξ έτσι θάναι.. Γιατί όμως εγώ έχω την εντύπωση ότι «ο φθηνότερος πουλάει;»,εκτός βέβαια από τις περιπτώσεις αποκλειστικού προιόντος. Αλήθεια ανταγωνιστικό προιόν σημαίνει φθηνότερο ή ακριβότερο; Η γενική τάση δεν είναι είναι μείωση των τιμών λόγω ανταγωνισμού είτε σε περίοδο ύφεσης είτε ανάπτυξης βρίσκεται η οικονομία; Τον πληθωρισμό να μην τον πιάσουμε στο στόμα μας είναι αρκετά σύνθετο φαινόμενο ,εξ’άλλου ο μακαρίτης δεν πρόλαβε να τον δει και άρα να τον αναλύσει.. Δ)»Ο ανταγωνισμός των καπιταλιστών» εξισώνει το ποσοστό κέρδους μεταξύ των διαφόρων επιχειρήσεων στον ίδιο κλάδο παραγωγής και μεταξύ των διαφόρων κλάδων στο σύνολο της οικονομίας» Ε μην τα εξισώνουμε όλα υπάρχει και το ρίσκο κάθε επένδυσης ,ο παράγοντας του κινδύνου που είναι διαφορετικός σε κάθε περίπτωση.ΔΕΝ μπορεί να εξισωθεί,όπως μας δείχνει η πραγματικότητα ,το ποσοστό κέρδους είτε στους διάφορους κλάδους είτε στον ίδιο κλάδο.Πάντα ο ανταγωνισμός θα επιβάλλει ανακατατάξεις.. Πέρα από αυτά,μια γενική παρατήρηση. Η θεωρία της τάσης του ποσοστού κέρδους να μειωθεί αποτέλεσε ένα βασικό επιχείρημα για ν’αποδειχθεί «επιστημονικά»ότι ο καπιταλισμός είναι υποχρεωμένος περίπου να καταρρεύσει λόγω εσωτερικών αντιφάσεων.. Το άλλο «επιστημονικό» επιχείρημα .ηταν ότι η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων δεν θα μπορούσε να τιθασευτεί από τις υπάρχουσες παραγωγικές σχέσεις και άρα θα τις ανέτρεπε..Δηλαδή ότι το πέρασμα στον κομμουνισμό είναι αντίστοιχο,θα γίνει με τον ίδιο πανω-κάτω τρόπο που έγινε το πέρασμα από την φεουδαρχία στον καπιταλισμό… Η Ιστορία δυστυχώς ήταν αμείλικτη.. Κάποιοι βέβαια συνεχίζουν το ίδιο τροπάρι,ε τι να κάνουμε; Κάποτε θα βγούν από τον λήθαργο..

Μεγάλε, καλύτερα να εγκαταλείψεις την προσπάθεια. Ο τύπος σου μιλάει θεωρητικά με επιχειρήματα κι εσύ απαντάς με ειρωνείες και εξυπνάδες: "χαιρετίζουμε τη συμβολή", "για να το λέει ο Μαρξ έτσι θα 'ναι" κ.λπ.

από σεντερ μπακ 01/09/2003 11:29 πμ.


"Μα καλά τόσο ανόητους τους θεωρείτε,να κάνουν επενδύσεις δίχως νάχουν σιγουρέψει τα κέρδη τους; Υπάρχει κεφαλαιοκράτης που επενδύει,δίχως μελέτη των «άλλων παραγόντων»; " Μήπως αυτό που γράφεις απλώς επιβεβαιώνει αυτό που πήγες να καταρρίψεις;δλδ ότι κοιτάνε άλλους παράγοντες-μεθόδους; Άσε που σου μιλάνε για ποσοσοστό κέρδους, εσύ για κέρδος εν γένει. Άσε που σου μιλάνε για αναγκαιότητα, εσύ για ηλιθιότητα... "Γιατί όμως εγώ έχω την εντύπωση ότι «ο φθηνότερος πουλάει;»,εκτός βέβαια από τις περιπτώσεις αποκλειστικού προιόντος. Αλήθεια ανταγωνιστικό προιόν σημαίνει φθηνότερο ή ακριβότερο; " Ρε συ λεφτ τόσα χρόνια που ζεις, μια βόλτα στα σούπερ μάρκετ δεν έχεις πάει; Μια βόλτα έστω στα μαγαζιά; Εκεί βλέπεις το "φθηνότερο να πουλάει" και τις τιμές να πέφτουν από τον ανταγωνισμό; ΕΛΕΟΣ... "Δηλαδή ότι το πέρασμα στον κομμουνισμό είναι αντίστοιχο,θα γίνει με τον ίδιο πανω-κάτω τρόπο που έγινε το πέρασμα από την φεουδαρχία στον καπιταλισμό? Η Ιστορία δυστυχώς ήταν αμείλικτη.." Ευτυχώς που η ιστορία μας απέδειξε την υπεροχή και την αναπόφευκτη μονιμότητα του καπιοταλισμού...να το πάρουμε απόφαση δλδ και να γίνουμε καπιταλιστές, να ρίξουμε τις προσπάθειές μας στον ανταγωνισμό...να πέσουν κι οι τιμές δλδ...όχι τπτ άλλο....

από SL 01/09/2003 4:36 μμ.


1) Τα χαοτικά συστήματα χαρακτηρίζονται τόσο από τη δυνατότητα μικρές αλλαγές στην είσοδο να παράγουν μεγάλες αλλαγές στην έξοδο όσο και από τη δυνατότητα μεγάλες διακυμάνσεις στην είσοδο να προκαλούν σταθερά μοτίβα στην έξοδο. Αλλά τι είναι τα χαοτικά συστήματα, αν δεν τα αφήσουμε να είναι κάτι σαν τη πίστη στις θαυματουργές ικανότητες του Αγιου νεκτάριου να προκαλέσει βροχή από το δάκρυ της εικόνας ή το ψεκαστήρι του παπά; Κυρίως πρόκειται για μαθηματικά αντικείμενα που πρωτοεμφανίστηκαν κυρίως σε σπουδές μετεωρολογίας για να δώσουν προβλέψεις για τον καιρό. Ο καιρός, οι προγνώσεις για το καιρό, η μετεωρολογία γενικότερα χρησιμοποιεί και χαοτικά συστήματα (και με τις δύο όψεις που ανέφερα). Τώρα για να μην πούμε σε λεπτομέρειες περί δυναμικών συστημάτων διαφορικών εξισώσεων (που αποτελεί τον τόπο των μοντέλων των χαοτικών συστημάτων) ας σκεφτούμε μόνο ότι παρόλο που πετάνε πολλές πεταλούδες, μύγες και τζιτζίκια όχι μόνο στην Κίνα αλλά σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γής (για να μην πούμε για μέρη που πετάνε βόμβες που μάλλον προκαλούν περισσότερα αποτελέσματα) ο καιρός έχει μία αξιοθαύμαστη σταθερότητα. Κρυο το χειμώνα, ζέστη το καλοκαίρι μιλώντας πολύ αφηρημένα και μιλώντας ειδικότερα οι μετεωρολογικές υπηρεσίες γενικά μπορούν και προβλέπουν με μία σχετική ακρίβεια τον καιρό. Επομένως χαοτικό δεν σημαίνει απροσδιόριστο και μη-προβλέψιμο. Ακόμη περισσότερο οι μετεωρολόγοι δεν αλλάζουν κάθε μέρα τους παράγοντες που προσδιορίζουν τον καιρό. Εδώ και πολλά χρόνια έχουν καταλήψει ότι κάποιοι παράγοντες όπως πίεση, υγρασία κλπ κλπ χρειάζονται για να τους βάλλουν στα μοντέλλα τους και να προβλέψουν τον καιρό γενικά πάντα σωστά. Δηλαδή η δράση της πεταλούδας και το χάος δεν επηρεάζει και αυτά που θεωρούνται αίτια, απλά επηρεάζει τον τρόπο δράσης τους, ή διαφορετικά τις παραμέτρους. Ειδικότερα μιλώντας για τα χρηματιστήρια επί γής, πρέπει να διακρίνουμε μεταξύ κρίσεων νομισματικών (πχ. δηλαδή ένα νόμισμα υποτιμάται σε μεγάλη και μη-επιθυμητή έκταση), κρίσεων χρέους (πχ. μία χώρα δεν μπορεί να αποπληρώσει τόκους του χρέους της, συνήθως, γιατί για τα ίδια τα χρέη ας το αφήσουμε καλύτερα ή διαφορετικά δεν μπορεί να βρεί κεφάλαια να δανειστεί για να τα χρησιμοποιήσει για αποπληρωμές διεθνών ή εσωτερικών χρεών), κρίσεων χρηματιστηριακών καθ’ αυτών (πχ. η μεγάλη πτώση των τιμών μετοχών καθολικά σε κάποιο χρηματιστήριο). Όπως παλιότερα οι πιστοί περίμενα από τον παπά να ραντίσει με την αγιαστούρα για να βρέξει (ακόμη και σήμερα το κάνουν) έτσι και σήμερα για να συμβεί μία κρίση πρέπει ο άγιος Σόρος να βάλει το χέρι του. Ας σοβαρευτούμε λίγο και να μην αναπαράγουμε την άγνοια μερικών δημοσιογράφων και διαμορφωτών κοινής γνώμης περί των μαγικών ικανοτήτων του όποιου Σόρος. Για τη Ρωσία ήταν γνωστό ότι θα συμβεί κρίση. Πολλοί και οι ίδιοι οι Σοροι καθορίζουν την τακτική που θα ακολουθήσουν για να βγάλουν λεφτά με βάση αυτή τη γνώση. Το επιτελείο ανάλυσης που διαθέτουν και μόνο κοιτάζοντας την πορεία του εμπορικού ισοζυγίου της Ρωσίας με δεδομένη την κατάσταση στις «Ασιατικές τίγρεις» γνώριζε ότι θα έχουμε μία Ρώσική κρίση. Αλλωστε δεν πρόκειται για μυστικό αρκεί να κοίταζε τους τίτλους των οικονομικών εφημερίδων έξη μήνες πρίν για το πού πάει το πράγμα. Ο Σόρος έγινε γνωστός για κάτι άλλο. Το ότι υπήρχε τάση το δολάριο να ακολουθήσει πτωτική πορεία καθορίζεται από το εμπορικό ισοζύγιο της Αμερικής ενώ η επιμονή των κυβερνήσεων της Αμερικής για σταθερότητα της συναλλαγματικής ισοτιμίας έχει να κάνει με διάφορους λόγους που δεν είναι της ώρας. Ο κάθε Σόρος απλά γνωρίζει ότι με αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο της Αμερικής το παιχνίδι με το δολάριο μπορεί να είναι κερδοφόρο απλά θα πρέπει να προσέξει το σήμα το οποίο θα αντιστρέψει την πολιτική διατήρησης της ισοτιμίας και θα την οδηγήσει σε μία πολιτική ελεγχόμενης ισοτιμίας ή αν ξεφύγει από τον έλεγχο σε μία πολιτική τύπου Αργεντινής. Αυτά δεν είναι ειδικά μαρξιστικά ή ίσως και ελάχιστα. Αρκεί να διαβάσει κανείς λίγα διεθνή οικονομικά για να καταλάβει ότι ο Σόρος όταν έκανε παιχνίδι δισεκατομμυρίων με τη λίρα της αγγλίας και την οδηγούσε σε υποτίμηση δεν βασιζόταν στο πέταγμα της πεταλούδας για να το κάνει κατ’ αρχή αλλά σε πραγματικότητες της οικονομίας της Αγγλίας και των σχέσεων της με τους κυριότερους εμπορικούς εταίρους της που κάνανε από τη μία μεριά επιτακτικό για την ομαλή αναπαραγωγή την υποτίμηση από την άλλη επίσης για οικονομικούς λόγους αυτή η προσαρμογή δεν μπορούσε να ληφθεί άμεσα ως πολιτική απόφαση. Θα μπορούσαμε δηλαδή να καταλάβουμε την δράση του σόρος και του συρφετού του απλά σαν μία μεταβλητή που αναμένεται να δράσει σε αυτή τη χρονική περίοδο περίπου και να υλοποιήσει μέσα από κάποιες διακυμάνσεις μία εγγενή από άλλες πραγματικότητες τάση του συστήματος. Αυτά τα ολίγα περί της αγιαστούρας που κρατάνε οι πεταλούδες. Προφανώς δεν εξαντλούν το ζήτημα. Οποιος θέλει μπορεί να δεί τι λένε οι αστοί οικονομολόγοι (χαοτικά συστήματα, κλασικές θεωρίες, δομές καταστροφών, στοχαστικά μοντέλα κλπ στο λινκ http://www.stern.nyu.edu/globalmacro/ που έχει πλούσιο υλικό για τις διάφορες χρηματιστηριακές κρίσεις και για τους τρόπους που υπάρχουν ώστε να ξέρεις που μπορεί να ξεσπάσει κάτι πρίν πετάξουν οι πεταλούδες, ειδικά για την Ασία, την Αργεντινή, το Μεξικό και την Ρωσία). Συμπέρασμα δεύτερο χαοτικό αφενός δεν σημαίνει μη-προβλέψιμο και απροσδιόριστο, αφετέρου σημαίνει ότι η πεταλούδα για να πετάξει χρειάζεται βαρύτητα, αντίσταση αέρα και κάτι περιγράφει τη κίνησή της. Συμπέρασμα τρίτο Για να δράσει μία πεταλούδα πρέπει τα θεμελιώδη μεγέθη του συστήματος να είναι επιδεκτικά των αλλαγών που μπορεί να επιφέρει η πεταλούδα (ή διαφορετικά, οι παράμετροι του συστήματος των διαφορικών (ή στοχαστικών διαφορικών) εξισώσεων να είναι τέτοιες που να οδηγούν το σύστημα στο χάος εξαιτίας των αλλαγών που επιφέρει μία πεταλούδα, γιατί οι παράμετροι θα μπορούν να έχουν τέτοια τιμή που να είναι αναίσθητο το σύστημα σε όλες τις πεταλούδες και στα κουνελάκια ακόμη του κόσμου, ακόμη και αν τα τελευταία τα λένε Μόνικα1, Μόνικα2 κλπ). Η με ένα διαφορετικό τρόπο. Τα χρηματιστήρια δεν είναι αποδεδειγμένα χαοτικά συστήματα, ανεξαρτήτως αν αναπτύσσονται χαοτικά μοντέλα στα γραφεία των αναλυτών του κάθε Σόρος για να δουν τις τιμές των μετοχών κλπ.. Ισως η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο κινούνται τα χρηματιστήρια και όχι το αντίστροφο, κατ’ αρχή πάντα – διότι δευτερογενώς προφανώς έχουν ανάδραση. Ας μην παγιδευτούμε στους μύθους του ανεξήγητου των χρηματιστηρίων, που έχουν ένα πολύ υλικό σκοπό να καλλιεργούνται τα τελευταία χρόνια στην ελλάδα, πέραν του ότι αποτελούν σύγχρονη μορφή λιτανείας και αγιαστούρας: να συγχωρήσουν όσους οργάνωσαν την άνοδο και την πτώση του Ελληνικού χρηματιστηρίου. (Ειδικά η πτώση δεν ήταν καθόλου προβλέψιμη! Απλά έπεσε όταν το μεγαλύτερο μέρος της λαϊκής αποταμίευσης και όχι μόνο τοποθετήθηκε στα «εισιτήρια για τη Χαβάη και το εξοχικό με πισίνα» και πλέον δεν υπήρχε τίποτα άλλο να τοποθετηθεί. Τόσο μη-προβλέψιμο όσο η αλβανική πυραμίδα). Η διαφορετικά, θεμελιώδη μεγέθη όπως εμπορικό ισοζύγιο, κίνηση κεφαλαίων δεν μπορούν, πιθανά, να σου πούν ποιο πρέπει να είναι το ύψος της συναλλαγματικής ισοτιμίας τώρα. Αλλά μπορούν να σου πούν ότι πρέπει να αναμένεις μία βίαια αντίδραση διότι δεν είναι το ενδεδειγμένο και ότι θα πρέπει περίπου τόσο να είναι. Επιπλέον μπορούν να σου πούν ότι δεν θα μιλήσουν αυτοπροσώπως, δεν θα φορέσουν κοστούμι και γραβάτα οι ισολογισμοί, αλλά θα εκφράσουν την πραγματικότητα που αποτυπώνουν μέσα από κάποιους που αρμοδίως φοράνε κοστούμι και γραβάτα. Τώρα επιπλέον: γιατί, θετικιστικά μιλώντας πάντα, ο Μαρξισμός να μην αποτελεί ακριβώς ένα χαοτικό μοντέλο, μιλώντας επίσης χαλαρά και χωρίς αυστηρότητα.. Στο «οικονομικό» περιγράφει το πώς παράγεται και αναπαράγεται ένα κοινωνικό σύστημα, περιγράφει τις μεταβλητές και τις παραμέτρους οι οποίες μπορούν, υπο κατάλληλες τιμές και σχέσεις, να το οδηγήσουν σε κρίση και τις μεταβλητές οι οποίες να το εκτροχιάσουν όπως επίσης και τον τρόπο πώς διακυμάνσεις μικρές και μεγάλες στην είσοδο δημιουργούν μία τάξη, αυτή της καπιταλιστικής εξουσίας. 2) α) Ο πληθωρισμός δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Οι πρώτες οικονομικές σχολές προσπαθούσαν να εξηγήσουν την γενική άνοδο των τιμών σε όλη την ευρώπη που είχε παρατηρηθεί ήδη από την αυγή του καπιταλισμού (μερκαντιλιστές, Χιούμ κλπ). Πληθωρισμός σημαίνει αύξηση των τιμών και αντιπληθωρισμός το αντίθετο. Δεν νομίζω να πιστέυει κανείς ότι στους προηγούμενους αιώνες οι τιμές ήταν σταθερές, όπως το π. Ο Μαρξ, ασχολήθηκε με τους παράγοντες που καθορίζουν τις τιμές. Σε ατό δεν χρειάζονται επιχειρήματα απλά να ανοίξουμε και κανένα βιβλίο. β) Προφανώς ο ανταγωνισμός μεταξύ των κεφαλαίων έχει ένα λόγο. Αλλά για να μην μακρηγορούμε, επειδή σε διαφορετικούς τομείς και κλάδους εμφανίζονται άνισα ποσοστά κέρδους, οι κεφαλαιοκράτες ανταγωνίζονται μεταξύ τους, επενδύοντας κεφάλαια στους κλάδους που έχουν μεγαλύτερο ποσοστό κέρδους. Πρόκειται για μία δυναμική διαδικασία. Τουλάχιστον οι αλλαγές στην τεχνολογία ή η εμφάνιση νέων προϊόντων αλλάζουν συνεχώς το ποσοστό κέρδους από τη μία μεριά. Από την άλλη επειδή κάθε κεφαλαιούχος κυνηγάει το μέγιστο που μπορεί να πετύχει, κάτω από κάποιες προϋποθέσεις, ή αλλάζει την τεχνική παραγωγής του για να βγάλει «κάτι περισσότερο» ή μετακινεί κεφάλαια στους κλάδους με το υψηλότερο ποσοστό κέρδους, οδηγώντας σε μία κατάσταση δημιουργίας ένα κατά τάση ίσου ποσοστό κέρδους μεταξύ των διαφόρων κλάδων και τομέων. Αυτή η δυναμική διαδικασία στον μαρξισμό περιγράφεται ως εξίσωση του ποσοστού κέρδους. γ) όταν συζητάμε για τη σχέση μεταξύ παραγωγικότητας και ποσοστού κέρδους δεν καταλαβαίνω πώς πεταγόμαστε στην επένδυση και το σύμπαν του επιστητού για να θολώσουμε τα νερά. Η μάλλον καταλαβαίνω, αποτελεί ένα τρόπο να μην αναγνωρίζουμε τα λάθη μας. (Για να μην μπλέξουμε πολύ, σε μακρινά θέματα από αυτό που συζητούσαμε, δεν το ανοίγω περισσότερο. δ) αν η θεωρία της πτώσης του ποσοστού κέρδους και της αναπότρεπτης κατάρρευσης του καπιταλισμού χρησίμευσε σε κάποιους επαναστάτες για να οργανώσουν την επανάσταση και την πολιτική δράση τους ως δράσης μαζών αυτό δεν σημαίνει 1) ότι αυτό έλεγε ο Μαρξ, 2) ότι ακόμη και αυτό να έλεγε ο μαρξ, στο βαθμό που συγκρότησε ένα σώμα εννοιών που μπορεί ο καθένας να χρησιμοποιήσει για να γνωρίσει κάποια κοινωνικά φαινόμενα, οι επίγονοί του που σκέφτονταν με τις έννοιες του μαρξισμού δεν θα μπορούσαν να παράγουν ένα σωστό αποτέλεσμα ακόμη και ενάντια στο μαρξ 3) ότι προκύπτει ως αποτέλεσμα από τη μαρξική θεωρία. Αλλωστε και συ, λεφτ, αν πειραματιστείς με το κλάσμα του ποσοστού κέρδους μπορείς να βρείς πολλούς παράγοντες που το επηρεάζουν και να εξετάσεις τη βαρύτητα που έχουν σήμερα, όπως επίσης μπορείς να βρείς πολλά φαινόμενα της καθημερινής ζωής (από τις βιντεοκάμερες στους χώρους των επιχειρήσεων, τον αυτόματο φωτισμό σε μερικές τουαλέτες επιχειρήσεων μέχρι την ανάπτυξη των επικοινωνιών, των μεταφορών και της χρήσης λογισμικού που ενέχονται στους παράγοντες που το επηρεάζουν, μέχρι την ουσιαστική απαγόρευση της απεργίας ή τις εταιρίες ενοικίασης εργαζομένων ή τη μερική απασχόληση, ή τη δια βίου εκπαίδευση ή την κατάργηση θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων που το επηρεάζουν άμεσα)

από SL 01/09/2003 4:56 μμ.


...οργάνωσαν την άνοδο και πτώση του Ελληνικου χρηματιστηρίου... το σωστό είναι: ..."οργάνωσαν" την άνοδο και πτώση του Ελληνικού Χρηματιστηρίου...

από Γ. Π. 04/09/2003 7:12 μμ.


Μόνο που αναρωτιέμαι αν μεταξύ των απόλυτα νομοτελειακών μοντέλων ερμηνείας της ιστορικής κίνησης και των πιό σύγχρονων αντιλήψεων ή κοινωνικών παραστάσεων της απροσδιοριστίας των κοινωνικών και πολιτικών φαινομένων, υπάρχει κάποια σχέση- σχέση χαρακτηριστική ίσως της "κοινής λογικής" των εκπαιδευμένων- πληροφορημένων συνειδήσεων του "αυτοκρατορικού" μας κόσμου...Μήπως η απροσδιοριστία καταλήγει να λειτουργεί "νομοτελειακά" σαν η βάση και το μεθοδολογικό έρεισμα ενός υπεργενικευμένου σχετικισμού- ουδέποτε σκεπτικιστικού έναντι του εαυτού του...

Προσθέστε περισσότερες πληροφορίες

To μέγιστο μέγεθος των αρχείων είναι 16ΜΒ. Επιτρέπονται όλες οι γνωστές καταλήξεις αρχείων εικόνας,ήχου, βίντεο. ΠΡΟΣΟΧΗ! Για να υπάρχει η δυνατότα embed ενός video πρέπει να είναι της μορφής mp4 ή ogg.

Νέο! Επιλέξτε ποιά εικόνα θα απεικονίζεται στην αρχή του σχόλιου.

Creative Commons License

Όλα τα περιεχόμενα αυτού του δικτυακού τόπου είναι ελεύθερα προς αντιγραφή, διανομή, προβολή και μεταποίηση, αρκεί να συνεχίσουν να διατίθενται, αυτά και τα παράγωγα έργα που πιθανώς προκύψουν, εξίσου ελεύθερα, υπό τους όρους της άδειας χρήσης Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License